Πόσο παιχνίδι χωράει τελικά σε ένα σχολείο?

Οντας πλεον η Dorothy Snot ένα highly respected PBL σχολείο, η επαφή μας με την διεθνή κοινότητα των επαγγελματιών του παιχνιδιού είναι συνεχής. Και η μονιμη, φιλοσοφικού τύπου, «διαφωνία» μου με τους φιλους μου τους playworkers, είναι:

 «Δεν μπορείς να εντάξεις πραγματικά ένα ελεύθερα αναδυόμενο πράγμα, όπως είναι το παιχνίδι, μέσα σε ένα περιβάλλον με δομή και κανόνες, όπως είναι εξ’ ορισμού το σχολείο».

Είναι μάλλον αστείο, αλλά αν o μέσος γονιός ή ο μέσος δάσκαλος συζητήσει με έναν πραγματικό play expert γύρω από την ουσία της έννοιας «παιχνίδι», θα ακουστεί σαν να μιλάνε για δύο διαφορετικά πράγματα.

Βλέπετε, τα παραδοσιακά διδακτικά μοντέλα μέσα απο τα οποία όλοι έχουμε περάσει, μας έχουν δημιουργήσει την πεποίθηση πως το παιχνίδι είναι μια δραστηριότητα με την οποία επιτρέπεται να εμπλακούμε μόνο όταν δεν εχουμε διάβασμα ή δουλειά ή κάποια άλλη «σοβαρή» υποχρέωση.

Και δεν είναι σπάνιες φαντάζομαι ακόμη και σήμερα οι περιπτώσεις, όπου ένας ενήλικας κοιτάει το ρολόι του με ύφος περισπούδαστο και λέει π.χ στα παιδιά που έχει μπροστά του:

«Εχετε μισή ώρα για να παίξετε. Πάρτε τα lego και φτιάξτε ένα κάστρο. Και μετά, πίσω στο διάβασμα σας…»

Είναι ακριβώς όπως όταν πηγαίνει π.χ. ο αρχισυντάκτης μιας εφημερίδας σε έναν εκπαιδευμόμενο δημοσιογράφο, και του λέει: «να μου φέρεις αυτό το άρθρο μεταφρασμένο στο γραφείο μου, σε μισή ώρα».

Ή όπως όταν ο διευθυντής πηγαίνει στην γραμματέα του και της λέει: «πάρε αυτά τα κείμενα και βάλτα μου σε ένα powerpoint. To θέλω σε είκοσι λεπτά».

Σας μοιάζουν τα παραπάνω για παιχνίδι? Φυσικά όχι. Είναι εντολές από κάποιον που κατέχει εξουσία προς κάποιον άλλο, που δουλειά του είναι να υπακούσει και να πραγματοποιήσει το έργο που θα του ζητηθεί.

Ακριβώς το ίδιο πιστεύουν ακόμη δυστυχώς αρκετοί ενήλικες για το παιχνίδι: ότι είναι μια κατά βάση περιττή ή δευτερεύουσα δραστηριότητα την οποία εμείς οι ενήλικες την επιτρέπουμε στα παιδιά, είτε για να κάνουν διάλειμμα από κάτι άλλο «σοβαρό», είτε για να μας αφήσουν ήσυχους.

Σήμερα όμως, αποδεικνύεται διαρκώς επιστημονικά ότι το παιχνίδι δεν είναι απλώς μια δραστηριότητα για να γεμίσουμε τον ελεύθερο μας χρόνο. Ουτε παίζουμε με στόχους εκ προοιμίου εκπαιδευτικούς.

Παίζουν από την φύση τους τα παιδιά διότι πολύ απλά, το ακηδεμόνευτο και ελεύθερα αναδυόμενο παιχνίδι είναι ο πλέον φυσιολογικός τρόπος για να ανακαλύψουν με τον δικό τους μοναδικό ρυθμό, τον κόσμο μέσα στον οποίο θα ζήσουν.

Το παιχνίδι είναι pop-up. Ξεφυτρώνει ελεύθερα, χωρίς σχέδιο, χωρίς προετοιμασία, όταν απλώς σε έναν χώρο τυχαίνει να βρίσκεται μια ομάδα παιδιών (και όχι μόνο). Αξιοποιώντας οτιδήποτε υπάρχει γύρω, αποφασίζουν τα παιδιά να παίξουν, με ή χωρίς κανόνες, για όσο θέλουν και όπως θέλουν. Οι ενήλικες δεν εμπλεκόμαστε, εκτός εάν τα παιδιά μας το ζητήσουν. Και όλο αυτό μεταβάλλεται ή σταματάει επίσης χωρίς προγραμματισμό, όταν τα παιδιά χάσουν τον ενδιαφέρον τους ή κουραστούν ή αποφασίσουν να ασχοληθούν με κάτι άλλο.

Εχουν λοιπόν ένα δίκαιο οι φίλοι μου οι playworkers. Πως μπορείς να συνδυάσεις όλο αυτό το ελεύθερο, απρογραμμάτιστο πράγμα, με την αυστηρά προκαθορισμένη δομή και λειτουργία ενός ακαδημαϊκού εκπαιδευτικού ιδρύματος? Δεν μπορείς.

Για αυτό ακριβώς λοιπόν, ενα PBL σχολείο δεν λειτουργει διδακτικά. Οι δασκάλες δεν μπαίνουν στην τάξη με σκοπό να υλοποιήσουν ένα συγκεκριμένο εκπαιδευτικό πρόγραμμα που έχουν στο μυαλό τους ή που τους δίνει έτοιμο η διευθύντρια. Η δουλειά τους ειναι να λειτουργουν διαρκώς ως facilitators στην προσπάθεια των παιδιών να ανακαλύψουν μόνα τους τον κόσμο, μέσα απο τις δικές τους ανάγκες και επιθυμίες.

Αυτό που συμβαίνει λοιπόν είναι ότι, μέσα από ανοιχτές ερωτήσεις και ομαδική συζήτηση, τα παιδιά ενθαρρύνονται κάθε στιγμή να εκφράσουν χωρίς φόβο τις επιθυμίες, τα συναισθήματα και τις ανάγκες τους. Και στην συνέχεια, πάλι μέσα από μια διαδραστική και ελεύθερη διαδικασία, τους προσφέρονται κίνητρα και ερεθίσματα ώστε να τις ικανοποιήσουν μόνα τους, μέσα από το παιχνίδι που τα ίδια τα παιδιά ελεύθερα επιλέγουν.

Και όπως μου αρέσει να λέω, τα πολύ μικρά παιδιά όταν τους δώσεις την δυνατότητα της επιλογης, δεν θα ζητήσουν να μάθουν για τον Μπραμς ή για τον Πικάσσο. Αυτά είναι δικά μας «κολήμματα», ημών των ενηλίκων.

Τα παιδιά ενδιαφέρονται πρωτίστως για την αληθινή ζωή, έτσι όπως αυτή ξεδιπλώνεται γύρω τους. Στο τέλος της ημέρας λοιπόν, αυτό που πραγματικά κάνει ένα PBL σχολείο είναι να επιτρέπει στα παιδιά να μεταφέρουν το παιχνίδι τους σε συνθήκες και όρους πραγματικότητας. Αν θέλουν να παίξουν με lego, θα παίξουν με lego. Αν όμως ζητησουν να χτίσουν με πραγματικά τούβλα, θα χτίσουν με πραγματικά τούβλα και με τσιμέντο. Τόσο απλά.

Είναι πολύ πιο εύκολο από ότι ίσως ακουγεται. Απαιτεί όμως πράγματα δυσκολα για πολλούς «μεγάλους»: αληθινή εμπιστοσύνη προς τα παιδιά, ανυπόκριτο σεβασμό στις επιθυμίες τους, αποφυγή να μπλεκόμαστε διαρκώς στα πόδια τους, διορθωτικά.

Απαιτεί δηλαδή απο εμάς τους ενήλικες να επιστρέψουμε στα παιδιά τον έλεγχο της ζωής τους. Να πάρουν τα ίδια την «ιδιοκτησία» της σχολικής τους διαβίωσης και να μετατρέψουν ένα όσο γίνεται μεγαλύτερο κομμάτι της καθημερινότητας τους σε ελεύθερα αναδυόμενο, διαρκές και ακηδεμόνευτο παιχνίδι, σε συνθήκες πραγματικής ζωής.

Αναγκάζονται έτσι τα παιδιά να θέσουν μόνα τους κανόνες που διέπουν την σχολική τους ζωή (μέσα σε ένα πολύ σταθερό πλαίσιο λειτουργίας που προκαθορίζει αδιαπραγμάτευτα η διοίκηση του σχολειου), μαθαίνουν βιωματικά να αναγνωρίζουν τις καταστάσεις που τους δημιουργούν δυσκολίες και αναπτύσσουν ικανότητες επίλυσης προβλημάτων ώστε να μπορούν να αλληλεπιδρούν σε συνθήκες εποικοδομητικής συμβίωσης.

Αυτή η “ιδιοκτησία” της καθημερινότητας είναι που βοηθάει πραγματικά τα παιδιά να αυτονομηθούν, να δυναμώσουν, να μάθουν να λύνουν μόνα τα δικά τους προβλήματα και να βρίσκουν με σιγουριά, αυτοπεποίθηση και ενθουσιασμό την δική τους θέση σε κάθε σύνολο που θα χρειαστεί να ενταχθούν.

Τα παιδια και μπορούν και λατρεύουν να το κάνουν. Εμείς, μπορούμε και θέλουμε να τους το επιτρέψουμε?

Ι.Κ. Γιαννούδης

“Ποιανού η μέρα είναι σήμερα;”

από την Χαριτίνη Σταυρουλάκη

Ποιανού η μέρα είναι σήμερα;” Ήταν μια συχνή ερώτηση στον 1o όροφο της Dorothy Snot, το πρώτο τρίμηνο της φετινής χρονιάς.

slide8-1

Ρωτούσαν τα παιδιά της τάξης μας, τα προνήπια,  ρωτούσαν και οι δασκάλες των προ προνηπίων….

slide3-1

Μαντέψτε” ήταν συνήθως η απάντηση και με ένα βλέμμα ολόγυρα ήταν εύκολο να βρει κανείς την απάντηση, από το ντύσιμο, το βλέμμα, το χαμόγελο….

slide7-1

Αυτό το τρίμηνο τα παιδιά έγιναν οικοδεσπότες και άνοιξαν την τάξη των προνηπίων στην οικογένειά τους.

slide2-1

Ολα μαζί μοιράστηκαν στοιχεία της προσωπικότητας τους, αγαπημένες συνήθειες και παιχνίδια με τους δικούς τους.

slide1-1

Είδαμε πόσα κοινά έχουμε με τους φίλους μας και πόσο μοναδικός και ξεχωριστός είναι ο καθένας από μας.

slide6-1

Μοιραστήκαμε μισή ώρα από τη δική μας καθημερινότητα, αυτό που το κάθε παιδί ζει και έτσι όπως στο ζει μέσα από την ομάδα σε μια διαφορετική συνθήκη και με διαφορετικές δυναμικες, με τα αγαπημένα μας πρόσωπα !

slide5-1

Είδαμε πόσο αυτές οι επισκέψεις άλλαζαν τις δυναμικές και ξεπηδούσαν κάθε φορά καινούριες σχέσεις, καινούριες φιλίες.

slide4-1

Τόσο ανεπιτήδευτα και τόσο απλά, η συμμετοχή των γονέων βοήθησε τα παιδιά να ξεδιπλωθούν περισσότερο. Να αλληλεπιδράσουν μεταξύ τους, να δώσουν και να πάρουν από τους συμμαθητές τους. Να μοιραστούν!

Περάσαμε πολύ ωραία σ’ αυτό το μοίρασμα και ευχαριστούμε τους γονείς που αγκάλιασαν την ιδέα!

Βασιλόπιτα προ-προνηπίων 2017

Σε ένα σχολείο που μεταφέρει το παιχνίδι των παιδιών σε συνθήκες πραγματικής ζωής, το κόψιμο της βασιλόπιτας κάθε χρόνο είναι μια καταπληκτική ευκαιρία για συμμετοχή με ενθουσιασμό σε πολλές και διαφορετικές δραστηριότητες, σε όλα τα τμήματα.

Δείτε στο βίντεο το project “Βασιλόπιτα προ-προνηπίων 2017”!

(βίντεο από την Ειρήνη Λιθοξοπούλου & την Χρύσα Βαίτση)

Η δημιουργία ενός ισχυρού πλαισίου αξιών στο σχολείο ως εργαλείο ενάντια στον σχολικό εκφοβισμό

από την Ντανιέλα Κράλλη *

Ξεκινώντας μια συζήτηση για τον σχολικό εκφοβισμό (bullying), ας κάνουμε κάποιες συμφωνίες:

  • Υπάρχει bullying στα σχολεια;  Ναι
  • Γινεται το bullying αντιληπτό; Πάντοτε, αργά ή γρήγορα
  • Απο ποιους; Απο τα παιδιά, πρώτα απ’ όλα. Και μετά φυσικά από τους ενήλικες
  • Γιατί το κάνει ο θύτης; από την ανάγκη του  για αποδοχή και ενίσχυση του αυτοσεβασμού του
  • Γιατι το δέχεται το θύμα; λόγω χαμηλής αυτοεκτίμησης και της αδυναμίας του να βάλει όρια στους γύρω.
  • Και οι δύο: δεν έχουν ξεκάθαρες και ισχυρές προσωπικές αξίες, απλώς επιβεβαιώνουν προσδοκίες τρίτων και διακατέχονται από φόβο απόρριψης / αποδοχής
  • Υπήρχε και παλιά εκφοβισμός; Ναι
  • Γιατι δεν έπαιρνε διαστάσεις κοινωνικού φαινομένου; Διότι οι ανοχές της κοινωνίας έχουν αλλάξει και πλέον και στον δυτικό τουλάχιστο κόσμο, έχουμε κατακτήσει πολυ υψηλά επίπεδα πολιτισμού. Παλαιότερα, η ανάγκη για επιβίωση σε σκληροτράχηλες κοινωνικές συνθήκες μας έκανε να θεωρούμε σχετικά φυσιολογικό γεγονός την συχνή εμπλοκή μας σε ηπίως βίαιες καταστάσεις.

Το σημαντικό είναι να συνειδητοποιήσουμε ότι σήμερα, το αξιακό μας σύστημα, ατομικά και συλλογικά, εχει αλλάξει.

img_1283

από την ομιλία για τον σχολικό εκφοβισμό που έγινε στο Hilton, την Κυριακή 8 Ιανουαρίου 2017, στα πλαισια του Money Show (πατήστε στην φωτογραφία για να δείτε το σχετικό βίντεο)

Ο εκφοβισμός  εμφανίζεται οταν δημιουργούνται οι πρώτες σχέσεις. Και η πρώτη εμπειρία σχέσεων του παιδιού είναι πάντοτε μεσα στην οικογένεια και τον ευρύτερο περίγυρο αυτής.

Εκεί, υπάρχει η πιθανότητα ένα παιδί να βιώνει ψήγματα βίας:

  • ως τροπο επικονωνίας, μεταξύ ενηλίκων
  • ως επιβολή εξουσίας
  • ως επιβεβαίωση ανωτερότητας  και δύναμης

Η δεύτερη εμπειρία σχέσεων για ένα παιδί είναι συνήθως το σχολικό του περιβάλλον, ιδίως για τα παιδιά που έρχονται από πολύ νωρίς στα κέντρα προσχολικής αγωγής. Τι συμβαίνει λοιπόν σε αυτό το περιβάλλον;

Να συμφωνήσουμε εδώ ότι καθε σχολείο, ανεξαρτήτως βαθμίδας, θα πρέπει να αναπτύσσεται ισότιμα σε δύο άξονες εκπαίδευσης:

  • στην παροχή γνώσης
  • στο πολιτισμική και κοινωνική διαπαιδαγώγηση

Η σωστή αναπτυξη ενός ισχυρού πλαισίου πολιτισμού μέσα στην σχολική κοινότητα, ίσως είναι μακροπρόθεσμα η λύση για τον δραστικό περιορισμό του σχολικού εκφοβισμού.

Και αυτο φυσικά σημαίνει την ανάπτυξη ενός ισχυρού πλέγματος αξιών που να ορίζουν ζητήματα συμπεριφοράς, ηθικής, αισθητικής, δικαιοσύνης, σεβασμού στην διαφορετικότητα και εν τέλει να προσδιορίζουν την ελευθερία του ατόμου μέσα στο σύνολο.

Πως όμως μπορεί ένα σχολείο να αναπτύξει έναν τέτοιο ισχυρό αξιακό κώδικα, ο οποίος θα διαπαιδαγωγήσει και θα εμπνεύσει τα παιδιά για την αναγκαιότητα και την εφαρμογή του;. Και κυρίως, πως το σχολείο θα καταφέρει να κερδίσει την εμπιστοσύνη τους;

Αυτό που χρειάζεται είναι να αναπτυχθεί και επικοινωνηθεί σωστά ενα ξεκάθαρο πλαίσιο κανόνων και όρων διαβίωσης, μέσα στην σχολική κοινότητα. Για την επιτυχία του αποτελέσματος, το πλαίσιο αυτό θα πρέπει:

  1. Να αφορά ολα τα μέλη, παιδιά και ενήλικες και να εφαρμόζεται με τον ίδιο δίκαιο τρόπο σε όλους, ανεξαρτήτως ηλικίας και επιπέδου ευθύνης ή εξουσίας.
  2. Να κάνει απολύτως ξεκάθαρο και σαφές ποιες συμπεριφορές είναι αποδεκτές και ποιές όχι.
  3. Να εχει δημιουργηθεί με την ενεργό συμμετοχή όλων των εμπλεκομένων, και προπαντός των παιδιών. Η εμπειρία μου δείχνει πως μόνο έναν κανόνα που διαμορφώνουν τα ίδια τα παιδιά, μέσα απο την αναγνώριση των δικών τους αναγκών, τον ακολουθούν και τον σέβονται. Έτσι δημιουργείται “δέσμευση” από την πλευρά τους. Και η δέσμευση, είναι το πρώτο ουσιαστικό βήμα συμμετοχής του ατόμου στην επιλυση των δικών του προβλημάτων. Αντιθέτως, έναν κανόνα που αποφασίζει και επιβάλλει η διεύθυνση αφ’ υψηλού, όλοι τείνουν να τον παραβούν.
  4. Να βασίζεται σε απολύτως αξιοκρατικά κριτήρια και να μην επιτρέπει επιρροές απο εξωτερικούς παράγοντες.
  5. Να επικοινωνείται αποτελεσματικά προς τα κάτω και να εφαρμόζεται παραδειγματικά, πρώτα απ’ όλα από την διεύθυνση του σχολείου. Μην ξεχνάμε ότι στην εκπαίδευση, είναι πάντοτε περισσοτερο επιδραστικό το πρότυπο του εκπαιδευτικού, το ήθος και η συμπεριφορά του και λιγότερο το τι αυτός διδάσκει. Με την ενεργή συμμετοχή και συμμόρφωση ημών των ενηλίκων στο δυναμικά διμορφωμένο αξιακό πλαίσιο του σχολείου,  δείχνουμε στα παιδιά εμπράκτως την πίστη μας στην λειτουργία του και στην αποτελεσματικότητα του και κερδίζουμε ουσιαστικά την εμπιστοσύνη τους.

Εάν λοιπόν το σχολείο καταφέρει να δημιουργήσει ένα αξιακό πλαίσιο, μέσα στο οποίο τα παιδιά νιώθουν σταθερότητα, αντιμετωπίζονται με δικαιοσύνη και διαφάνεια και ταυτίζονται με θετικά πρότυπα επιβεβαίωσης,

τότε,

οι συμπεριφορές βίας  και εκφοβισμού περιθωριοποιούνται απο τα ίδια τα παιδια. Διότι, σε ένα ισχυρό και δίκαιο αξιακό πλαίσιο, η βία γίνεται ενα ενοχλητικό και άχρηστο εργαλείο κοινωνικοποίησης και αποδοχής, εντελώς ανώριμο και καθόλου αντάξιο μιας ελεύθερης και ισότιμης κοινότητας παιδιών και ενηλίκων.

——————————

* στο κείμενο αυτό βασίστηκε η ομιλία της Ντανιέλας Κράλλη, διευθύντριας και δημιουργού της Dorothy Snot, στην συζήτηση για τον σχολικό εκφοβισμό που έγινε στα πλαίσια του Money Show, στο Hilton, την Κυριακή 8 Ιανουαρίου 2017

Μανταλάκια rulezzz…..

από την Χρύσα Βαίτση & την Ειρήνη Λιθοξοπούλου

Καινούρια μανία στην τάξη των προ-προνηπιων. Μανταλάκια!

20161223_101648

Μετά το πέρας της χριστουγεννιάτικης γιορτής μας, στην οποία χρησιμοποιήσαμε το συγκεκριμένο υλικό, συχνά αυτά γίνονται το κύριο εργαλείο του παιχνιδιού μας.

20161221_104340

Είτε κρατώντας δυο μανταλάκια στα χέρια του το κάθε παιδί και προσπαθώντας να τα στερεώσει στα ρούχα κάποιου φίλου του…

20161221_110143

Είτε έχοντας δυο ζωντανές «απλώστρες», στις οποίες η κάθε ομάδα πρέπει να κρεμάσει γρήγορα όσα πιο πολλά μανταλάκια μπορεί…

20161221_110136

Στο τέλος, φυσικά, για να δούμε πως τα πήγε η κάθε ομάδα, πρέπει να μετρήσουμε.

20161223_101626

Πέρα από τον παιγνιώδη τρόπο μάθησης, άξιο προσοχής είναι και η εφευρετικότητα των παιδιών στα σημεία τοποθέτησης των πιαστρών. Ζωντανά έργα τέχνης τα παιδιά – απλώστρες!

20161221_110231

Η κατάκτηση των δεξιοτήτων είναι φανερή φορά με τη φορά. Σε όλο και λιγότερο χρονο, με όλο και καλύτερη τεχνική τα παιδιά διασκεδάζουν τη γνώση και τις δεξιότητες που κατακτούν (εξάσκηση λεπτής κινητικότητας, ομαδικότητα, αίσθηση του «ανήκειν», συνεργασία, μαθηματικές έννοιες).

Αφου βρήκαμε που πηγαίνει το νερό, κάναμε την δική μας γεωτρηση

από την Χαριτινη Σταυρουλάκη

slide3

Μια από τις αναφορές κατά την επίσκεψη των προνηπίων στο δάσος ήταν η κατεύθυνση του νερού. «Πηγαίνει προς τα πάνω για να γεμίσει η δεξαμενή με τα χρυσόψαρα, αλλά εμείς είδαμε το ρυάκι να κυλάει από πάνω προς τα κάτω…

Και τι να πιστέψουμε τώρα; κατά βάθος, προς το ρυάκι γέρναμε αλλά θέλαμε κατι ακόμα για να μας πείσει. Ραντεβού λοιπόν στην ταράτσα του σχολείου για πείραμα!

Βάλαμε νερό σε διάφορα μπουκαλια και τα ενώσαμε μεταξύ τους, με διαφανείς σωληνες.

slide05

Αντλησαμε νερό από τη σωλήνα τόσο, ώστε να ξεκινήσει να τρέχει και μετά πειραματιστήκαμε με τις θέσεις των μπουκαλιών.

slide02

Το μπουκάλι που βρισκόταν χαμηλά γεμιζε, ενώ το μπουκάλι που βρισκόταν ψηλά αδειαζε.

slide04

slide01Παίξαμε αρκετά με τα μπουκάλια μας και επιβεβαιωσαμε αυτό που υποψιαζόμασταν: Το νερό πηγαίνει πάντα προς τα κάτω και αποκλείεται να ανεβαίνει το βουνό και να γεμίζει τη δεξαμενή με τα χρυσόψαρα.

Στο δάσος μας ανέφεραν ότι παίρνουν το νερό από γεώτρηση. Τη λέξη τη θυμόμασταν και ψάξαμε να βρούμε τι είναι. Είδαμε βίντεο με γεωτρήσεις και είδαμε και τι υπάρχει κάτω από τη γη: Πετρώματα, ορυκτά, νερό και άλλα πολλά. Και μετά ήλθε η ώρα για μια προσομοίωση!

slide07

slide06

 

 

 

 

 

Πήραμε γυάλες και βάλαμε πέτρες, πηλό, φυτόχωμα και μετά φυτέψαμε φακές, διότι θέλαμε φυσικά η επιφάνεια της γης μας να έχει χορτάρι!

slide09

slide08

 

 

 

 

 

 

Αφού ο πηλός στέγνωσε, πήραμε το τρυπάνι και ανοίξαμε τρύπες για να αντλήσουμε το νερό που υπήρχε στις γυάλες. Ανοίξαμε δηλαδή την δικά μας γεώτρηση!

slide10

slide11

Βάλαμε σωλήνες για να φτάσουμε στο νερό και αντλήσαμε όσο υπήρχε ήδη μέσα στις γυάλες, μετά από τα πρώτα ποτίσματα. Το βάλαμε στο ποτιστήρι και ποτίσαμε ξανά τις φακές.

slide12

Οι φακές μας έκαναν την έκπληξη και κατάφεραν να φτάσουν τις ρίζες τους τόσο βαθιά, που έφτασαν μόνες τους το νερό. Αυτονομήθηκαν και δεν χρειάζονται πια πότισμα!

Που πηγαίνει το νερό;

από την Χαριτίνη Σταυρουλάκη

slide1-1Μια εκδρομή με τα παιδιά στο δάσος της Καισαριανής, στάθηκε  αφορμή για
αναζητήσεις και έρευνες μέσα στην τάξη.

Εκτός από την ευκαιρία για μια ανάσα οξυγόνου και περπάτημα μέσα στο πράσινο, τα μονοπάτια του δάσους αποδείχτηκαν ανεξάντλητη πηγή ερωτήσεων και προβληματισμών . Το πρώτο που είδαμε φτάνοντας ήταν η πηγή με το νερό.

Εκεί, τα παιδιά αναρωτήθηκαν από που έρχεται και που καταλήγει το νερό. Οι απόψεις ήταν αρκετές: «Πηγαίνει στον υπόνομο», «μπαίνει σε ένα λάστιχο και μ’ αυτό ποτίζονται τα δέντρα του δάσους».

slide2

Προχωρώντας λίγο παραπάνω, συναντήσαμε μια δεξαμενή με χρυσόψαρα και τότε τα παιδιά είπαν ότι εκεί πηγαίνει το νερό της πηγής: “Ανεβαίνει στο βουνό και γεμίζει τη δεξαμενή;

slide3Τελειώνοντας την πεζοπορία μας, είδαμε να κυλάει ένα μικρό ρυάκι
νερού. Είπα στα παιδιά να το ακολουθήσουμε και να δούμε προς τα
που κυλάει. Μετά από λίγα λεπτά, όλα τα παιδιά είχαν προσέξει ότι το νερό πάντα κατηφορίζει.

«Και από που έρχεται αυτό
το νερό; ” αναρωτήθηκαν πάλι. «Να περπατήσουμε προς τα πάνω να δούμε από που ξεκινάει». Η φύση και η νόμοι της είχαν γίνει ο δάσκαλος και τα παιδιά εξέφραζαν ερωτήματα και αναζητούσαν απαντήσεις.

slide4Ακολουθώντας το ρυάκι, φτάσαμε μπροστά σε ένα βοτανόκηπο. Τα παιδιά ρώτησαν μια κυρία που τους εξήγησε ότι ποτίζουν τον κήπο και το νερό που περισσεύει από το πότισμα είναι αυτό το ρυάκι που είδαμε.

«Και από που το παίρνετε αυτό το νερό;» ρώτησαν.
«Από γεωτρηση» ήταν η απάντηση που μας δόθηκε και με αυτή την απορία γυρίσαμε στο σχολείο  (συνεχίζεται)