Η δημιουργία ενός ισχυρού πλαισίου αξιών στο σχολείο ως εργαλείο ενάντια στον σχολικό εκφοβισμό

από την Ντανιέλα Κράλλη *

Ξεκινώντας μια συζήτηση για τον σχολικό εκφοβισμό (bullying), ας κάνουμε κάποιες συμφωνίες:

  • Υπάρχει bullying στα σχολεια;  Ναι
  • Γινεται το bullying αντιληπτό; Πάντοτε, αργά ή γρήγορα
  • Απο ποιους; Απο τα παιδιά, πρώτα απ’ όλα. Και μετά φυσικά από τους ενήλικες
  • Γιατί το κάνει ο θύτης; από την ανάγκη του  για αποδοχή και ενίσχυση του αυτοσεβασμού του
  • Γιατι το δέχεται το θύμα; λόγω χαμηλής αυτοεκτίμησης και της αδυναμίας του να βάλει όρια στους γύρω.
  • Και οι δύο: δεν έχουν ξεκάθαρες και ισχυρές προσωπικές αξίες, απλώς επιβεβαιώνουν προσδοκίες τρίτων και διακατέχονται από φόβο απόρριψης / αποδοχής
  • Υπήρχε και παλιά εκφοβισμός; Ναι
  • Γιατι δεν έπαιρνε διαστάσεις κοινωνικού φαινομένου; Διότι οι ανοχές της κοινωνίας έχουν αλλάξει και πλέον και στον δυτικό τουλάχιστο κόσμο, έχουμε κατακτήσει πολυ υψηλά επίπεδα πολιτισμού. Παλαιότερα, η ανάγκη για επιβίωση σε σκληροτράχηλες κοινωνικές συνθήκες μας έκανε να θεωρούμε σχετικά φυσιολογικό γεγονός την συχνή εμπλοκή μας σε ηπίως βίαιες καταστάσεις.

Το σημαντικό είναι να συνειδητοποιήσουμε ότι σήμερα, το αξιακό μας σύστημα, ατομικά και συλλογικά, εχει αλλάξει.

img_1283

από την ομιλία για τον σχολικό εκφοβισμό που έγινε στο Hilton, την Κυριακή 8 Ιανουαρίου 2017, στα πλαισια του Money Show (πατήστε στην φωτογραφία για να δείτε το σχετικό βίντεο)

Ο εκφοβισμός  εμφανίζεται οταν δημιουργούνται οι πρώτες σχέσεις. Και η πρώτη εμπειρία σχέσεων του παιδιού είναι πάντοτε μεσα στην οικογένεια και τον ευρύτερο περίγυρο αυτής.

Εκεί, υπάρχει η πιθανότητα ένα παιδί να βιώνει ψήγματα βίας:

  • ως τροπο επικονωνίας, μεταξύ ενηλίκων
  • ως επιβολή εξουσίας
  • ως επιβεβαίωση ανωτερότητας  και δύναμης

Η δεύτερη εμπειρία σχέσεων για ένα παιδί είναι συνήθως το σχολικό του περιβάλλον, ιδίως για τα παιδιά που έρχονται από πολύ νωρίς στα κέντρα προσχολικής αγωγής. Τι συμβαίνει λοιπόν σε αυτό το περιβάλλον;

Να συμφωνήσουμε εδώ ότι καθε σχολείο, ανεξαρτήτως βαθμίδας, θα πρέπει να αναπτύσσεται ισότιμα σε δύο άξονες εκπαίδευσης:

  • στην παροχή γνώσης
  • στο πολιτισμική και κοινωνική διαπαιδαγώγηση

Η σωστή αναπτυξη ενός ισχυρού πλαισίου πολιτισμού μέσα στην σχολική κοινότητα, ίσως είναι μακροπρόθεσμα η λύση για τον δραστικό περιορισμό του σχολικού εκφοβισμού.

Και αυτο φυσικά σημαίνει την ανάπτυξη ενός ισχυρού πλέγματος αξιών που να ορίζουν ζητήματα συμπεριφοράς, ηθικής, αισθητικής, δικαιοσύνης, σεβασμού στην διαφορετικότητα και εν τέλει να προσδιορίζουν την ελευθερία του ατόμου μέσα στο σύνολο.

Πως όμως μπορεί ένα σχολείο να αναπτύξει έναν τέτοιο ισχυρό αξιακό κώδικα, ο οποίος θα διαπαιδαγωγήσει και θα εμπνεύσει τα παιδιά για την αναγκαιότητα και την εφαρμογή του;. Και κυρίως, πως το σχολείο θα καταφέρει να κερδίσει την εμπιστοσύνη τους;

Αυτό που χρειάζεται είναι να αναπτυχθεί και επικοινωνηθεί σωστά ενα ξεκάθαρο πλαίσιο κανόνων και όρων διαβίωσης, μέσα στην σχολική κοινότητα. Για την επιτυχία του αποτελέσματος, το πλαίσιο αυτό θα πρέπει:

  1. Να αφορά ολα τα μέλη, παιδιά και ενήλικες και να εφαρμόζεται με τον ίδιο δίκαιο τρόπο σε όλους, ανεξαρτήτως ηλικίας και επιπέδου ευθύνης ή εξουσίας.
  2. Να κάνει απολύτως ξεκάθαρο και σαφές ποιες συμπεριφορές είναι αποδεκτές και ποιές όχι.
  3. Να εχει δημιουργηθεί με την ενεργό συμμετοχή όλων των εμπλεκομένων, και προπαντός των παιδιών. Η εμπειρία μου δείχνει πως μόνο έναν κανόνα που διαμορφώνουν τα ίδια τα παιδιά, μέσα απο την αναγνώριση των δικών τους αναγκών, τον ακολουθούν και τον σέβονται. Έτσι δημιουργείται “δέσμευση” από την πλευρά τους. Και η δέσμευση, είναι το πρώτο ουσιαστικό βήμα συμμετοχής του ατόμου στην επιλυση των δικών του προβλημάτων. Αντιθέτως, έναν κανόνα που αποφασίζει και επιβάλλει η διεύθυνση αφ’ υψηλού, όλοι τείνουν να τον παραβούν.
  4. Να βασίζεται σε απολύτως αξιοκρατικά κριτήρια και να μην επιτρέπει επιρροές απο εξωτερικούς παράγοντες.
  5. Να επικοινωνείται αποτελεσματικά προς τα κάτω και να εφαρμόζεται παραδειγματικά, πρώτα απ’ όλα από την διεύθυνση του σχολείου. Μην ξεχνάμε ότι στην εκπαίδευση, είναι πάντοτε περισσοτερο επιδραστικό το πρότυπο του εκπαιδευτικού, το ήθος και η συμπεριφορά του και λιγότερο το τι αυτός διδάσκει. Με την ενεργή συμμετοχή και συμμόρφωση ημών των ενηλίκων στο δυναμικά διμορφωμένο αξιακό πλαίσιο του σχολείου,  δείχνουμε στα παιδιά εμπράκτως την πίστη μας στην λειτουργία του και στην αποτελεσματικότητα του και κερδίζουμε ουσιαστικά την εμπιστοσύνη τους.

Εάν λοιπόν το σχολείο καταφέρει να δημιουργήσει ένα αξιακό πλαίσιο, μέσα στο οποίο τα παιδιά νιώθουν σταθερότητα, αντιμετωπίζονται με δικαιοσύνη και διαφάνεια και ταυτίζονται με θετικά πρότυπα επιβεβαίωσης,

τότε,

οι συμπεριφορές βίας  και εκφοβισμού περιθωριοποιούνται απο τα ίδια τα παιδια. Διότι, σε ένα ισχυρό και δίκαιο αξιακό πλαίσιο, η βία γίνεται ενα ενοχλητικό και άχρηστο εργαλείο κοινωνικοποίησης και αποδοχής, εντελώς ανώριμο και καθόλου αντάξιο μιας ελεύθερης και ισότιμης κοινότητας παιδιών και ενηλίκων.

——————————

* στο κείμενο αυτό βασίστηκε η ομιλία της Ντανιέλας Κράλλη, διευθύντριας και δημιουργού της Dorothy Snot, στην συζήτηση για τον σχολικό εκφοβισμό που έγινε στα πλαίσια του Money Show, στο Hilton, την Κυριακή 8 Ιανουαρίου 2017

Μανταλάκια rulezzz…..

από την Χρύσα Βαίτση & την Ειρήνη Λιθοξοπούλου

Καινούρια μανία στην τάξη των προ-προνηπιων. Μανταλάκια!

20161223_101648

Μετά το πέρας της χριστουγεννιάτικης γιορτής μας, στην οποία χρησιμοποιήσαμε το συγκεκριμένο υλικό, συχνά αυτά γίνονται το κύριο εργαλείο του παιχνιδιού μας.

20161221_104340

Είτε κρατώντας δυο μανταλάκια στα χέρια του το κάθε παιδί και προσπαθώντας να τα στερεώσει στα ρούχα κάποιου φίλου του…

20161221_110143

Είτε έχοντας δυο ζωντανές «απλώστρες», στις οποίες η κάθε ομάδα πρέπει να κρεμάσει γρήγορα όσα πιο πολλά μανταλάκια μπορεί…

20161221_110136

Στο τέλος, φυσικά, για να δούμε πως τα πήγε η κάθε ομάδα, πρέπει να μετρήσουμε.

20161223_101626

Πέρα από τον παιγνιώδη τρόπο μάθησης, άξιο προσοχής είναι και η εφευρετικότητα των παιδιών στα σημεία τοποθέτησης των πιαστρών. Ζωντανά έργα τέχνης τα παιδιά – απλώστρες!

20161221_110231

Η κατάκτηση των δεξιοτήτων είναι φανερή φορά με τη φορά. Σε όλο και λιγότερο χρονο, με όλο και καλύτερη τεχνική τα παιδιά διασκεδάζουν τη γνώση και τις δεξιότητες που κατακτούν (εξάσκηση λεπτής κινητικότητας, ομαδικότητα, αίσθηση του «ανήκειν», συνεργασία, μαθηματικές έννοιες).

Αφου βρήκαμε που πηγαίνει το νερό, κάναμε την δική μας γεωτρηση

από την Χαριτινη Σταυρουλάκη

slide3

Μια από τις αναφορές κατά την επίσκεψη των προνηπίων στο δάσος ήταν η κατεύθυνση του νερού. «Πηγαίνει προς τα πάνω για να γεμίσει η δεξαμενή με τα χρυσόψαρα, αλλά εμείς είδαμε το ρυάκι να κυλάει από πάνω προς τα κάτω…

Και τι να πιστέψουμε τώρα; κατά βάθος, προς το ρυάκι γέρναμε αλλά θέλαμε κατι ακόμα για να μας πείσει. Ραντεβού λοιπόν στην ταράτσα του σχολείου για πείραμα!

Βάλαμε νερό σε διάφορα μπουκαλια και τα ενώσαμε μεταξύ τους, με διαφανείς σωληνες.

slide05

Αντλησαμε νερό από τη σωλήνα τόσο, ώστε να ξεκινήσει να τρέχει και μετά πειραματιστήκαμε με τις θέσεις των μπουκαλιών.

slide02

Το μπουκάλι που βρισκόταν χαμηλά γεμιζε, ενώ το μπουκάλι που βρισκόταν ψηλά αδειαζε.

slide04

slide01Παίξαμε αρκετά με τα μπουκάλια μας και επιβεβαιωσαμε αυτό που υποψιαζόμασταν: Το νερό πηγαίνει πάντα προς τα κάτω και αποκλείεται να ανεβαίνει το βουνό και να γεμίζει τη δεξαμενή με τα χρυσόψαρα.

Στο δάσος μας ανέφεραν ότι παίρνουν το νερό από γεώτρηση. Τη λέξη τη θυμόμασταν και ψάξαμε να βρούμε τι είναι. Είδαμε βίντεο με γεωτρήσεις και είδαμε και τι υπάρχει κάτω από τη γη: Πετρώματα, ορυκτά, νερό και άλλα πολλά. Και μετά ήλθε η ώρα για μια προσομοίωση!

slide07

slide06

 

 

 

 

 

Πήραμε γυάλες και βάλαμε πέτρες, πηλό, φυτόχωμα και μετά φυτέψαμε φακές, διότι θέλαμε φυσικά η επιφάνεια της γης μας να έχει χορτάρι!

slide09

slide08

 

 

 

 

 

 

Αφού ο πηλός στέγνωσε, πήραμε το τρυπάνι και ανοίξαμε τρύπες για να αντλήσουμε το νερό που υπήρχε στις γυάλες. Ανοίξαμε δηλαδή την δικά μας γεώτρηση!

slide10

slide11

Βάλαμε σωλήνες για να φτάσουμε στο νερό και αντλήσαμε όσο υπήρχε ήδη μέσα στις γυάλες, μετά από τα πρώτα ποτίσματα. Το βάλαμε στο ποτιστήρι και ποτίσαμε ξανά τις φακές.

slide12

Οι φακές μας έκαναν την έκπληξη και κατάφεραν να φτάσουν τις ρίζες τους τόσο βαθιά, που έφτασαν μόνες τους το νερό. Αυτονομήθηκαν και δεν χρειάζονται πια πότισμα!

Που πηγαίνει το νερό;

από την Χαριτίνη Σταυρουλάκη

slide1-1Μια εκδρομή με τα παιδιά στο δάσος της Καισαριανής, στάθηκε  αφορμή για
αναζητήσεις και έρευνες μέσα στην τάξη.

Εκτός από την ευκαιρία για μια ανάσα οξυγόνου και περπάτημα μέσα στο πράσινο, τα μονοπάτια του δάσους αποδείχτηκαν ανεξάντλητη πηγή ερωτήσεων και προβληματισμών . Το πρώτο που είδαμε φτάνοντας ήταν η πηγή με το νερό.

Εκεί, τα παιδιά αναρωτήθηκαν από που έρχεται και που καταλήγει το νερό. Οι απόψεις ήταν αρκετές: «Πηγαίνει στον υπόνομο», «μπαίνει σε ένα λάστιχο και μ’ αυτό ποτίζονται τα δέντρα του δάσους».

slide2

Προχωρώντας λίγο παραπάνω, συναντήσαμε μια δεξαμενή με χρυσόψαρα και τότε τα παιδιά είπαν ότι εκεί πηγαίνει το νερό της πηγής: “Ανεβαίνει στο βουνό και γεμίζει τη δεξαμενή;

slide3Τελειώνοντας την πεζοπορία μας, είδαμε να κυλάει ένα μικρό ρυάκι
νερού. Είπα στα παιδιά να το ακολουθήσουμε και να δούμε προς τα
που κυλάει. Μετά από λίγα λεπτά, όλα τα παιδιά είχαν προσέξει ότι το νερό πάντα κατηφορίζει.

«Και από που έρχεται αυτό
το νερό; ” αναρωτήθηκαν πάλι. «Να περπατήσουμε προς τα πάνω να δούμε από που ξεκινάει». Η φύση και η νόμοι της είχαν γίνει ο δάσκαλος και τα παιδιά εξέφραζαν ερωτήματα και αναζητούσαν απαντήσεις.

slide4Ακολουθώντας το ρυάκι, φτάσαμε μπροστά σε ένα βοτανόκηπο. Τα παιδιά ρώτησαν μια κυρία που τους εξήγησε ότι ποτίζουν τον κήπο και το νερό που περισσεύει από το πότισμα είναι αυτό το ρυάκι που είδαμε.

«Και από που το παίρνετε αυτό το νερό;» ρώτησαν.
«Από γεωτρηση» ήταν η απάντηση που μας δόθηκε και με αυτή την απορία γυρίσαμε στο σχολείο  (συνεχίζεται)

H ηδονή του να αξιολογείσαι!

screen-shot-2016-12-13-at-11-02-16-am

Μια απο τις μεγαλύτερες πληγές της Ελληνικής κοινωνίας ειναι η συλλογική μας αποστροφή σε κάθε μορφη αξιολόγησης της δουλειάς μας και των ικανοτήτων μας. Για κάποιον μαγικό λόγο, θεωρούμε ότι δεν έχει σημασία το πόσο καλά ή όχι κάνουμε κατι….

Αυτή όμως η απέχθεια , εν πολλοίς, μας οδήγησε στην οικονομική κρίση των τελευταίων 8 ετών. Και δεν υπάρχει αμφιβολία ότι όλο αυτό πρέπει να αλλάξει.

Στην Dorothy Snot έχουμε ακριβώς την ανάποδη αντίληψη. Είμαστε τόσο υπερήφανοι για την δουλειά μας, που επιζητούμε διαρκώς την αξιολόγηση από τους γονείς που μας εμπιστεύονται. Και για να επιβεβαιώσουμε όσα κάνουμε καλά, αλλά και για να εντοπίσουμε τα πεδία που χρειαζόμαστε βελτίωση. Και φυσικά, πάντοτε δημοσιοποιούμε τα αποτελέσματα. Και δίνουμε ακόμη στον οποινδήποτε την δυνατότητα να εκφρασει δημοσίως την γνώμη του για εμάς, αρκεί να το πράξει επωνύμως (ασχέτως εάν κανείς δεν το κάνει!).

Διότι, να το ξεκαθαρίσουμε: είναι άλλο πράγμα ο σεβασμός στους ρυθμούς και στην διαφορετικότητα του καθενός από εμάς – και είναι άλλο πράγμα η αναγνώριση της αριστείας και η προσπάθεια για την επίτευξη της. Σε μια υγιή και ελέυθερη κοινωνία, και τα δυο συμβαίνουν ταυτόχρονα. Και φυσικά, ο τελικός στόχος θα πρέπει να είναι η επίτευξη της αριστείας, μέσα από τον ατομικό ρυθμό και τις μοναδικές ικανότητες του κάθε ατόμου ή ομάδας.

Οσο τα χρόνια περνούν όμως και το σχολείο μας “παλιώνει”, ερχόμαστε στην πολύ ευχάριστη θέση να αξιολογούμαστε πλέον και από τους πρώην μαθητές μας! Και με πολύ υπερηφάνια, σας παρουσιάζουμε τις δυο πρώτες τέτοιες αξιολογήσεις, από τον Αλκίνοο και την Ηριννα!

Και τα δύο παιδιά έμειναν μαζι μας από την ηλικία περίπου των δύο ετών έως και το νηπιαγωγείο. Σήμερα, ο Αλκίνοος πηγαίνει στην Δ’ δημοτικού και η Ηριννα στην Β’ δημοτικού.

Ακούγοντας τους γονείς τους να συζητούν over dinner για το ερωτηματολόγιο αξιολόγησης που στείλαμε στις οικογένειες των αποφοίτων, ζήτησαν να πουν και αυτοί την γνώμη τους για το παλιό τους σχολείο (εντελώς dorothian attitude)!! Και με πολλή χαρά και υπερηφάνια, σας την παρουσιάζουμε.

screen-shot-2016-12-13-at-11-02-35-am

Αλκίνοε και Ηριννα, σας ευχαριστούμε ειλικρινά. Να ξρετε ότι είστε οι πρώτοι που ξεκινάτε ένα καινούριο ritual στην Dorothy Snot preschool & kindergarten: την αξιολόγηση ημών των ενηλίκων από τους μαθητές μας!

Η “σφραγίδα”

απο την Τζένη Διαμαντοπούλου

Είναι στιγμές που εντυπωσιάζομαι με τον τρόπο που τα παιδιά μιμούνται ή μάλλον καλύτερα κάνουν δικό τους καθετί, που βιώνουν μέσα στον κόσμο των ενηλίκων.

Και είναι αυτές οι στιγμές που με κάνουν να αντιλαμβάνομαι πόσο η στάση και η συμπεριφορά των μεγάλων επηρεάζει τα παιδικά μάτια, μα πιο πολύ τις παιδικές ψυχές. Πόσο τα λόγια, οι συμβουλές και οι υποδείξεις προς αυτά χάνουν το νόημά τους όταν δεν συμβαδίζουν απόλυτα με τις ίδιες μας τις πράξεις.

Και είμαι σίγουρη πως από τα μάτια των παιδιών δεν ξεφεύγει απολύτως τίποτα. Να η απόδειξη….

%cf%83%cf%86%cf%81%ce%b1%ce%b3%ce%b9%ce%b4%ce%b1

(η δασκάλα στο μεταβρεφικό τμήμα σφραγίζει τα τετράδια για να συμπληρώσει στα κενά τις βασικές πληροφορίες της ημέρας)

(τα παιδιά μιμούνται τις δασκάλες παίζοντας και σφραγίζουν με κορίνες ένα μικρό τραπεζάκι!)

Off road εκδρομή των οικογενειών της Dorothy Snot στον Φενεό, 2-4 Δεκεμβρίου 2016

Μας αρέσει να παίρνουμε καθε τοσο τα βουνα και η ευρύτερη περιοχη του Φενεού είναι μια αγαπημένη μας επιλογή!

img_0773

Βασικός λόγος είναι φυσικά και η ύπαρξη του ξενώνα “Ευχαρις” των φίλων μας Ευχαρις και Βασίλη, που πάντα οργανώνουν πολύ ωραια πράγματα!

img_0825

Οκτω οικογένειες λοιπόν ξεκινησαμε από την Αθήνα την Παρασκευη 2 Δεκεμβρίου, οι περισσότερες με τετρακινητα αυτοκίνητα, για να περάσουμε 2 μέρες στα βουνά.

img_0876

Πήγαμε βολτα στην ευρυτερη περιοχή της λίμνης Δοξα, στην Ζαρούχλα και στην Ζήρεια (μέσα απο δασικούς δρόμους), βρήκαμε χιόνι και πολλές λάσπες και παιξαμε χιονοπόλεμο!

img_1034

(πατήστε στην φωτογραφια που ακολουθει να δείτε πως περάσαμε)

Parents off-road excursion to Feneos, December 2016