Ο κόσμος που έρχεται

O κόσμος που έρχεται, που έχει ήδη έλθει πιο σωστά, είναι πολύ διαφορετικός απο αυτόν που εμεις διδαχθήκαμε και που ακόμη και σήμερα διδάσκονται τα παιδιά μας στα παραδοσιακά σχολεια.

Μην ξεχνάμε ότι η καθιερωμένη δομή του σχολείου, αυτή που ακόμη βλέπουμε γύρω μας, έχει την προέλευση της στην εποχή της βιομηχανικής επανάστασης. Τότε, που για πρώτη φορά υπήρξε η ανάγκη για καλά εκπαιδευμένους εργάτες ικανούς να επαναλαμβάνουν το ίδιο πράγμα, με τον ίδιο τρόπο, αγόγγυστα, για μεγάλο χρονικό διάστημα. Αυτήν την ανάγκη κάλυψε το σχολείο.

Το πιο πάνω παραγωγικό μοντέλο υπηρέτησε εξαιρετικά τον δυτικό κόσμο για πάνω απο 150 χρόνια. Και φυσικά, συναντάται ακόμη σε πολλές από τις εκφάνσεις της ζωής μας. Ομως, τα πράγματα αλλάζουν ραγδαία με την αλματωδη εξέλιξη της τεχνολογίας και την σταδιακή αντικατάσταση του ανθρώπου από τις μηχανές, σε όλα τα χαμηλά και μεσαία επίπεδα παραγωγής.

Σκεφτείτε: ο κάτοικος μιας μεγάλης πόλης το 2040, θα έχει μια άλλη εντελώς καθημερινότητα. Οι έξυπνες μηχανες π.χ. θα έχουν λύσει όλα τα πρακτικα προβλήματα – το ατομικο μας drone που θα μας μεταφερει στον χώρο εργασίας θα κινειται αυτόνομα, θα παρκαρει καπου στον ουρανό και θα έρχεται να μας παραλάβει μόλις λάβει εντολή απο το κινητό ή το ρολόι μας  (ότι ακριβώς δηλ. έκανε ο David Hasselhoff με τον Κitt στην τηλεόραση, πριν 30 χρόνια! Μόνο που τώρα δεν θα είναι επιστημονική φαντασία…). Σχεδόν κάθε χαμηλού ή μεσαίου επιπέδου θέση παραγωγής προϊοντων και υπηρεσιών θα καταληφθεί από έξυπνα, όμορφα, γρήγορα και αποτελεσματικά ρομποτοειδη. Και όλοι θα το απολαμβάνουμε!

Και οι άνθρωποι? Σε τι θα χρησιμεύουν οι άνθρωποι? Μα, στον να προσθέτουν αξία με την σκέψη και τις ιδέες τους σε αυτόν τον καινούριο θαυμαστό κόσμο!

Η ζωη λοιπόν των σημερινών παιδιών στο μέλλον, τόσο σε προσωπικό όσο και επαγγελματικο επίπεδο, θα απαιτεί συνεχή επεξεργασία πολλών δεδομένων προερχόμενων από διαφορετικές πηγές, με σκοπό την λήψη γρήγορων και σύνθετων αποφάσεων που θα αποσκοπούν στην βελτιστοποίηση κάθε είδους προσδοκόμενου αποτελέσματος.

Ούτε απομνημόνευση γνώσης θα χρειάζεται (καλά, αυτή είναι ήδη περιττή), ούτε τυποποιημένη συμπεριφορά απέναντι σε γνωστές συνθήκες. Αντίθετα, θα είναι απαραίτητη η εφευρετικότητα, η γρήγορη αξιολόγηση διαρκώς μεταβαλλόμενων δεδομένων, η συνθετική ικανότητα και η δυνατοτητα σχεδιασμού και κατανόησης πραγμάτων σε πολλά διαφορετικά επίπεδα, ταυτόχρονα.

Αυτό λοιπόν σημαίνει ότι και τα εκπαιδευτικά μοντέλα θα πρέπει να αρχίσουν να προσαρμόζονται σε έναν τετοιο κόσμο. Για να μπορούν τα παιδια μας να συνθέτουν και να λειτουργουν πολυεπίπεδα στο μέλλον, θα πρέπει να εκπαιδευθούν σε περιβάλλοντα πολυσυλλεκτικά, που αντιμετωπίζουν κάθε τι διαφορετικό ως τμήμα του ίδιου συνόλου και που δουλεύουν προς την κατεύθυνση της ενοποίησης της γνώσης και όχι του διαχωρισμού.

Αντί λοιπόν το σχολειο να διδάσκει γλώσσα, μαθηματικά, γεωγραφία, θρησκευτικά ως ξεχωριστές ενότητες, όπως γινεται σήμερα, θα πρέπει να περάσει σε ενα άλλο μοντέλο.

Στον δάσκαλο π.χ. που αντι να διδάσκει, θα ζητάει απο τα παιδια να καταθέσουν στην τάξη, όχι από στήθους παπαγαλίες – αλλά ιστορίες, προβληματισμούς και εμπειρίες της πραγματικής ζωής. Και που συζητώντας μετά ανοιχτά για αυτές, θα βοηθάει την ομάδα να κατανοήσει τα επι μέρους “πως” και “γιατι” και την επίδραση αυτών στο τελικό αποτέλεσμα.

Το παραπάνω, αν σκεφτούμε λίγο, δεν εχει διαφορά από την διεργασίες που ακολουθει πχ μια ομάδα παιδιών που παίζει ακηδεμόνευτα, χωρίς κατευθύνσεις από ενήλικες, σε ένα χωράφι γεματο παράταιρα αντικείμενα μεσα απο τα οποία προσπαθεί να χτίσει ένα σπίτι.

Φανταστείτε τον ενθουσιασμό μιας τέτοιας ομάδας παιδιών, τους πολλούς διαφορετικούς ρόλους που θα κληθούν εκ των πραγματων να υπηρετήσουν τα μέλη της, τις διαφορετικές ικανότητες και προτιμήσεις που θα αναδειχθούν. Απείρως πιο ελκυστική, ενιαία και ουσιαστική διαδικασία μάθησης από την οποιαδηποτε “στημένη”τάξη.

Εναν τετοιο ενθουσιασμό θέλουμε να βλέπουμε και να καλλιεργούμε στην Dorothy Snot, καθημερινά. Μέσα απο το Ακηδεμόνευτο Παιχνίδι, τον Σεβασμό στις επιθυμίες και στις ανάγκες των παιδιών μας, την Εμπιστοσύνη στις ικανότητες τους και την Ελευθερία να δράσουν αυτόνομα μέσα σε ενα πλαίσιο με κανόνες και όρια που σε μεγάλο βαθμό εκείνα θέτουν.

Ο κόσμος που έρχεται, που έχει ήδη έλθει πιο σωστά, απαιτεί Πολίτες με αυτοπεποίθηση, κρίση, άποψη, πολλές διαφορετικές εμπειρίες, συνθετική ικανότητα και ανοιχτή, πολυεπίπεδη σκέψη. Οσο νωρίτερα επιτρέψουμε στα παιδιά μας να βιώσουν τα παραπάνω, τοσο περισσότερο θα διασφαλίσουμε για αυτά μια καλή θέση στον κόσμο του 2040.

In the Champions League of Education

από τον Ι.Κ. Γιαννούδη

H φιλοσοφία μας είναι ότι αν θέλεις να γίνεις καλός σε ότι κάνεις, πρέπει να συγχνωτίζεσαι και να συγκρίνεσαι μόνο με τους άριστους.

Και αυτό ακριβώς κανει η Dorothy Snot από το ξεκίνημα της, για αυτό και σήμερα είναι ένα από τα κορυφαία σχολεία του είδους της, στον κόσμο.

ipsef-1-1

Στα πλαίσια αυτά, προσκληθήκαμε να μιλήσουμε για το σχολείο μας και για το concept που έχουμε αναπτύξει επάνω στο play-based education, στο συνέδριο της IPSEF που έγινε στο Dubai, το διάστημα 27-29 Σεπτεμβρίου 2016.

Η IPSEF  διοργανώνει δύο μεγάλα συνέδρια τον χρόνο για education investors & school operators. Eνα το φθινόπωρο στην περιοχή του Κόλπου και ένα την Ανοιξη, στην Απω Ανατολή.

Η επιλογή των τοποθεσιών δεν είναι τυχαία, καθώς πρόκειται για δύο από τις πλέον αναπτυσσόμενες αγορές εκπαίδευσης στον κόσμο.  Ειδικά στην Ασία, γίνεται τρελό πάρτυ στους αριθμούς και στα μεγέθη της εκπαίδευσης.

img_0162-1

Εδώ δεν είναι βέβαια το μέρος να μιλήσουμε για το business of education. Θεωρώ υποχρέωση μου όμως να σας δώσω μια εικόνα για το πως εξελίσεται η εκπαίδευση διεθνώς, ώστε να ξεφύγουμε λίγο από το μίζερο ελληνικό παρόν.

Ποια είναι λοιπόν τα σύγχρονα education trends στον σοβαρό κόσμο?

1. Το έχω ξαναπει και θα το ξαναπώ: η εκπαίδευση σήμερα, είτε το θέλουμε είτε όχι, είναι απολύτως συνδεδεμένη με την τεχνολογία. Δημοτικά  και γυμνάσια στέλνουν τους δασκάλους τους για σεμινάρια ρομποτικής στο Carnegie-Mellon και δηλώνουν με υπερηφάνια ότι όλοι τους οι δάσκαλοι ειναι system integrators, μέσα στην τάξη.  Οι 3D printers και τα iMac είναι εξίσου πολλά με τις καρέκλες και τους μαρκαδόρους και στα νέα σχολεία που χτίζονται προβλεπεται ειδικός χώρος για προσγείωση drone….

img_0245-1

Αυτό είναι καλό ή κακό θα ρωτήσει κάποιος?

Η δική μας γνώμη είναι ότι ο τρόπος εφαρμογής είναι που κάνει πάντα την διαφορά.  Δεν μπορούμε και δεν πρέπει όμως να παραγνωρίσουμε το γεγονός ότι τα παιδιά μας, σε λίγα χρόνια, θα κληθούν να ανταγωνιστουν επί ίσοις όροις παιδιά που θα έχουν αποφοιτήσει από σχολεία με τέτοια νοοτροπία…

 

2. O τρομακτικός ποιοτικός ανταγωνισμός είναι ένας άλλος παράγοντας που σπρώχνει τα πράγματα μπροστά.

Μπορεί για την ελληνική κυβέρνηση, το φλέγον εκπαιδευτικό ζήτημα να είναι ο τρόπος που θα διδάσκονται τα θρησκευτικά, στον υπόλοιπο κόσμο όμως οι κυβερνήσεις επιδιώκουν με κάθε τρόπο την δημιουργία όλο και περισσότερων υψηλής ποιότητας σχολείων, ανεξαρτήτως εκπαιδευτικης φιλοσοφίας.

img_0242-1

Ο λόγος είναι απλός και εξηγείται πλήρως από τα λόγια του Dr. Abdulla Al Karam, Γενικού Διευθυντή Εκπαίδευσης και Προέδρου του Εκπαιδευτικού Συμβουλίου της κυβέρνησης του Nτουμπάι (είναι ας πούμε ο Υπουργός Παιδείας του Εμιράτου):

“Οσο περισσότερα κορυφαία σχολεία ανοίγουν καθε χρόνο, τοσο περισσότερα μέτρια και κακά σχολεία θα κλείνουν κάθε χρόνο. Η έλλειψη μαθητών θα διώχνει τους λιγότερο ικανούς εκτός αγοράς και έτσι, η ποιότητα της εκπαίδευσης στην κοινωνία θα αυξάνεται διαρκώς”.

img_0191-1

 

3. Τέλος, δεν πρέπει να υπάρχει σήμερα χώρα στον κόσμο (εκτός από την Ελλάδα….) που να μην τοποθετεί την δημιουργία μιας υψηλού επιπέδου παιδείας στο κέντρο της αναπτυξιακής της στρατηγικής.

Ρίξτε τυχαία ένα βελάκι στον παγκόσμιο χάρτη και μετα ψάξτε στο google για το στρατηγικο πλάνο εκπαιδευτικής ανάπτυξης της χώρας. Θα εκπλαγείτε βλέποντας ότι, από την Εσθονία μεχρι το Κατάρ και από την Σαουδική Αραβία έως το Περού, όλοι επενδύουν big time στην αριστεία του εκπαιδευτικού τους συστήματος. Γιατί?

Διότι έχουν συνειδητοποιήσει ότι μόνο με αυτό τον τρόπο μπορούν να διασφαλίσουν μια “δίκαιη και βιώσιμη ανάπτυξη” ( 😛 😛 😛 ) για τον κάθε πολίτη ατομικά και για την κοινωνία συνολικά.

Και θα δείτε πως όλο αυτό θα οδηγήσει σε ένα τεράστιο επενδυτικό κύμα στην εκπάιδευση, τα επόμενα 5-6 χρόνια…

Θα μπορούσα να συνεχίσω και να γραψω πολλά περισσότερα αλλά νομίζω δεν έχει νόημα, ας μείνουμε στην μεγάλη εικόνα. Αρκεί να μπορέσουμε να την κατανοήσουμε και να την εμπεδώσουμε.

Είναι πολύ σημαντικό να γνωρίζουμε  σωστά τα πραγματικά δεδομένα, ώστε να μπορούμε μετά να πάρουμε αποφάσεις υπολογίζοντας με ακρίβεια το ένα ή το άλλο ρίσκο.

Διότι, το χειρότερο πράγμα στην ζωή είναι να νομίζουμε ότι γνωρίζουμε, ενώ στην πραγματικότητα δεν ξέρουμε την τύφλα μας. Και στο σπορ αυτό, στην Ελλάδα είμαστε πρωταθλητές…..