Στην λαϊκη αγορά!

από την Φωτεινή Χούτου & την Μαριάννα Τζιοβάρα

Συνδυάζοντας τις ιδέες και τις εμπειρίες που ακούγονται καθημερινα στον κύκλο με τις επερχόμενες δράσεις του σχολείου, τα προνήπια της Βερόνικα εξέφρασαν πολύ σοβαρά την επιθυμία να επισκεφτούν ένα μέρος όπου οι άνθρωποι πουλάνε φρούτα και λαχανικά.

Κάθε Τρίτη γίνεται λαϊκή αγορά πολύ κοντά στο σχολείο μας, αποφασίσαμε λοιπόν να την επισκεφτούμε! Υποθέσεις σχετικά με φρούτα και λαχανικά που πολύ πιθανόν να βλέπαμε καθώς και πιθανές ερωτήσεις προς τους πωλητές, όπως «τα φρούτα είναι της εποχής;», «πόσο κάνουν;» κλπ, ακούστηκαν από τα παιδιά και γράφτηκαν σε ένα φύλλο χαρτί.

Τα παιδιά σε ρόλο καταναλωτή αποφάσισαν να ξεχυθούν ανάμεσα στους πάγκους της λαϊκής αγοράς, έχοντας πάρει και 15 ευρώ από το σχολείο για τις αγορές τους! Κατάλαβαν ότι έφτασαν στην λαϊκη όταν είδαν ένα φορτηγό με ανοιχτό το πορτ – παγκάζ που από μέσα του έβγαιναν χαλιά!

Ο πρώτος πάγκος με τα πορτοκάλια δεν άργησε να φανεί και σταθήκαμε να τον παρατηρήσουμε. Δύο ερωτήσεις έλαβαν χώρα: «πώς ξέρουμε ποια πορτοκάλια είναι για να τα φάμε και ποια είναι για στύψιμο;» & «γιατί κάποια έχουν χοντρή φλούδα και άλλα έχουν πιο λεπτή;». Ο μανάβης μας έδωσε τις αντίστοιχες απαντήσεις, αγοράσαμε τα πρώτα μας φρούτα κι αφού πήραμε τα ρέστα (νέα λέξη προστέθηκε στο λεξικό μας!) προχωρήσαμε στον αμέσως επόμενο πάγκο.

Εκεί τα παιδιά αναγνώρισαν τους λωτούς, τα κυδώνια και τα ακτινίδια, κάποια  από αυτά τα μύρισαν και άλλα τα άγγιξαν κι αφού αγοράσαμε κι από εκεί κάποια, ο μανάβης μας κέρασε μανταρίνια, τα ξεφλουδίσαμε και τα φάγαμε επιτόπου!

Λίγο πιο κάτω βρήκαμε έναν πάγο μόνο με λαχανικά και δίπλα ακριβώς στέκονταν η κ. Ελένη, κάτοικος της Κυψέλης, η οποία απάντησε στην ερώτηση των παιδιών «γιατί οι ντομάτες είναι πράσινες;» δίνοντάς μας πράλληλα την πιο εύκολη συνταγή για να φτιάξουμε τουρσί!

Κάπως έτσι κύλησε η πρώτη βόλτα των παιδιών στην λαϊκή αγορά της Κυψέλης. Τα παιδιά εξέφρασαν μεγάλη χαρά κι ενθουσιασμό και την επιθυμία να ξαναπάμε. Πίσω όμως από την ενθουσιώδη αυτή επαφή με τον κόσμο της λαϊκής, κρύβεται ένας θησαυρός γνώσεων που εισέρχονται στον ψυχισμό αλλά και στη νόηση τους.

Ενισχύεται η ευχέρεια τους στην επικοινωνία, μέσα από τον διάλογο και την ανταλλαγή πληροφοριών με τους πωλητές και τους αγοραστές.

Μαθαίνουν βασικές μαθηματικές έννοιες μέσα από την ανταλλαγή των χρημάτων, τα ρέστα, την απόδειξη, το ολόκληρο, το μισό και το μισό του μισού. Πληροφορούνται σημαντικά χαρακτηριστικά για τα φρούτα, όπως π.χ ότι  το καφέ χρώμα στην φλούδα των αχλαδιών οφείλεται στο ότι δεν ψεκάστηκαν!

Μαθαίνουν επίσης πολλά και ενδιαφέροντα πράγματα, όπως π.χ. ότι τα λιγότερο όμορφα φρούτα και λαχανικά είναι περισσότερο θρεπτικά και υγιεινα, καθώς δεν έχουν ψεκαστεί. Τα παιδιά ρώτησαν ακόμη «γιατί υπάρχουν φράουλες τώρα αφού βγαίνουν το καλοκαίρι;» και ο μανάβης τους πρόσφερε μια σημαντική γνώση μιλώντας τους για τα φρούτα του θερμοκηπίου, σε αντιδιαστολή με τα φρούτα που μεγαλώνουν στο ύπαιθρο.

Μέσα από όλη αυτή τη διαδικασία σύνδεσης με την πραγματική ζωή, τα παιδιά κατακτούν πολύ σπουδαίες εμπειρίες, δυναμώνουν την προσωπικότητα και τον χαρακτήρα τους και παράλληλα προσθέτουν σημαντικά κομμάτια στο παζλ της γνώσης που αφορά την σωστή διαχείριση της τροφής και του περιβάλλοντος, γνώσης που θα τα ακολουθεί σε όλη τους την ζωή.

Μεγαλώνοντας σκεπτόμενους πολίτες

από την Κριστίνα Ντονόσιε

Πλέον στο νηπιαγωγείο δίνουμε πολύ μεγάλη έμφαση στην προσπάθεια να αποκτήσουν τα παιδιά μας βαθιά περιβαλλοντική συνείδηση. Σε αυτό το πλαίσιο λοιπον, οι τάξεις Κρικ και Κορνήλιος του νηπιαγωγείου συμμετείχαν για μια ακόμη φορά  στο κάλεσμα της παγκόσμιας περιβαλλοντικής κινητοποίησης  Fridays For Future την Παρασκευή 29 Νοεμβρίου.

Για την ιστορία, οι δράσεις του διεθνούς κινήματος Fridays for Future ξεκίνησαν το 2018 στη Στοκχόλμη και πήραν παγκόσμιες διαστάσεις. Πρόκειται για μαθητικές κινητοποιήσεις ενάντια στην κλιματική κρίση. Από τον Μάρτιο του 2019 η Ελλάδα συμμετέχει ενεργά σε αυτές, με πλήθη μαθητών να διαδηλώνουν σε διάφορες πόλεις της χώρας.

Ήδη από την αρχή της χρονιάς τα παιδιά του Κρικ και του Κορνήλιου εμβαθύνουν σε περιβαλλοντικά ζητήματα, συνειδητοποιώντας τις απειλές που αυτό δέχεται και σκεπτόμενα πιθανές λύσεις. Η ανακύκλωση των αποβλήτων, η κομποστοποίηση, οι δράσεις καθαρισμού ακτών στις οποίες συμμετείχαν τα παιδιά, αλλά και η προβολή στιγμιότυπων από μαθητικές διαδηλώσεις που πραγματοποιούνται ανά τον κόσμο, έχουν προετοιμάσει το έδαφος για την ενεργή συμμετοχή τους στο εν λόγω κίνημα.

Με τον ίδιο τρόπο, την εβδομάδα πριν την δράση τα παιδιά κλήθηκαν να σκεφτούν τι προβλήματα αντιμετωπίζει το περιβάλλον. Οι απαντήσεις που έδιναν «Τα σκουπίδια στους δρόμους και στις παραλίες» «Οι φωτιές που καίνε τα δάση» «Οι άνθρωποι που πληγώνουν την καρδιά της γης» «Τα ζώα που τρώνε σκουπίδια και πεθαίνουν» «Τα δέντρα που κόβουμε για να φτιάξουμε το χαρτί» έγιναν αφορμή για να προτείνουν στη συνέχεια λύσεις. Παρότρυνα τα παιδιά να μεταφέρουν τις ιδέες και τις σκέψεις τους στον υπόλοιπο κόσμο και κάπως έτσι καταλήξαμε στην προετοιμασία των πλακάτ.

Ολοκληρώνοντας τα πανό, φωνάξαμε τα συνθήματα που αναγράφονταν σε αυτά και οργανώσαμε τη δική μας διαδήλωση για την επόμενη μέρα.

Το πρωινό της Παρασκευής 29/11, ο Κρικ και ο Κορνήλιος ένωσαν τις δυνάμεις τους και αφού έκαναν  μία μικρή προθέρμανση τα συνθήματα, ξεκίνησαν από το σχολείο αποφασισμένοι να ευαισθητοποιήσουν τους κατοίκους της Κυψέλης.

Διασχίσαμε τους δρόμους γύρω από το σχολείο, κρατώντας πανό και διαδίδοντας τα μηνύματα που ανέδειξαν τα παιδιά. Κάποιοι γονείς ακολούθησαν το παράδειγμα των παιδιών τους και μας συνόδεψαν, φωνάζοντας συνθήματα. Επιστρέφοντας στο σχολείο άκουσα την Α. να λέει στα υπόλοιπα παιδιά: «Έπρεπε να το πούμε και σε άλλες γλώσσες, για να το καταλαβαίνουν πιο πολλοί». Την ίδια στιγμή η Μ. μου εξέφρασε μία ακόμη σκέψη: «Γιατί καθίσαμε τόσο λίγο; Άμα καθόμασταν και άλλο θα μας άκουγε όλη η γειτονια». Τόσο ο παλμός της διαδήλωσης, όσο και αυτά που άκουγα, επιβεβαίωσαν το γεγονός ότι τα παιδιά είχαν συνειδητοποιήσει τον σοβαρό σκοπό της κινητοποίησης, αλλά και τις διαστάσεις της περιβαλλοντικής κρίσης.

Σε κάθε περίπτωση, η συμμετοχή μαθητών σε ειρηνικές διαδηλώσεις είναι ιδιαίτερα θετικό γεγονός και ενισχύει την διαδικασία εμπλοκής των νέων παιδιών στις αποφάσεις και τους θεσμούς που επηρεάζουν τη ζωή τους.

Μέσω της ενεργούς συμμετοχής στην πραγματική ζωή, τα παιδιά  ενδυναμώνονται και αποκτούν ζωτικό ρόλο τόσο στην διαχείριση της προσωπικής τους ζωής, όσο και στην ανάπτυξη των κοινοτήτων που διαβιούν.

Επιπλέον, αυτός είναι ένας τρόπος για να εμπεδώσουν τα παιδιά την κουλτούρα της δημοκρατικής συμμετοχής και να αναπτύξουν τη δική τους ατομικά επιλεγόμενη στάση απέναντι σε αυτήν. Η υποστήριξη των ενηλίκων στις κινητοποιήσεις των παιδιών είναι σημαντική, προκειμένου αυτά να διεκδικήσουν ένα καλύτερο μέλλον σ΄ ένα βιώσιμο και υγιές περιβάλλον.

“Αν δοκιμάσεις έτσι, ίσως τα καταφέρεις !”

του Σεραφείμ Σεραφετεινίδη

«Λοιπόν παιδιά εδώ είμαστε» είπα και άφησα το μπαούλο της εκδρομής στο έδαφος, δίπλα στις ρίζες ενός μεγάλου δέντρου.

«Βλέπετε αυτό το κόκκινο κουτί;», είπα δείχνοντας την πυροσβεστική φωλιά στο βάθος, «από εκεί και μέχρι το μικρό τοιχάκι που περιβάλλει αυτό το δάσος μπορούμε να παίξουμε, να τρέξουμε, να χοροπηδήξουμε και γενικά ο καθένας να ασχοληθεί με ότι του τραβάει περισσότερο το ενδιαφέρον. Έχετε το νου σας γιατί εδώ τριγύρω μπορεί να συναντήσετε αντικείμενα με περίεργα σχήματα, διαφορετικά χρώματα, και σίγουρα κάποια που ίσως δεν έχετε ξανααντικρύσει. Αν βρεθείτε μπροστά σε κάτι τέτοιο φωνάξτε τους φίλους σας κοντά. Ίσως κάποιος το βρει το ίδιο ενδιαφέρον με εσάς. Σε περίπτωση που κάποιος τα χρειαστεί για την εξερεύνηση του, έχω φέρει μαζί μου δύο χοντρά και δύο πιο λεπτά σχοινιά. Θα τα αφήσω εδώ. Πάμε τώρα όλοι μαζί να «περπατήσουμε» τα όρια του χώρου που θα παίξουμε και αμέσως μετά μπορείτε να ξεκινήσετε το παιχνίδι!».

Αφού περπατήσαμε και τρέξαμε πάνω στα όρια που θέσαμε για το παιχνίδι, δόθηκε το σύνθημα και τα παιδιά έφυγαν προς όλες τις διαφορετικές κατευθύνσεις.

Τώρα έβλεπες παιδιά να τρέχουν ανάμεσα στα δέντρα, να ξαπλώνουν σε λόφους από πεσμένα φύλλα και να χαζεύουν τα κλαδιά μετρώντας τα και ψάχνοντας να βρουν ποιο είναι πιο μεγάλο. Κάποιοι είχαν μετατρέψει τις αχρείαστες πια ζακέτες τους σε τόπο συγκέντρωσης παράξενων λουλουδιών και πολύχρωμων φύλλων ενώ κάποιοι άλλοι γέμιζαν τις τσέπες τους με πετρώματα – θησαυρούς που όπως είπε ο Δ.: «…είναι υπερπολύτιμοι λίθοι. Εδώ γύρω έχει πολλούς και πρέπει να τους ανακαλύψουμε όλους…».

Τρία παιδιά, δίπλα στον κορμό ενός μεγάλου δέντρου, προσπαθούσαν να δέσουν τη μια άκρη του σχοινιού γύρω του διαφωνώντας για τον τρόπο με τον οποίο ο κόμπος θα ήταν πιο ανθεκτικός και προσπαθώντας παράλληλα να βρουν λύση που θα εξυπηρετούσε και τους τρεις: «αν θέλεις να είναι σφιχτός πρέπει να τραβήξεις αυτήν την άκρη και να περάσεις το σκοινί μέσα από εδώ», με το φίλο του να απαντάει «εγώ νομίζω πως πρέπει πρώτα να δέσεις πολύ το δέντρο γύρω γύρω και μετά να κάνεις τον κόμπο! Έτσι θα είναι σίγουρο ότι δε θα λυθεί ποτέ».

Λίγο πιο πέρα και κάτω από ένα ψηλό δέντρο, δύο παιδιά είχαν κάνει το σχοινί λάσο και ενώ προσπαθούσαν δεκάδες φορές να το περάσουν γύρω από ένα κλαδί που βρισκόταν λίγο πιο πάνω από τα κεφάλια τους έλεγαν ο ένας στον άλλο: «…όταν το περάσω από πάνω να είσαι έτοιμος να το αρπάξεις. Μόλις το αρπάξεις τράβα το και θα το τραβήξω κι εγώ… Ναι ναι ! Να τραβάμε ο ένας τον άλλο!».

Κάποιοι άλλοι με χωμένα τα κεφάλια τους μέσα σε έναν θάμνο παρατηρούσαν με απόλυτη προσήλωση εκείνη την κοινωνία σαλιγκαριών που: «…είναι πάρα πολλά μαζί. Δεν έχω ξαναδεί ποτέ τόσα σαλιγκάρια μαζεμένα!». Και ως συνέπεια της παρατήρησης, η αμέσως επόμενη συζήτηση περί φροντίδας: «να τους φτιάξουμε ένα σπίτι» και «εγώ θα φέρω φύλλα και καρπούς να τα ταΐσω γιατί τώρα με τη βροχή μπορεί να δυσκολεύονται να κινηθούν!». Η συζήτηση συνεχίστηκε για το κατά πόσο μπορούν τα σαλιγκάρια να μασήσουν τους καρπούς, αν έχουν δόντια και πώς να μοιάζουν αυτά και κάπου εκεί κατάλαβα πως έπρεπε να τους αφήσω στο στοχασμό τους ανενόχλητους και απερίσπαστους.

Οι δυνατές φωνές κάποιων επίδοξων εντομολόγων που καλούσαν τους φίλους τους να δουν εκείνη την φοβερή ανακάλυψη που ήταν «κολλημένη» πάνω στο δέντρο, ήταν αυτές που τράβηξαν τώρα την προσοχή μου. Επρόκειτο για εκείνα τα κουκούλια τζιτζικιών που ανακάλυψαν πάνω στους φλοιούς των μεγάλων κορμών και που «..έμοιαζαν με σφήκες αλλά δεν πολυήταν και σφήκες γιατί οι σφήκες δεν έχουν κουκούλι». «Ναι αλλά έχουν κεντρί, δεν το βλέπετε;». «Εμένα πάντως μου θυμίζουν αυτά τα κέρινα ομοιώματα όπως σε εκείνο το μουσείο με τους διάσημους». «Να πάρουμε ένα – δύο μαζί μας να τα δείξουμε και στους φίλους μας στο σχολείο! Θα ξετρελαθούν!».

Στη συνέχεια, και ενώ ο συνειρμός με τα κέρινα ομοιώματα και τα κουκούλια γυρνάει στο μυαλό μου και με έχει αφήσει με ένα χαζοχαρούμενο χαμόγελο, βλέπω έναν από τους μικρούς μου φίλους, τον Κ., να προσπαθεί να σκαρφαλώσει σε ένα δέντρο. Πάω κοντά, στέκομαι και τον κοιτώ. Ανεβαίνει λίγο, γλιστράει, ξαναπροσπαθεί, σπρώχνει με τα πόδια αλλά μάταια. Ενώ «κρατιέμαι» να μην δώσω κάποια συμβουλή που είτε θα του παρέχει μια έτοιμη λύση είτε θα του αποσπάσει την προσοχή και πιέζομαι να μην παρέμβω με οποιονδήποτε άλλο τρόπο που αντί να βοηθήσει, περισσότερο θα αποσυντονίσει την προσπάθεια, εκείνος αντιλαμβάνεται την παρουσία μου και λέει:

– “Σεραφείμ δε μπορώ να σκαρφαλώσω!”

Κατάλαβα ότι είχα ήδη παρέμβει χωρίς να πω λέξη. Δεν πτοήθηκα όμως και απάντησα:

– “Σε παρατηρώ και κάνεις πραγματικά μια σπουδαία προσπάθεια.”

– “Προσπάθησα αλλά νομίζω δεν θα τα καταφέρω.”

– “Δοκίμασε να πιαστείς πρώτα από αυτό το κλαδί που έχεις δίπλα σου και μετά να προχωρήσεις με τα πόδια σου, ακούστηκε μια φωνή από πίσω.” Η φίλη μου η Ε. η οποία ήταν ήδη σκαρφαλωμένη στο διπλανό δέντρο είχε καθίσει σε ένα κλαδί και έδειχνε με τεντωμένο δάχτυλο τη σανίδα σωτηρίας του Κ..

– “Σε αυτό;” είπε ο Κ. δείχνοντας το κλαδί που είχε πλάι του.

– “Ναι σε αυτό. Πιάσου εκεί και θα τα καταφέρεις!”

Με κοιτάει διστακτικά και τότε παίρνω την απόφαση και του λέω: «Να σου πω την αλήθεια το κλαδί αυτό μου φαίνεται αρκετά γερό και επειδή παρατηρώ την προσπάθεια σου εδώ και λίγα λεπτά νομίζω πως μπορείς να τα καταφέρεις».

Ο Κ. προσπάθησε και ξαναπροσπάθησε, άρχισε να φοβάται, το εξέφρασε στους φίλους του που είχαν αρχίσει να συγκεντρώνονται κάτω από το δέντρο και μοιράζονταν πλέον την αγωνία του, εκείνοι τον προέτρεπαν να συνεχίσει να δοκιμάζει μέχρι που η προσωπική του βοηθός κατέβηκε από το δικό της δέντρο, του ζήτησε να κατέβει και αμέσως σκαρφάλωσε στο δικό του με τον τρόπο που του είχε υποδείξει. «Να, έτσι ανέβα και θα τα καταφέρεις», είπε και συνέχισε το παιχνίδι της. Ο Κ. ξανασκαρφάλωσε βήμα βήμα όπως ακριβώς του υπέδειξε η Ε. χωρίς να σκεφτεί αυτή τη φορά παραπάνω.

Η επικείμενη βοήθεια μου είχε ήδη ξεχαστεί. Ο Κ. είχε βρει τη βοηθό του η οποία έδινε – απολύτως δικαιολογημένα – οδηγίες, καθώς είχε εμπράκτως αποδείξει πως ήταν η πλέον κατάλληλη για να τη συγκεκριμένη δουλειά. Ο ρόλος μου περιορίστηκε για ακόμη μια φορά στο να χαμογελάσω και να προχωρήσω παρακάτω.

Αυτές οι μέρες στο δάσος είναι πολύ διδακτικές πρωτίστως για τα παιδιά αλλά σίγουρα και για εμάς τους μεγάλους. Είναι η απόδειξη πως τα παιδιά χρειάζονται χρόνο για να σκεφτούν, να αναλύσουν, να συζητήσουν να καταλήξουν σε λύσεις χωρίς την παρέμβαση του επαΐοντα ενήλικα και με αυτόν τον τρόπο, να έρθει τελικά η κατάκτηση καινούργιων γνώσεων και ικανοτήτων.

Τα παιδιά μπροστά στα μάτια μου συνεργάζονταν με τους συμμαθητές τους, ανέλυαν το ρίσκο της κάθε τους δράσης, δοκίμαζαν τις ικανότητες τους αλλά και δοκιμάζονταν συνεχώς σε διαφορετικές καταστάσεις, βρίσκονταν σε μια διαδικασία να σκέφτονται δημιουργικά ως προς τις λύσεις των φαινομενικών και πραγματικών προβλημάτων που παρουσιάζονταν ενώ ταυτόχρονα κινούνταν στο απρόβλεπτο και παράλληλα γεμάτο προκλήσεις πεδίο του δάσους. Με λίγα λόγια ανακάλυπταν τους τρόπους να ρυθμίζουν το παιχνίδι τους, να φέρνουν το περιβάλλοντα χώρο στα μέτρα τους, αναγνωρίζοντας τα όρια και τους περιορισμούς του και κάθε φορά, όσο περισσότερα ρίσκα έπαιρναν, τόσο περισσότερο επιτύγχαναν να ρυθμίζουν οι ίδιοι τους εαυτούς τους.

Σε όλη αυτή την απόσταση που διήνυσα και παρατηρούσα τα παιδιά δεν ήταν λίγες εκείνες οι φορές που ήθελα να παρέμβω είτε με μια συμβουλή, είτε για να επιστήσω την προσοχή σε κάποιον παράγοντα που δεν είχε γίνει αισθητός από τα παιδιά, είτε ακόμη για να λύσω μια διαφωνία. Όμως δεν το έκανα. Και όσο κι αν πιεζόμουν έμεινα σιωπηλός. Αν κάποιος φίλος δεν μπορούσε να διαχειριστεί μια κατάσταση ήξερε πάντα που θα με βρει.

Θέλουμε τα παιδιά μεγαλώνοντας να γίνουν ικανοί, ανεξάρτητοι και αυτόνομοι ενήλικες που προσαρμόζονται στις απότομες αλλαγές και έχουν την ικανότητα να σκέφτονται πέραν των συμβάσεων. Αυτός είναι ο λόγος που τους δίνουμε χώρο να παίρνουν τις δικές τους αποφάσεις χωρίς να ελέγχουμε την κάθε τους κίνηση. Αυτός είναι ο λόγος που τους δίνουμε χρόνο να σκεφτούν πριν πράξουν χωρίς τη δεδομένη βοήθεια του επαΐοντα ενήλικα. Ας αφήσουμε τα παιδιά να προσπαθήσουν, ας τα αφήσουμε να αποτύχουν και να επιτύχουν , να πέσουν και να σηκωθούν, να διαφωνήσουν και να συμφωνήσουν. Ας τους δώσουμε την ευκαιρία να δουν το φόβο της προσπάθειας ως παιχνίδι ανακάλυψης. Ας τους δώσουμε όλα αυτά κι ας παραμείνουμε παρατηρητές. Είναι δεδομένο πως θα είμαστε οι πιο ενθουσιασμένοι παρατηρητές στο πιο δημιουργικό και ευφάνταστο παιχνίδι.

 

 

 

Διότι έτσι λειτουργούν οι ομάδες. Eχουν κοινούς στόχους που απλά προσπαθούν να επιτύχουν

από την Ευαγγελία Ντέκα

Κατά την διάρκεια της συζήτησης στο μεταβρεφικό τμήμα Τίμοθυ για το τι θέλουμε να έχει ο σούπερ ήρωας της γης που φτιάχνουμε, ο Θησέας πρότεινε να έχει δυνάμεις από το μετρό που είναι κάτω από την γη. Έτσι, ξεκίνησε μια συζήτηση για το μετρό.

Tα παιδιά είπαν πως είναι γρήγορο, έχει εισιτήρια, έχουν πάει με τους γονείς τους. Συμφωνήσαμε να βάλουμε στον σούπερ ήρωα εισιτήρια ώστε να έχει την δύναμη που έχει το μετρό.

Για να συλλέξουμε εισιτήρια έπρεπε να επισκεφθούμε το μετρό. Μία ομάδα παιδιών πήγε στην Ντανιέλα της εξέφρασε το αίτημά μας και μετά από λίγες ημέρες βρεθήκαμε σε ένα σταθμό του μετρό.

Τα παιδιά στο μετρό ήταν πολύ συγκεντρωμένα στο στόχο, μίλησαν στους ανθρώπους, τους εξήγησαν τι θέλουμε και για ποιο λόγο και με πολύ ενθουσιασμό επιστρέψαμε στο σχολείο με το κουτάκι μας γεμάτο εισιτήρια.

Σε όλη την διαδρομή το μυαλό μας ήταν στους φίλους μας που είχαν μείνει στο σχολείο. Τα παιδιά στην επιστροφή συνεχώς έλεγαν :

-Οι φίλοι μας θα ξετρελαθούν όταν δουν πόσα πολλά εισιτήρια μαζέψαμε.

Διότι έτσι λειτουργούν οι ομάδες. Eχουν κοινούς στόχους που απλά προσπαθούν να επιτύχουν!

Πως χωράει η τεχνολογία σε ένα play-based σχολείο?

από την Μαριάννα Τζιοβάρα

Ενα μόνιμο ερώτημα στο σχολείο μας είναι αν & πως μπορούμε να μυήσουμε τα παιδιά στον κόσμο της τεχνολογίας μέσα από το παιχνίδι, αξιοποιώντας  τα ερωτήματα και τα ερεθίσματα που τα ίδια τα παιδια φέρνουν στο σχολείο (και όχι τα πράγματα που έχουμε οι ενήλικες στο μυαλό μας).

Ο κώδικας QR είναι ένας γραμμωτός κώδικας (barcode) δύο διαστάσεων και η σάρωσή του γίνεται με την βοήθεια ενός κινητού ή τάμπλετ.  Για την ανάγνωση του απαιτείται μια εφαρμογή η οποία μετατρέπει την κάμερα της συσκευής σε scanner.

Οπως μας είπε και ο Αναστάσης «τα QR CODES είναι σαν τα barcodes» που συναντάμε στις συσκευασίες των προϊόντων που αγοράζουμε.

Στην τάξη προνηπίων της Βερόνικα, η εφαρμογή των qr codes αξιοποιήθηκε με στόχο την ενίσχυση της διερευνητικής διάστασης της μαθησιακής διαδικασίας και του παιχνιδιού, την εμπλοκή των παιδιών σε ενδιαφέρουσες αναγνωστικές δραστηριότητες, τον εμπλουτισμό των γνώσεων, την ενίσχυση της μνήμης, την ικανότητα επίλυσης προβλήματος, καθώς και την ανάπτυξη συνεργατικού πνεύματος.

Το έναυσμα για όλο αυτό ήταν οι καθημερινές εμπειρίες των παιδιών στο σούπερ μάρκετ και στα διάφορα πολυκαταστήματα. Τα παιδιά έφεραν στην τάξη δικές τους συσκευασίες προϊόντων προκειμένου να μας δείξουν τους γραμμωτούς κώδικες πάνω σε αυτές. Αποφασίσαμε λοιπόν να φτιάξουμε τα δικά μας bar codes!

Αρχικά, και με αφορμή το project  με τα αυτοκίνητα που δούλευαν τα παιδια, τα qr codes χρησιμοποιήθηκαν για να ανακαλύψουμε το εσωτερικό ενός αυτοκινήτου και ενός κινητήρα με έναν πιο παιγνιώδη τρόπο και πάντοτε στα πλαίσια της ενεργούς γνωριμίας των παιδιών με την τεχνολογία.

Πιο συγκεκριμένα, πάνω από τις εικόνες όπου απεικονίζονταν τα επιμέρους τμήματα του εσωτερικού του καπό και ενός κινητήρα, τοποθετήθηκαν qr codes, που τα παιδιά σκάναραν, διάβασαν τις «κρυμμένες» λέξεις, κι έπειτα προσπάθησαν να τις εντοπίσουν στο φυλλάδιο με τις αντίστοιχες εικόνες και λέξεις και να τις διαβάσουν.

Θα πρέπει ακόμη να προστεθεί και το γεγονός ότι οι λέξεις στο χαρτί ήταν γραμμένες σε διαφορετική γραμματοσειρά από αυτή της εφαρμογής, ώστε να βοηθηθούν τα παιδιά μέσα από την αναγνώριση και τη σύγκριση διαφορετικών μορφών του γραπτού λόγου να συνειδητοποιήσουν την πολυμορφία του γραπτού λόγου.

Αξίζει να σημειωθεί πως η συγκεκριμένη διαδικασία κινητοποίησε τα παιδιά και συνέβαλε σε σημαντικό βαθμό στην γνωριμία τους με τα εσωτερικά εξαρτήματα του αυτοκινήτου! Οταν ανοίξαμε το καπό της Giulia, φάνηκαν αρκετά εξοικειωμένα και με μεγάλη ευκολία αναγνώρισαν τα μέρη της αλλά και την λειτουργία αυτών.

Στην συνέχεια δημιουργήσαμε ένα επιτραπέζιο παιχνίδι, στο οποίο το αυτοκίνητό μας έπρεπε να διασχίσει τη διαδρομή ακολουθώντας τα εικονιζόμενα σήματα οδικής κυκλοφορίας και τα φανάρια. Σε ορισμένα σήματα υπήρχαν qr codes, τα οποία τα παιδιά σκάναραν με το κινητό και στη συνέχεια διάβαζαν το αποκωδικοποιημένο μήνυμα, προκειμένου να μάθουμε τη σημασία των συγκεκριμένων σημάτων και να συνεχίσουμε την πορεία του αυτοκινήτου.

Κατά τη διαδρομή παρατηρήσαμε, ακόμη ότι τα φανάρια μας δεν είχαν κάποιο χρώμα, επομένως έπρεπε να σκανάρουμε και τους κωδικούς τους, για να διαβάσουμε – αποκωδικοποιήσουμε το χρώμα τους και αναλόγως να κινηθούμε.

Και στη συγκεκριμένη παρέμβαση επιτεύχθηκε η σύνδεση του παιχνιδιού με την καλλιέργεια του γραμματισμού αλλά και η γνωριμία με έναν άλλο – άγνωστο κώδικα, μια διαφορετική μορφή που μπορεί να πάρει ο γραπτός λόγος με την παρέμβαση της τεχνολογίας.

Το παιχνίδι με τα  qr codes ήταν μια καλή αφορμή για να διερευνήσουμε πως τα παιδιά μπορούν να εντάξουν “από κάτω προς τα πάνω” την σύγχρονη τεχνολογία μέσα στην σχολική τους καθημερινότητα, χωρίς αυτή  να “καπελώνει” τις επιθυμίες και την ελευθερία τους – αλλά να τις προεκτείνει.

Και σε κάθε περίπτωση, μιλάμε για παιδια που το 2050 θα ειναι μόλις 36 ετών….

Champions League is a matter of choice

Θυμάμαι παλιά διάβαζα συχνά την φράση “bon pour l’ Orient”. Οταν π.χ. η Citroen ειχε βάλει στην BX εναν κινητηρα 1100 cc ώστε το αυτοκινητο να μην είναι πολύ ακριβό σε χωρες με ληστρική φορολογία, όπως η Ελλάδα, θυμάμαι οτι αυτος ακριβώς ηταν ο τίτλος των 4Τ: «Καλό για την Ανατολή».

Το αυτοκίνητο βεβαια με αυτό το μοτέρ ήταν αργό και επικίνδυνο – ήταν όμως ο μονος τρόπος ώστε ένας Ελληνας μικρομεσαίος να μπορέσει να το αγοράσει. «Εντάξει, δεν είστε ίσα κι όμοια με τους προηγμενους λαούς της Δυσης, μην έχετε και πολλές απαιτήσεις». Aυτό ήταν το μήνυμα κάθε τέτοιας κίνησης.

Φοβάμαι πως σε μερικά πράγματα έχουμε ακόμη μείνει εκεί. Και η προσχολική εκπαίδευση, αυτή που στην Ελλάδα παρέχεται απο τους “παιδικούς σταθμούς” (τραγική λέξη, δεν συμφωνείτε?) είναι ένα από αυτά.

Οχι ότι δεν υπάρχουν και στην χωρα μας καλά σχολεία για πολύ μικρά παιδια. Εξαιρετικά σχολεία υπάρχουν και όλο ξεφυτρώνουν και περισσότερα. Αλλά, στο μας συλλογικο ασυνείδητο δυστυχώς επικρατεί εν πολλοίς η αντίληψη “έλα μωρέ, παιδάκια είναι”….

Δεν είναι όμως έτσι και όσοι ασχολούμαστε σοβαρά με την προσχολική εκπαίδευση το ξερουμε πολύ καλά. Διότι ο χαρακτήρας και η προσωπικότητα του παιδιού πλάθονται έως τα 6-7 χρόνια. Μετά έρχεται το cognitive stage.

Αν λοιπόν θέλουμε ένα παιδί να δυναμώσει, να ανεξαρτητοποιηθεί, να αυτονομηθεί, να πιστέψει στον εαυτό του και να μαθει να παίρνει από νωρίς την ζωή στα χέρια του με ενθουσιασμό, δεν υπάρχει άλλος δρόμος από το να του δώσουμε μια κορυφαίου επιπέδου προσχολική εκπαίδευση. Και αυτή δεν μπορεί να την προσφέρει κανένας «σταθμός».

Στην Dorothy Snot απολαμβάνουμε την σπάνια τύχη να έχουμε «χτίσει» ένα σχολείο, όχι για να καλύψουμε κάποια αναγκη επαγγελματικής αποκατάστασης αλλά για να υλοποιήσουμε το όραμα που είχε στο κεφάλη της η Ντανιέλα όταν η κόρη της Νεφέλη ήταν δύο ετών: να φτιάξει για αυτήν το σχολείο των ονείρων της.

Από την πρώτη μέρα, η Dorothy Snot ξεκίνησε να στήνεται επάνω στην εξής λογική: για να ειναι ένα καλό σχολείο για την Ελλάδα, θα πρέπει πρωτα απ’ όλα να ειναι ένα καλό σχολειο για το Λονδίνο, για την Νεα Υόρκη, για οπουδήποτε.

Ουτε εύκολη ούτε γραμμική ήταν αυτη η διαδρομή. Καλώς ή κακώς όμως, κάπου μας οδήγησε: στο σημειο, μετα από δεκα ακριβώς χρόνια λειτουργίας, το σχολειο μας να μπορεί να φέρει στην Ελλάδα κάποιους από τους σπαουδαιότερους ανθρώπους της εποχής στον δικό μας πολύ εξειδικευμένο χώρο του play-based early education, της εκπαίδευσης δηλαδή για πολύ μικρά παιδιά που βασίζεται στο ακηδεμόνευτο παιχνίδι.

Και μπορούμε και το κάνουμε, διότι η κοινότητα αυτή μας αναγνωρίζει ώς ένα κορυφαίο σχολείο on-a-world-class-basis. Oχι ένα σχολειο «bon pour l’ Orient”….

Διαβάστε λοιπόν ποιους θα φέρουμε ως keynote speakers στο μεγάλο συνέδριο “Play on Early Education” που διοργανώνουμε τον έρχομενο Απρίλιο, στην Αθήνα:

Κατ’ αρχήν τον καλό φίλο και προσωπικό μου μέντορα Tom Hobson, αυτόν που όλος ο πλανητης τον ξέρει ως Teacher Tom και που καθε χρόνο δίνει ομιλίες σε ολόκληρο τον κόσμο από Αυστραλία έως Ισλανδία.

Εχουμε την χαρά να λέμε ότι είμαστε οι πρώτοι που καλέσαμε τον Tom για να μιλήσει, εκτός US, το 2013. Και ξεκίνησε έτσι για αυτόν μια καριέρα ομιλητή που τον έχει κάνει ένα από τα δυνατότερα brands διεθνώς στον χώρο του play-based learning. Δεν χρειάζεται να πω περισσότερα για τον Tom, αφενός διότι το ελληνικό του fan club ειναι πολύ ισχυρό και πολύ μεγάλο και αφετέρου διότι αυτή θα είναι η τρίτη του ελληνική επίσκεψη – και οπωσδήποτε όχι η τελευταία. Εχουμε πολλά να κανουμε μαζι the years to come, αρκεί να είμαστε καλά.

Σιγουρα από την άλλη, η πιο εμβληματική μορφή απ’ όλους τους keynote speakers ειναι ο σπουδαίος Peter Gray. Καθηγητής ψυχολογίας στην Βοστωνη, συγγραφέας του iconic book “Free to Learn” και σίγουρα ο μεγαλύτερος εν ζωή ακαδημαϊκος υπέρμαχος της ελευθερίας στην εκπαίδευση και των εναλλακτικων προσεγγίσεων αυτής. Καθε του ομιλία και κάθε του κείμενο ξεσηκώνει κύμματα ενθουσιασμού ανάμεσα στους ομοϊδεατες του (και επίσης κύμματα διαφωνίας ανάμεσα σε όσους πιστεύουν στην αξία της μετρήσιμης ακαδημαϊκης εκπαίδευσης, αυτής που βασίζεται στα big data και στην ποσοτική μέτρηση των επιδόσεων).

Θεωρω πολύ μεγάλη τιμή την αποδοχή από τον Peter της πρότασης να έλθει και να μιλήσει στο συνεδριο μας, ιδίως μάλιστα την στιγμή που γνωρίζω ότι τις ίδες ημερομηνίες είχε πρόσκληση για να πάει στο Dallas. Αλλα thankfully προτιμησε να μπει στο αεροπλάνο για 10+10 ώρες και να πεταξει μεχρι την Αθηνα για τρεις ημέρες!

H Suzanne Axelsson που θα μας έλθει από την Στοκχόλμη είναι μια από τις πιο γνωστές reggio παιδαγωγούς της εποχής μας. Το blog της Interaction Imagination εχει πολύ μεγάλη επιροή και το Ιnternational Fairy Tea Party Day που διοργανωνει κάθε Σεπτέμβριο εμπλέκει εκατοντάδες σχολεια από ολόκληρο τον κόσμο.

Με την Suzanne έχουμε εδω και αρκετά χρόνια τακτική επικοινωνία και ανταλλάσουμε ιδέες και απόψεις. Εχουμε πολύ κοινό τρόπο προσέγγισης της εκπαίδευσης και είναι επίσης ένα άτομο που σκοπεύουμε στο μέλλον να κάνουμε πολλά πράγματα, μαζί. Η Suzanne θα μείνει αρκετες μέρες στην Ελλάδα τον ερχόμενο Απρίλιο και θα οργανωσουμε αρκετά πράγματα, on the side του συνεδριου.

Ο Τakaharu Tezuka απολαμβάνει το εξης προνόμιο: κάθε google search γυρω από το όνομα του βγάζει την φράση «Τhe best kindergarten in the world”, τίτλος που του έχει “απονεμηθεί” απο το TED! Aιτία φυσικά η σχετική ομιλία του το 2014 αναφορικα με το φοβερό σχολείο που έχει σχεδιασει στο Τόκυο και το οποίο θεωρείται παγκόσμιο σημείο αναφοράς στην σχεδίαση ενός αστικού εκπαιδευτικού χώρου που όμως σέβεται το δικαίωμα των παιδιών να παίζουν ελεύθερα και ακηδεμόνευτα, σε φυσικό περιβάλλον.

Ο Takaharu θα μας εξηγησει την φιλοσοφία του πίσω από την σχεδίαση ενός τέτοιου χώρου και θα μας πει ιστορίες ελευθερίας και καινοτομίας. Τρομερά σπουδαίο και τιμητικό θεωρω προσωπικά το γεγονός ότι ο Takaharu το πάλεψε πολύ για να βρει τον χρόνο να έλθει και να μιλήσει, γνωριζοντας ταυτόχρονα ότι το κόστος που μπορούμε να του καλύψουμε αντιστοιχεί σε ένα μικρό ποσοστό των εξόδων που θα κάνει.

Αφησα για το τέλος τον φίλο μου Meynell Walter. O Μeynell ειναι ένας από τους κορυφαίους playworkers της εποχής μας, no doubt about it. Eίναι επίσης ένα ζωντανό who-is-who στον χώρο του play έχοντας συνεργαστει πρακτικά με τους πάντες, παντού. Ο Μeynell τέλος, από το 2014 που τον γνωρισα, ειναι ο προσωπικός μου proof editor σε οτιδηποτε καινούριο θέλω να κάνω στο σχολειο. Και είναι πολύτιμη η συνεισφορά του και στην διοργάνωση του συνεδρίου αυτού, για την οποία του είμαι ευγνωμων!

Είναι πολύ αστείος ο τρόπος που γνώρισα τον Meynell. Ηταν το 2014 και ήμουν στο συνέδριο του International Play Association στην Κωνσταντινούπολη, όπου παρουσίαζα το σχολείο μας και τον τρόπο που δουλεύουμε. Μετά το τέλος της παρουσίασης μου, ο Meynell (μέγας υπέρμαχος και αυτός του home schooling) ήλθε και μου είπε: «This is bullshit, you just can’t get real play into a school”.

Mε αυτον το πολυ ευγενικό και intriguing τρόπο, ξεκινησε μια φιλία! Διοτι τον προ(σ)κάλεσα να έλθει να δει το σχολειο μας απο μέσα. Και ήλθε! Και μετά ξαναήλθε και ξαναήλθε – και σήμερα έχω την τιμή να τον αποκαλώ φίλο και σπουδαίο συνεργάτη! Και έχω την δυνατότητα, όποτε μου έλθει μια καινούρια πετριά στο κεφάλι, να του στέλνω ενα email και να του λεω, πχ “Hey, Ι’m a little bored, what about to organize a top class conference in Athens?

Διότι, όπως λέει και ο ίδιος: “You never know the answer, unless you ask”…

Οσοι καταφερατε να φτασετε διαβαζοντας έως εδώ (πράγμα για το οποίο σας θαυμάζω και σας ευχαριστώ!) καταλάβατε σίγουρα ένα πραγμα: ότι αποδείχθηκε μάλλον εύκολο να ξεκινήσουμε την διοργάνωση στην Ελλάδα ενός γεγονότος που κάλλιστα μπορεί να αποκληθεί το Champions League του play-based education (διότι, πέρα από τους 5 keynote speakers, θα έχουμε και presenters απο την Βρετανια, την Νορβηγια, την Βουλγαρια, την Αυστραλια, την Παλαιστίνη, την Κύπρο, την Ελλάδα φυσικά, κλπ. κλπ.)

Μην κολλάτε (μην κολλάμε) λοιπόν μόνο στις ιστορίες ότι η Ελλάδα είναι μια χρεωκοπημένη χωρα, ότι δεν έχουμε ξεπεράσει την κρίση, και όλα τα σχετικά. Η Ελλάδα της κρίσης είναι φυσικά υπαρκτή. Μέσα της όμως υπάρχει και μια άλλη χώρα που έχει πολλούς και σπουδαίους εκπροσώπους, σε όλα τα fields. Μια χώρα που δεν κάνει φασαρία, που δεν χάνει τον χρόνο της βγαίνοντας στα κανάλια και πηγαίνοντας σε διαδηλώσεις – αλλά που δουλεύει, υλοποιώντας οράματα και βάζοντας πραγματική αξία στο κοινωνικό σύνολο. Και που μπορεί να σταθεί επάξια στο Champions League και όχι μόνο στα μικρά τοπικά πρωταθλήματα, τα “bon pour l’ Orient”.

Ραντεβου τον Απρίλιο του 2019.….

Ι.Κ. Γιαννούδης

Για να ανέβουμε ψηλά

από την Δάφνη Μανουσάκη

Τον τελευταίο καιρό στο μεταβρεφικό “Τίμοθυ” ασχολούμαστε με το πως μπορούμε να ανεβουμε ψηλά και τι μπορούμε να κάνουμε εκεί.

Στα πλαίσια αυτά επισκεφθήκαμε το γυμναστήριο Fitplus alternative workout . Δεν ήταν βέβαια μια απλή επίσκεψη, αφού εκεί πήγαμε παρέα με τον Πίπη (μασκοτ της τάξης), για να συναντήσουμε τους φίλους του και μέσα απο δοκιμασίες να προσπαθήσουμε να φτάσουμε το φεγγάρι!

Συρθήκαμε αθόρυβα, δίπλα σε φίδια…

Μπήκαμε σε φωλιά με μυρμήγκια…

 

Κυλιστήκαμε στη λάσπη, σκαρφαλώσαμε για να φάμε φύλλα…

Και τελικά, καταφέραμε να αγγίξουμε το φεγγάρι!

Μέσα από ασκήσεις που έχουν τη μορφή παιχνιδιού, τα παιδιά αποκτούν νέες κινητικές δεξιότητες (συντονισμό κινήσεων), αναπτύσσουν τη φαντασία τους και αποκτούν μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση.