“Αν δοκιμάσεις έτσι, ίσως τα καταφέρεις !”

του Σεραφείμ Σεραφετεινίδη

«Λοιπόν παιδιά εδώ είμαστε» είπα και άφησα το μπαούλο της εκδρομής στο έδαφος, δίπλα στις ρίζες ενός μεγάλου δέντρου.

«Βλέπετε αυτό το κόκκινο κουτί;», είπα δείχνοντας την πυροσβεστική φωλιά στο βάθος, «από εκεί και μέχρι το μικρό τοιχάκι που περιβάλλει αυτό το δάσος μπορούμε να παίξουμε, να τρέξουμε, να χοροπηδήξουμε και γενικά ο καθένας να ασχοληθεί με ότι του τραβάει περισσότερο το ενδιαφέρον. Έχετε το νου σας γιατί εδώ τριγύρω μπορεί να συναντήσετε αντικείμενα με περίεργα σχήματα, διαφορετικά χρώματα, και σίγουρα κάποια που ίσως δεν έχετε ξανααντικρύσει. Αν βρεθείτε μπροστά σε κάτι τέτοιο φωνάξτε τους φίλους σας κοντά. Ίσως κάποιος το βρει το ίδιο ενδιαφέρον με εσάς. Σε περίπτωση που κάποιος τα χρειαστεί για την εξερεύνηση του, έχω φέρει μαζί μου δύο χοντρά και δύο πιο λεπτά σχοινιά. Θα τα αφήσω εδώ. Πάμε τώρα όλοι μαζί να «περπατήσουμε» τα όρια του χώρου που θα παίξουμε και αμέσως μετά μπορείτε να ξεκινήσετε το παιχνίδι!».

Αφού περπατήσαμε και τρέξαμε πάνω στα όρια που θέσαμε για το παιχνίδι, δόθηκε το σύνθημα και τα παιδιά έφυγαν προς όλες τις διαφορετικές κατευθύνσεις.

Τώρα έβλεπες παιδιά να τρέχουν ανάμεσα στα δέντρα, να ξαπλώνουν σε λόφους από πεσμένα φύλλα και να χαζεύουν τα κλαδιά μετρώντας τα και ψάχνοντας να βρουν ποιο είναι πιο μεγάλο. Κάποιοι είχαν μετατρέψει τις αχρείαστες πια ζακέτες τους σε τόπο συγκέντρωσης παράξενων λουλουδιών και πολύχρωμων φύλλων ενώ κάποιοι άλλοι γέμιζαν τις τσέπες τους με πετρώματα – θησαυρούς που όπως είπε ο Δ.: «…είναι υπερπολύτιμοι λίθοι. Εδώ γύρω έχει πολλούς και πρέπει να τους ανακαλύψουμε όλους…».

Τρία παιδιά, δίπλα στον κορμό ενός μεγάλου δέντρου, προσπαθούσαν να δέσουν τη μια άκρη του σχοινιού γύρω του διαφωνώντας για τον τρόπο με τον οποίο ο κόμπος θα ήταν πιο ανθεκτικός και προσπαθώντας παράλληλα να βρουν λύση που θα εξυπηρετούσε και τους τρεις: «αν θέλεις να είναι σφιχτός πρέπει να τραβήξεις αυτήν την άκρη και να περάσεις το σκοινί μέσα από εδώ», με το φίλο του να απαντάει «εγώ νομίζω πως πρέπει πρώτα να δέσεις πολύ το δέντρο γύρω γύρω και μετά να κάνεις τον κόμπο! Έτσι θα είναι σίγουρο ότι δε θα λυθεί ποτέ».

Λίγο πιο πέρα και κάτω από ένα ψηλό δέντρο, δύο παιδιά είχαν κάνει το σχοινί λάσο και ενώ προσπαθούσαν δεκάδες φορές να το περάσουν γύρω από ένα κλαδί που βρισκόταν λίγο πιο πάνω από τα κεφάλια τους έλεγαν ο ένας στον άλλο: «…όταν το περάσω από πάνω να είσαι έτοιμος να το αρπάξεις. Μόλις το αρπάξεις τράβα το και θα το τραβήξω κι εγώ… Ναι ναι ! Να τραβάμε ο ένας τον άλλο!».

Κάποιοι άλλοι με χωμένα τα κεφάλια τους μέσα σε έναν θάμνο παρατηρούσαν με απόλυτη προσήλωση εκείνη την κοινωνία σαλιγκαριών που: «…είναι πάρα πολλά μαζί. Δεν έχω ξαναδεί ποτέ τόσα σαλιγκάρια μαζεμένα!». Και ως συνέπεια της παρατήρησης, η αμέσως επόμενη συζήτηση περί φροντίδας: «να τους φτιάξουμε ένα σπίτι» και «εγώ θα φέρω φύλλα και καρπούς να τα ταΐσω γιατί τώρα με τη βροχή μπορεί να δυσκολεύονται να κινηθούν!». Η συζήτηση συνεχίστηκε για το κατά πόσο μπορούν τα σαλιγκάρια να μασήσουν τους καρπούς, αν έχουν δόντια και πώς να μοιάζουν αυτά και κάπου εκεί κατάλαβα πως έπρεπε να τους αφήσω στο στοχασμό τους ανενόχλητους και απερίσπαστους.

Οι δυνατές φωνές κάποιων επίδοξων εντομολόγων που καλούσαν τους φίλους τους να δουν εκείνη την φοβερή ανακάλυψη που ήταν «κολλημένη» πάνω στο δέντρο, ήταν αυτές που τράβηξαν τώρα την προσοχή μου. Επρόκειτο για εκείνα τα κουκούλια τζιτζικιών που ανακάλυψαν πάνω στους φλοιούς των μεγάλων κορμών και που «..έμοιαζαν με σφήκες αλλά δεν πολυήταν και σφήκες γιατί οι σφήκες δεν έχουν κουκούλι». «Ναι αλλά έχουν κεντρί, δεν το βλέπετε;». «Εμένα πάντως μου θυμίζουν αυτά τα κέρινα ομοιώματα όπως σε εκείνο το μουσείο με τους διάσημους». «Να πάρουμε ένα – δύο μαζί μας να τα δείξουμε και στους φίλους μας στο σχολείο! Θα ξετρελαθούν!».

Στη συνέχεια, και ενώ ο συνειρμός με τα κέρινα ομοιώματα και τα κουκούλια γυρνάει στο μυαλό μου και με έχει αφήσει με ένα χαζοχαρούμενο χαμόγελο, βλέπω έναν από τους μικρούς μου φίλους, τον Κ., να προσπαθεί να σκαρφαλώσει σε ένα δέντρο. Πάω κοντά, στέκομαι και τον κοιτώ. Ανεβαίνει λίγο, γλιστράει, ξαναπροσπαθεί, σπρώχνει με τα πόδια αλλά μάταια. Ενώ «κρατιέμαι» να μην δώσω κάποια συμβουλή που είτε θα του παρέχει μια έτοιμη λύση είτε θα του αποσπάσει την προσοχή και πιέζομαι να μην παρέμβω με οποιονδήποτε άλλο τρόπο που αντί να βοηθήσει, περισσότερο θα αποσυντονίσει την προσπάθεια, εκείνος αντιλαμβάνεται την παρουσία μου και λέει:

– “Σεραφείμ δε μπορώ να σκαρφαλώσω!”

Κατάλαβα ότι είχα ήδη παρέμβει χωρίς να πω λέξη. Δεν πτοήθηκα όμως και απάντησα:

– “Σε παρατηρώ και κάνεις πραγματικά μια σπουδαία προσπάθεια.”

– “Προσπάθησα αλλά νομίζω δεν θα τα καταφέρω.”

– “Δοκίμασε να πιαστείς πρώτα από αυτό το κλαδί που έχεις δίπλα σου και μετά να προχωρήσεις με τα πόδια σου, ακούστηκε μια φωνή από πίσω.” Η φίλη μου η Ε. η οποία ήταν ήδη σκαρφαλωμένη στο διπλανό δέντρο είχε καθίσει σε ένα κλαδί και έδειχνε με τεντωμένο δάχτυλο τη σανίδα σωτηρίας του Κ..

– “Σε αυτό;” είπε ο Κ. δείχνοντας το κλαδί που είχε πλάι του.

– “Ναι σε αυτό. Πιάσου εκεί και θα τα καταφέρεις!”

Με κοιτάει διστακτικά και τότε παίρνω την απόφαση και του λέω: «Να σου πω την αλήθεια το κλαδί αυτό μου φαίνεται αρκετά γερό και επειδή παρατηρώ την προσπάθεια σου εδώ και λίγα λεπτά νομίζω πως μπορείς να τα καταφέρεις».

Ο Κ. προσπάθησε και ξαναπροσπάθησε, άρχισε να φοβάται, το εξέφρασε στους φίλους του που είχαν αρχίσει να συγκεντρώνονται κάτω από το δέντρο και μοιράζονταν πλέον την αγωνία του, εκείνοι τον προέτρεπαν να συνεχίσει να δοκιμάζει μέχρι που η προσωπική του βοηθός κατέβηκε από το δικό της δέντρο, του ζήτησε να κατέβει και αμέσως σκαρφάλωσε στο δικό του με τον τρόπο που του είχε υποδείξει. «Να, έτσι ανέβα και θα τα καταφέρεις», είπε και συνέχισε το παιχνίδι της. Ο Κ. ξανασκαρφάλωσε βήμα βήμα όπως ακριβώς του υπέδειξε η Ε. χωρίς να σκεφτεί αυτή τη φορά παραπάνω.

Η επικείμενη βοήθεια μου είχε ήδη ξεχαστεί. Ο Κ. είχε βρει τη βοηθό του η οποία έδινε – απολύτως δικαιολογημένα – οδηγίες, καθώς είχε εμπράκτως αποδείξει πως ήταν η πλέον κατάλληλη για να τη συγκεκριμένη δουλειά. Ο ρόλος μου περιορίστηκε για ακόμη μια φορά στο να χαμογελάσω και να προχωρήσω παρακάτω.

Αυτές οι μέρες στο δάσος είναι πολύ διδακτικές πρωτίστως για τα παιδιά αλλά σίγουρα και για εμάς τους μεγάλους. Είναι η απόδειξη πως τα παιδιά χρειάζονται χρόνο για να σκεφτούν, να αναλύσουν, να συζητήσουν να καταλήξουν σε λύσεις χωρίς την παρέμβαση του επαΐοντα ενήλικα και με αυτόν τον τρόπο, να έρθει τελικά η κατάκτηση καινούργιων γνώσεων και ικανοτήτων.

Τα παιδιά μπροστά στα μάτια μου συνεργάζονταν με τους συμμαθητές τους, ανέλυαν το ρίσκο της κάθε τους δράσης, δοκίμαζαν τις ικανότητες τους αλλά και δοκιμάζονταν συνεχώς σε διαφορετικές καταστάσεις, βρίσκονταν σε μια διαδικασία να σκέφτονται δημιουργικά ως προς τις λύσεις των φαινομενικών και πραγματικών προβλημάτων που παρουσιάζονταν ενώ ταυτόχρονα κινούνταν στο απρόβλεπτο και παράλληλα γεμάτο προκλήσεις πεδίο του δάσους. Με λίγα λόγια ανακάλυπταν τους τρόπους να ρυθμίζουν το παιχνίδι τους, να φέρνουν το περιβάλλοντα χώρο στα μέτρα τους, αναγνωρίζοντας τα όρια και τους περιορισμούς του και κάθε φορά, όσο περισσότερα ρίσκα έπαιρναν, τόσο περισσότερο επιτύγχαναν να ρυθμίζουν οι ίδιοι τους εαυτούς τους.

Σε όλη αυτή την απόσταση που διήνυσα και παρατηρούσα τα παιδιά δεν ήταν λίγες εκείνες οι φορές που ήθελα να παρέμβω είτε με μια συμβουλή, είτε για να επιστήσω την προσοχή σε κάποιον παράγοντα που δεν είχε γίνει αισθητός από τα παιδιά, είτε ακόμη για να λύσω μια διαφωνία. Όμως δεν το έκανα. Και όσο κι αν πιεζόμουν έμεινα σιωπηλός. Αν κάποιος φίλος δεν μπορούσε να διαχειριστεί μια κατάσταση ήξερε πάντα που θα με βρει.

Θέλουμε τα παιδιά μεγαλώνοντας να γίνουν ικανοί, ανεξάρτητοι και αυτόνομοι ενήλικες που προσαρμόζονται στις απότομες αλλαγές και έχουν την ικανότητα να σκέφτονται πέραν των συμβάσεων. Αυτός είναι ο λόγος που τους δίνουμε χώρο να παίρνουν τις δικές τους αποφάσεις χωρίς να ελέγχουμε την κάθε τους κίνηση. Αυτός είναι ο λόγος που τους δίνουμε χρόνο να σκεφτούν πριν πράξουν χωρίς τη δεδομένη βοήθεια του επαΐοντα ενήλικα. Ας αφήσουμε τα παιδιά να προσπαθήσουν, ας τα αφήσουμε να αποτύχουν και να επιτύχουν , να πέσουν και να σηκωθούν, να διαφωνήσουν και να συμφωνήσουν. Ας τους δώσουμε την ευκαιρία να δουν το φόβο της προσπάθειας ως παιχνίδι ανακάλυψης. Ας τους δώσουμε όλα αυτά κι ας παραμείνουμε παρατηρητές. Είναι δεδομένο πως θα είμαστε οι πιο ενθουσιασμένοι παρατηρητές στο πιο δημιουργικό και ευφάνταστο παιχνίδι.

 

 

 

Υπάρχει ένα σχολείο που το ξέρω μόνο εγώ

από την Ελένη Γεωργίου

Μια μέρα σαν όλες τις άλλες, μπαίνοντας στο σχολικό, η Αριάδνη (3 ετών) με περίμενε για να μου διηγηθεί τη μέρα της. Ξεκίνησε τη συζήτησή μας λέγοντας πως το πρωί πήγαν εκδρομή με την τάξη της. Την κοιτούσα απορημένη γνωρίζοντας ότι εκείνη την ημέρα δεν πραγματοποιήθηκε κάποια εκδρομή στο τμήμα της. Κάπου εκεί όμως κατάλαβα οτι κάτι είχε στο μυαλό της. Και κάπως έτσι ξεκίνησε ο διάλογος μας…

– “Αριάδνη μου σήμερα απ’ όσο ξέρω δεν πήγατε εκδρομή στο πάρκο, μήπως έχεις μπερδευτεί;
– “Όχι, πήγαμε με το σχολείο μου σου λέω”, απαντά λίγο θυμωμένη.
– “Κι εγώ τότε πως σε είδα στην αυλή να παίζεις με τα παιδιά;

Τότε με κοίταξε στα μάτια και ήταν σαν να ήθελε να μου πει: “Μη βιάζεσαι, άκουσε με”.

– “Δηλαδή δεν πήγαμε εκδρομή με αυτό το σχολείο, πήγαμε εκδρομή με το δικό μου σχολείο”.

Εκεί άρχισα να μπερδεύομαι αρκετά η αλήθεια είναι.

– “Θα σου πω έναν μυστικό (μου λέει και γελάει). Υπάρχει ενα σχολείο που το ξερω μόνο εγώ, είναι στο κεφάλι μου.”

Της χαμογέλασα με ενθουσιασμό και τότε προσπαθησα να συλλέξω κάποιες πληροφορίες ρωτώντας την πώς είναι αυτό το σχολείο.
Το προσωπο της ήταν τοσο χαρούμενο καθώς ξεκίνησε να μου το περιγράφει!

– “Αυτό το σχολείο έχει πολλά φουσκωτά γεμάτα νερό που γινόμαστε μούσκεμα, πολλές κούνιες που κάθομαι και κάνω με τη φίλη μου την Εύα, έχει πολύχρωμους τοίχους, μερικά λουλούδια που κόβω και πάω στη μαμά μου, έχει χρωματιστές κορδέλες, υπάρχουν και αυτοκίνητα που παίζει συνέχεια ο Μιχάλης με το Λέων. Έχει και λάσπη και τα αγόρια μου λερώνουν τα φορέματα μου και δε μου αρέσει πάντα (εκεί κατσούφιασε λίγο). Παίζουμε όλη μέρα σε μια μεγάλη αυλή φώναξε (και ξαναβρήκε το χαμόγελό της)”.

– Τότε την ρώτησα αν κουράζονται καθόλου απο το παιχνίδι. Κι όμως, είχε απάντηση και γι’ αυτό.

– “Ναι μου λέει κουραζόμαστε, αλλά όχι πολλές φορές. Τότε καθόμαστε και τρώμε μακαρόνια. Σε αυτο το σχολείο που έχω στο κεφάλι μου είναι και η κυρία Ρούλα και μας μαγειρεύει κάθε μέρα μακαρόνια με κιμά“.

Η αλήθεια είναι, πώς θα μπορούσε να λείπει η κυρία Ρούλα από ένα τέτοιο σχολείο και φυσικά σε ποιόν δεν αρέσουν τα μακαρόνια της;!

– “Μετά διαβάζουμε ιστορίες και κοιμόμαστε για λίγο. Ελένη δες, αυτό είναι το σχέδιο για το σχολείο που έχω στο κεφάλι μου“.

Αυτά είπε και μου έδειξε μια ζωγραφιά με πολλά χρώματα και σχήματα που κρατούσε στα χέρια της απ’ όταν μπήκε στο σχολικό. Η Αριάδνη είχε σχεδιάσει σε ένα χαρτί το σχολείο “των ονείρων της”…

Summer play in the city

απο την Δήμητρα Ζαφειροπούλου

Τώρα το καλοκαίρι, το παιχνίδι στην αυλή του σχολείου για τα παιδιά του βρεφικού τμήματος περιλαμβάνει πολύ νερό, λάσπη, χώμα και άμμο.

Τις τελευταίες μέρες ιδίως, τα παιδιά επηρεασμένα από την πολλή ζέστη, επέλεξαν να παίξουν κυρίως με το νερό. Άδειαζαν και γέμιζαν ποτιστήρια, κατσαρόλες και μπολ και κατευθύνονταν προς την μεγάλη σκάφη δημιουργώντας μια αυτοσχέδια πισίνα με ατελείωτες ιδέες για παιχνίδι. Παράλληλα, μετέφεραν νερό και προς τις ρόδες με το χώμα, δημιουργώντας έτσι τους αγαπημένους τους λασπόλακους!

Το παιχνίδι μέσα και απ’ έξω από τη σκάφη – πισίνα και τους λασπόλακους είναι ταυτόχρονα διασκεδαστικό, χαλαρωτικό, δημιουργικό, και οπωσδήποτε δροσιστικό.  Κάθε καινούρια μέρα στην αυλή είναι μια ξεχωριστή ανακάλυψη για τα παιδιά του βρεφικού τμήματος.  Απολαμβάνουν με όλες τους τις αισθήσεις το outdoor play και φυσικά το αναζητούν!

Μην πατάτε τα σαλιγκάρια

από την Ελένη Τριανταφυλλοπούλου
Αυτή την εβδομάδα τα παιδιά του προνηπίου Βερόνικα έφτιαξαν ένα σπίτι για τα σαλιγκάρια που βρήκαν στην αυλή του σχολείου, ώστε να τα προστατέψουν από τα ζώα που βγαίνουν το βράδυ και θέλουν να τα φάνε, αλλά και από εμάς που μπορεί καμιά φορά να τα πατήσουμε, άθελά μας.
Έτσι λοιπόν έκαναν ψηφοφορία για το ποιο υλικό είναι πιο κατάλληλο και ανθεκτικό για το σπιτάκι. Αφού κατέληξαν στο ξύλο, μέτρησαν, έκοψαν, κάρφωσαν, έβαλαν πόρτα, προβληματίστηκαν και εν τέλει το ολοκλήρωσαν.
Έκαναν συμβούλιο όλοι μαζί και συζήτησαν για το που να το βάλουν στην αυλή και αφού κατέληξαν, το τοποθέτησαν εκεί που είχαν βρει τα πιο πολλά σαλιγκάρια: μέσα στο παρτέρι.
Θέλοντας να ενημερώσουν και τα υπόλοιπα παιδιά της αυλής για το σπιτάκι των σαλιγκαριών, έφτιαξαν αφίσες ευαισθητοποίησης και της κόλλησαν
κοντά στο σημείο που το τοποθέτησαν.

Διότι έτσι λειτουργούν οι ομάδες. Eχουν κοινούς στόχους που απλά προσπαθούν να επιτύχουν

από την Ευαγγελία Ντέκα

Κατά την διάρκεια της συζήτησης στο μεταβρεφικό τμήμα Τίμοθυ για το τι θέλουμε να έχει ο σούπερ ήρωας της γης που φτιάχνουμε, ο Θησέας πρότεινε να έχει δυνάμεις από το μετρό που είναι κάτω από την γη. Έτσι, ξεκίνησε μια συζήτηση για το μετρό.

Tα παιδιά είπαν πως είναι γρήγορο, έχει εισιτήρια, έχουν πάει με τους γονείς τους. Συμφωνήσαμε να βάλουμε στον σούπερ ήρωα εισιτήρια ώστε να έχει την δύναμη που έχει το μετρό.

Για να συλλέξουμε εισιτήρια έπρεπε να επισκεφθούμε το μετρό. Μία ομάδα παιδιών πήγε στην Ντανιέλα της εξέφρασε το αίτημά μας και μετά από λίγες ημέρες βρεθήκαμε σε ένα σταθμό του μετρό.

Τα παιδιά στο μετρό ήταν πολύ συγκεντρωμένα στο στόχο, μίλησαν στους ανθρώπους, τους εξήγησαν τι θέλουμε και για ποιο λόγο και με πολύ ενθουσιασμό επιστρέψαμε στο σχολείο με το κουτάκι μας γεμάτο εισιτήρια.

Σε όλη την διαδρομή το μυαλό μας ήταν στους φίλους μας που είχαν μείνει στο σχολείο. Τα παιδιά στην επιστροφή συνεχώς έλεγαν :

-Οι φίλοι μας θα ξετρελαθούν όταν δουν πόσα πολλά εισιτήρια μαζέψαμε.

Διότι έτσι λειτουργούν οι ομάδες. Eχουν κοινούς στόχους που απλά προσπαθούν να επιτύχουν!

Η ώρα του σχολικού δεν είναι χαμένος χρόνος

από την Βάσω Χαρίση

«Εγώ νόμιζα ότι στο σχολικό πρέπει να καθόμαστε χωρίς να μιλάμε». Αυτή την απάντηση πήρα από έναν φίλο -ο οποίος ως παιδί χρησιμοποιούσε κι αυτός καθημερινά το σχολικό- σε μια τυχαία συζήτηση που ανέφερα κάποιο παιχνίδι που είχαμε παίξει εκείνη την ημέρα στο σχολικό της Dorothy Snot.

Μα είναι δυνατόν, σκέφτηκα. Στο δρόμο από και προς το σχολείο και με τα δεκάδες ερεθίσματα που παίρνουμε την ώρα που μετακινούμαστε στο κέντρο -και όχι μόνο- της Αθήνας; Τη στιγμή που έχουμε μια μοναδική ευκαιρία να είμαστε σε μια σταθερή ομάδα παιδιά από ενός μέχρι έξι ετών για αρκετά λεπτά καθημερινά.

Από τις συμφωνίες και τους κανόνες που θα αποφασίσει η κάθε ομάδα, με πράγματα που μας αρέσουν αλλά μας κάνουν να νιώθουμε ασφάλεια μέσα στο σχολικό μέχρι και συμπεριφορές που δε θέλουμε να γίνονται. Και όλα αυτά να τα γράψουμε, να τα ζωγραφίσουμε και όταν καμιά φορά τα ξεχνάμε ή μπερδευόμαστε να τα βλέπουμε και να θυμόμαστε. Και αν κάτι δε μας αρέσει σε αυτά, να τα συζητάμε ξανά και να τα αλλάζουμε.

Τα παιχνίδια που μας αρέσουν να παίζουμε (πετάει- πετάει ή και κολυμπάει- κολυμπάει, ανάλογα τη διάθεση μας). Αλλά και τα δικά μας παιχνίδια που θέλουμε να έχουμε μαζί και πρέπει να βρούμε τον τρόπο ώστε να είμαστε όλοι ευχαριστημένοι («να τα μοιραζόμαστε», πρότεινε ο Μπάμπης και συμφώνησαν όλοι).

Τα βιβλία που μας αρέσει να ακούμε αλλά και να διαβάζουμε. Γιατί χρειάζεται και η «βοήθεια» των νηπίων να μας διαβάσουν τα βιβλία που συμφωνήσαμε, να φέρνουμε κάθε πρωί στο σχολικό.

Είναι η αυτονομία του κάθε παιδιού που είναι υπεύθυνο για τα πράγματά του. Να βάλει μπουφάν, να ετοιμάσει τα πράγματά του, να δέσει μόνο του τη ζώνη –ή έστω να προσπαθήσει-, και αν σε κάτι δυσκολευτεί να ζητήσει βοήθεια από τη δασκάλα ή από κάποιον φίλο.

Να ανεβοκατέβει τα σκαλιά του σχολείου, να εξερευνήσει και λίγο στις άλλες τάξεις μέχρι να ετοιμαστούν οι υπόλοιποι, να αναρωτηθεί γιατί κόβουν τα κλαδιά στην αυλή και τα παιδιά του νηπιαγωγείου να του εξηγήσουν, να προβληματιστεί για τα φυτά που βλέπουμε και πως θα μάθουμε πως τα λένε (ίσως άμα τα μυρίσουμε?).

Και στο δρόμο. Αμέτρητα ερεθίσματα. Σχήματα παντού και χρώματα και πως γίνεται να μη σκεφτούμε παιχνίδια μ’ αυτά. Τι σχήμα έχει το STOP; Ο κορμός του δέντρου; Οι πολυκατοικίες; Γιατί τα φανάρια έχουν κόκκινο, πράσινο και πορτοκαλί (ή μήπως είναι κίτρινο); Αγάλματα, στάσεις του μετρό, το Μέγαρο Μουσικής (άραγε γιατί το λένε έτσι;), τρόλεϊ, φορτηγά, τούνελ και γέφυρες, σκυλιά, γάτες και έντομα… Και φυσικά το ουράνιο τόξο. Αυτό που εμφανίζεται μόνο στο σχολικό μας.. Και πως γίνεται να εξαφανίζεται στη σκιά; Που πηγαίνει; Πως γίνεται να το πιάσουμε;

Όλα αυτά τα καθημερινά, τα μοναδικά συμβαίνουν μέσα στο σχολικό. Με την αλληλεγγύη και τις συμφωνίες της κάθε ομάδας, με την φροντίδα στα πολύ μικρά παιδιά («Κάτσε μαζί μου» είπε η Κύνθια (5 ετών) στο Μάξιμο (1,5 ετών) την πρώτη μέρα. «Κι εμένα μου λείπει η μαμά μου αλλά και στο σχολείο είναι ωραία» συνέχισε. Ποιος θα μπορούσε να καταλάβει καλύτερα τον Μάξιμο από την Κύνθια που το είχε βιώσει και η ίδια πριν λίγα χρόνια; Τώρα πια ο Μάξιμος διαλέγει μόνος του τη θέση στο σχολικό.

Όπως διαλέγει και η ομάδα του κάθε δρομολογίου τι θα κάνουμε μέχρι να φτάσουμε σχολείο ή σπίτι. Να διαβάσουμε, να βάλουμε τη μουσική που έφερε κάποιος ή να τραγουδήσουμε εμείς, να παίξουμε παιχνίδια ή απλά να πούμε τα νέα μας. Και αν δε συμφωνούμε όλοι: το συζητάμε, προτείνουμε και ψηφίζουμε τι θέλουμε. Γιατί είναι άλλο πράγμα η σιωπή και άλλο πράγμα η συζήτηση με χαμηλή φωνή (τη «φωνή του σχολικού», όπως λέμε), που διασφαλίζει την επικοινωνία αλλά ταυτόχρονα και την ασφάλεια μας.

Η ώρα του σχολικού δεν είναι χαμένος χρόνος. Αν το αντιμετωπίσουμε έτσι βέβαια τότε μπορεί και να γίνει. Όμως η όρεξη των παιδιών για παιχνίδι και μάθηση δε σταματάει καμιά στιγμή της ημέρας. Και αν ενισχύσουμε αυτή τη διάθεση τότε μόνο εμπειρίες και βιώματα αξέχαστα θα έχουμε.

“Ελα, θα σε βοηθήσω εγώ”

από την Κατερίνα Κατσιούλη

Το παιχνίδι στη φύση και σε εξωτερικούς χώρους αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητας του σχολείου μας, το οποίο βέβαια βρίσκεται στην καρδιά του αστικού ιστού. Γιατί όμως;

Παρατηρώντας την ομάδα των παιδιών να παίζει στο φυσικό περιβάλλον, διαπιστώνουμε συνεχώς νέες διαστάσεις να ανοίγονται μέσα από σχετικές εμπειρίες…

Η μεγάλη ποικιλία ελεύθερων υλικών και αισθητηριακών ερεθισμάτων δίνει πολλές ευκαιρίες για εξερεύνηση και φανταστικό παιχνίδι.

“Είμαι νεράιδα με φτερά”

 “Είμαι πολεμιστής”

 “Είναι πολύ κρύο χωρίς γάντι”

Σε μία περίοδο κατά τη διάρκεια της οποίας το σώμα παρουσιάζει μεγάλη φυσική ανάπτυξη, το παιχνίδι στη φύση λετουργεί υποστηρικτικά. Τα παιδιά μπορούν να δοκιμάσουν πολλών ειδών κινήσεις και να διερευνήσουν τα όρια του σώματός τους.

“Αν πάρω φόρα θα ανέβω πιο εύκολα”

Η λήψη αποφάσεων από την ομάδα για τις διαδρoμές τις οποίες θα ακολουθήσουμε και τα σημεία από τα οποία θα περάσουμε, ενθαρρύνει την αυτονομία και την αυτοπεποίθηση των παιδιών.

¨Να πάμε στο κόκκινο”

“Κάτι φαίνεται εκεί”

Οι δύσκολες στιγμές, και όχι μόνο, δίνουν νέες ευκαιρίες αλληλεπίδρασης.

“Ελα, θα σε βοηθήσω εγώ”

“Θα σε βγάλω μία φωτογραφία”

Και φυσικά, οι φυσικοί χώροι επιτρέπουν τη χαλάρωση.

“Να φάμε δίπλα στη λίμνη”