Ενα οδικό δίκτυο μέσα στην τάξη

από την Χαριτίνη Σταυρουλάκη

Τα προνηπια, αφήνοντας πίσω το διάστημα με μια αίσθηση γλυκιά, έκαναν ένα ταξίδι στη Γη….

Οι επιλογές για τους προορισμούς αυτήν τη φορα, ηταν πολλοί.

WP_20160128_11_33_31_Pro

Επέλεξαν να ασχοληθούν με το αστικό τοπίο και, πιο συγκεκριμένα, εστίασαν στο οδικό δίκτυο της πόλης. Οι χάρτες έγιναν ένα εργαλείο στα χέρια των παιδιών που τους έδωσε την ευκαιρια για παιχνίδια προσανατολισμού αλλά και τη δυνατότητα της “ανάγνωσης” συμβολισμών.

Στην συνέχεια, τα παιδιά χωρίστηκαν σε ομάδες των τεσσάρων και με υλικά που επέλεξαν απο την τάξη έστησαν το οδικό δίκτυο της “πολης” τους.

WP_20160128_11_17_01_Pro

Χρησιμοποίησαν ξύλινα τουβλάκια, ενσφηνωματα, καλώδια, παλιούς μαρκαδόρους, άδεια ρολά, καπάκια, βαμβάκια απο παλιού μαρκαδόρους κ.λ.π

WP_20160128_11_46_33_Pro

Έκαναν σταυροδρόμια, παραλίες δίπλα στην πόλη, πεζοδρόμια και πλατείες.

WP_20160128_11_33_26_Pro

Όμως, ήθελαν να βάλουν και φώτα γιατί οι “δρόμοι τις νύχτες έχουν φώτα για να βλεπουμε”. Εκεί προβληματίστηκαν λίγο γιατί δεν ήξεραν που να στερεωσουν το “ρεύμα” δηλαδή τα καλώδια. Δεν πήρε πολύ χρόνο. Η λύση ήρθε απο ψηλά….

WP_20160128_11_32_22_Pro

Απο τα τηλεσκόπια που είχαμε φτιάξει και κρέμονταν στην τάξη. Αφού στερέωσαν τα καλώδια, τοποθέτησαν τα “φώτα” και η πόλη ήταν έτοιμη.

WP_20160128_11_19_45_Pro

Οι πύλες άνοιξαν και οι πόλεις που έφτιαξαν τα παιδιά άρχισα να δέχονται τους πρώτου επισκέπτες που θαύμαζαν τα αξιοθέατα της καθεμιάς.

Οχι, δεν είναι καλό. Αλλά θα δουλέψουμε σκληρά, μέχρι να το κάνουμε τέλειο…

Μέσα σε δέκα μέρες είδαμε δυο μουσικές παραστάσεις απεθυνόμενες κατά μείζονα λόγο στο παιδικό κοινό: το Lion King στο Λονδίνο και τους Καρμενσίτας στην Λυρική, στην Αθήνα.

TheLionKingUnbeatableUnmissableUnforgettable

Το Lion King ανέβηκε στο Lyceum Theater του Λονδίνου το 1999 και παίζεται συνεχώς από τοτε, για 16 συνεχόμενα χρόνια. Οι Καρμενσίτας ανέβηκαν φέτος τα  χριστούγεννα στην Λυρικη, για 30 περιπου παραστάσεις.

karmensitas_kathimerini_03-thumb-large

Το  Lion King, στην αγγλική γλώσσα, απευθύνεται στο κοινό όλου του κόσμου, που επισκέπτεται το Λονδίνο (και) για να δει κορυφαία musicals. Οι ελληνόγλωσσοι Καρμενσίτας απευθύνονται στο κοινό της Αθήνας κατά κύριο λόγο, άντε και στους χριστουγεννιάτικους επισκέπτες της πόλης από την επαρχία.

Το Lion King παίζεται σε ένα ιστορικό θεάτρο, που δεχθηκε επένδυση 15 εκατ. λιρών πριν το φιλοξενήσει και στο οποίο όλα είναι κομμένα και ραμμένα για τις ανάγκες της παράστασης. Οι Καρμενσίτας παίζονται στην γνωστή αίθουσα Ολύμπια, στην οποία οποιοσδήποτε θεατής με ύψος πάνω από 1.80 υποφέρει μετά την πρώτη ώρα, λόγω του πολύ περιορισμένου χώρου για τα πόδια.

Το Lion King, με ώρα εναρξης 2.30 μμ, ξεκίνησε στις 2.33 μμ. Οι Καρμενσίτας, με ώρα έναρξης 11.00 πμ ξεκίνησαν στις 11.25 πμ. – και αυτό μετά την έντονη δυσφορία του κοινού.

Το Lion King τελείωσε μετά από δυόμιση ώρες και πιστέψτε με, όλοι θα το ξαναβλέπαμε στο καπάκι, με χαρά. Οι Καρμενσίτας διήρκησαν μία ώρα, και ήδη από το πρώτο τέταρτο το πεντάχρονο δίπλα μου έλεγε στην μαμά του “βαρέθηκα”…

Το Lion King, ήταν με μια λέξη αυτό που περιμένει κάποιος: Τέλειο. Σε ολα. Οι Καρμενσίτας, ήταν μια παράσταση με ωραία μουσική, αξιοπρεπή ορχήστρα, πολύχρωμα σκηνικά και αστεία κουστούμια (στα όρια του γελοίου), μέτριους χορευτές και τραγουδιστές (τουλάχιστο στην διανομή που είδαμε), αδιάφορο έως κακό λιμπρέτο και σκηνοθεσία που, στην καλή περίπτωση, θα την έλεγα “παρωδία όπερας”.

Φαντάζομαι, μετά από όλα όσα έγραψα, πολλοί θα λέτε μέσα σας: “καλά, είναι σοβαρός αυτός τώρα; συγκρίνει το Λονδίνο με την Αθήνα, το West End με την Λυρική;”

Αυτό αγαπητοί μου φίλοι, αν το λέτε, είναι η ρίζα όλων των προβλημάτων μας.

Φυσικά και τα συγκρίνω. Φυσικά και πρέπει όλοι να τα συγκρίνουμε. Φυσικά και απαιτώ το καλύτερο απο οποιονδήποτε, στον τομέα που επιλέγει να δραστηριοποιηθεί και με τα μέσα που μπορεί να διαθέσει. Φυσικά και δεν θα ανέχθώ μια μέτρια παιδική παράσταση από τον κορυφαίο, κατά τεκμήριο, οργανισμό σοβαρής μουσικής της χώρας. Εαν δεν μπορούν να την παράξουν, ο διευθυντής και οι υπεύθυνοι να παραιτηθούν. Ή, εάν δεν τους ενδιαφέρει να δημιουργήσουν κάτι εξαιρετικό για το παιδικό κοινό και απευθύνονται σε αυτό μόνο για εμπορικούς λόγους, να μας το πουν.

Εχω κουραστεί πραγματικά στην χώρα μας από την έλλειψη σεβασμού προς τα παιδιά και από την διαρκή υποτίμηση των αναγκών και της νοημοσύνης τους. Προσφέρονται κάθε μέρα εκατοντάδες υπηρεσίες για παιδιά στην πόλη, κάθε είδους. Οι περισσότερες κινούνται απλά στα όρια του αποδεκτού. Λίγες είναι πολύ κακές και ελάχιστες εξέχουν – έως καμία.

Και όμως. Εαν κάποιος δικαιούται το καλύτερο, είναι τα παιδιά. Είναι η ελπίδα της κοινωνίας, πληρώνουμε από το υστέρημα μας για να τους προσφέρουμε την καλύτερη δυνατή παιδεία, ακουμπάμε πάνω τους να διορθώσουν τα δικά μας λάθη. Είναι ακόμη-ακόμη οι καταναλωτές του μέλλοντος.

Εμείς, στην Dorothy Snot, λέμε πως για να είμαστε καλο σχολείο για την Ελλάδα, πρέπει να είμαστε καλό σχολείο και για την Αγγλία, την Αμερική, την Φινλανδία, για παντού. Και προσπαθούμε να το κάνουμε αυτό πρώτα για εμάς τους ίδιους, για την ικανοποίηση του ατομικού μας εγωισμού. Και κατά δεύτερον, φυσικά, γιατί πιστεύουμε ότι τα παιδιά αυτό δικαιούνται και αυτό αξίζουν.

Θα ήθελα κάποια στιγμή λοιπόν, σύσσωμη η ελληνική κοινωνία να απαιτήσει το ίδιο, από κάθε φορέα παροχής υπηρεσιών και παραγωγής προϊόντων. Στο δημόσιο και στον ιδιωτικό χώρο. Να σταματήσουμε τις συνεχείς εκπτώσεις.

Να βάλουμε επιτέλους στην άκρη την λογική που έχει κυριαρχήσει παντού τα τελευταία χρόνια: “εντάξει μωρέ, για τα ελληνικά δεδομένα καλό είναι…”.

Οχι, δεν είναι καλό. Αλλά θα δουλέψουμε σκληρά, μέχρι να το κάνουμε τέλειο…

Ι.Κ. Γιαννούδης

Nα τα πούμε;

από την Σπυριδούλα Πατούνα

Μα βεβαίως να τα πούμε! Αλλά πώς; Ηταν 23 Δεκεμβρίου και ήμασταν 18 παιδιά στο τμήμα του προνηπίου….

Φωτογραφία1129

Αρχικά λοιπόν, καθίσαμε και σκεφτήκαμε πού θα τα πούμε. Είχαμε 6 μέρη που έπρεπε να πάμε: το νηπιαγωγείο, το γραφείο του σχολείου με τον Γιάννη και την Ντανιέλα, την κουζίνα μας με την κυρία Ρούλα, το προ-προνήπιο, το μεταβρεφικό και το βρεφικό τμήμα….

Φωτογραφία1122

Ο Αντώνης πρότεινε: « Να πάμε σε 4 μέρη οι Χαμαιλέοντες και σε 2 το Ουράνιο Τόξο!». Αλλά, μετά από σκέψη, είδαμε ότι οι Χαμαιλέοντες θα πάνε σε πιο πολλά μέρη με αυτόν τον τρόπο.

«Όχι», λέει ο Δημήτρης, «έχω άλλη ιδέα. Θα πάει μισό Ουράνιο Τόξο στο Βρεφικό κι άλλο μισό στο Μεταβρεφικό. Μετά, μισοί Χαμαιλέοντες στα Προπρονήπια κι άλλοι μισοί στην κυρία Ρούλα. Μέχρι εδώ είναι ίσα. Αλλά μένουν 2 μέρη που δε θα πάει κανείς αν πάμε έτσι»…

«4 και 2 κάνει 6, αλλά και 3 και 3 κάνει 6», λέει ο Κωνσταντίνος.

Ο Φίλιππος πρότεινε: Να πάνε από 3 παιδιά σε κάθε μέρος!

«Γιατί;» ήταν η ερώτηση από τις δασκάλες.

«Γιατί έτσι!», ήταν η χαμογελαστή απάντηση του Φίλιππου.

Η Χαριτίνη ρώτησε: «Αν όλοι αυτοί συγκεντρωθούν, όλοι μαζί, πόσοι είναι; Αν πάνε από 3 σε κάθε μέρος;»

«18!!!!» είπαν τα παιδιά!

Φωτογραφία1134

Ο Φίλιππος ενθουσιάστηκε! «18!!! ΌΛΟΙ ΜΑΖΙ!!! ΑΡΑ ΒΓΑΙΝΕΙ! ΤΟ ΑΠΟΦΑΣΙΣΑΜΕ»!!!

Ύστερα τα παιδιά έγραψαν τα ονόματά τους σε χαρτάκια

Φωτογραφία1123

Τα δίπλωσαν

Φωτογραφία1129

Και έρχονταν να τραβήξουν χαρτάκι.

Φωτογραφία1130

Έτσι, ξεκίνησε η κλήρωση για το σχηματισμό των ομάδων. Kαι οι ομάδες μας, τα πήγαν περίφημα!

Φωτογραφία1136

Και του χρόνου!!!

Εισάγοντας την έννοια του θεάτρου στο βρεφικό τμήμα

από την Αναστασία Κουρούμπαλη

IMGP1944

Σήμερα, στο βρεφικό τμήμα μας είπε καλημέρα ο βάτραχος, και για αυτό μετά ακούσαμε το τραγούδι του και παίξαμε και μαζί του!

IMGP1941

Γίναμε βατραχάκια, μιλησαμε όπως ο βάτραχος και στο τέλος χορέψαμε μαζί του διασκεδάζοντας, πολύ!

IMGP1939

Καταφέραμε όμως και να έλθουμε σε επαφή και με την τέχνη του θεάτρου, αλλά και να δουλεψουμε την κοινωνικότητα και την συναναστροφή ανάμεσα στα παιδιά.

Για φαντάσου ένα σχολείο…

DSC_0984

από την Χρύσα Βαίτση

Για φαντάσου ένα σχολείο όπου…

  • Τα σχέδια εργασίας ξεκινούν από τις συζητήσεις των παιδιών.
  • Οι ομάδες λειτουργούν συνεργατικά και με αλληλεγγύη.
  • Ο κάθε μαθητής είναι ξεχωριστός και δε χάνεται στον όχλο.
  • Το παιχνίδι είναι το μέσο ανακάλυψης του κόσμου και του εαυτού τους.
  • Γίνονται συμφωνίες αντί να εφαρμόζονται τιμωρητικοί κανόνες.
  • Λαμβάνονται υπόψη οι προηγούμενες γνώσεις, οι εμπειρίες και τα ενδιαφέροντα των μαθητών.
  • Ο μικρόκοσμος των τάξεων ανοίγει με εξωστρέφεια στον κόσμο.
  • Ενεργοποιείται η φυσική περιέργεια των παιδιών, ενεργοποιείται η σκέψη τους και απελευθερώνεται η δημιουργικότητά τους.
  • Όλοι βιώνουν δυναμικές διαδικασίες μάθησης.
  • Οι γονείς είναι ελεύθεροι να συμμετέχουν, να εμπλουτίζουν και να ενδυναμώνουν την εκπαίδευση των παιδιών τους.

Τιμωρία: μία εντελώς άχρηστη έννοια

του Teacher Tom
(διαβάστε αν θέλετε το πρωτότυπο κείμενο εδώ)
 

πλοιο-καραβι-μπροστα-σε-καθρεφτηΟταν η κόρη μου ήταν τριών, αγόρασα 2 ακριβά εισιτήρια στην πρώτη σειρά για να παρακολουθήσουμε οικογενειακώς μια συναυλία κλασικής μουσικής. Ήμασταν όλοι πολύ ενθουσιασμένοι που θα το κάναμε αυτό, και κυρίως η κόρη μου: δεν έβαζε γλώσσα μέσα της, ούτε καν αφότου ξεκίνησε η συναυλία!

Προσπάθησα, μιλώντας της γλυκά και τρυφερά, να την κάνω να σταματήσει. Δεν κατάφερα τίποτε και, επειδή ντρεπόμουν τον υπόλοιπο κόσμο γύρω, άρχισα να χρησιμοποιώ τις συνηθισμένες απειλές των γονέων: «Αν δεν σταματήσεις να μιλάς, θα φύγουμε».

Δεν δούλεψε ούτε αυτό, οπότε μέσα στην σύγχυση που ένιωθα το γύρισα στον φόβο της τιμωρίας: «Αν δεν σταματήσεις να μιλάς θα φύγουμε και δεν θα μασήσεις τσίχλα για τρεις ημέρες». Εκείνη την εποχή, το να μασάει τσίχλα ήταν η αγαπημένη της συνήθεια.

Τίποτα δεν κατάφερα φυσικά και φύγαμε από την συναυλία άρον-άρον, με μένα να έχω γίνει μπαρούτι. Η κόρη μου αντίθετα, ήταν μέσα στην καλή χαρά. Της είπα λοιπόν: «Αναγκαστήκαμε να φύγαμε από αυτή την συναυλία, για την οποία είχαμε πληρώσει ένα σκασμό λεφτά, γιατί εσύ απλούστατα δεν σταματούσες με τίποτα να μιλάς. Κανείς γύρω δεν μπορούσε να παρακολουθήσει, εξαιτίας σου».

Δεν την είχα ποτέ ως τότε τιμωρήσει, αλλά μέσα στην απειρία μου και στον θυμό μου σκέφτηκα ότι αυτό έπρεπε να κάνω. Της είπα λοιπόν: «Για αυτό που έκανες θα τιμωρηθείς. Σε είχα προειδοποιήσει ότι αν δεν σταματήσεις να μιλάς, δεν θα μασήσεις τσίχλα για τρείς ημέρες. Αυτό θα γίνει, κομμένη η τσίχλα για τρεις ημέρες»

Μόνο όταν το άκουσε αυτό η κόρη μου έδωσε λίγη σημασία σε αυτά που της έλεγα.

«Γιατί;» ρώτησε.
«Επειδή μίλαγες την ώρα της συναυλίας»
«Μα τρεις ημέρες είναι πάρα πολύ»
«Σε είχα προειδοποιήσει ότι θα συμβεί αυτό εάν συνέχιζες να μιλάς»
«Γιατί;»
«Γιατί δεν άφηνες κανένα να παρακολουθήσει την συναυλία»
«Ναι, αλλά μου αρέσει να μασάω τσίχλα»

Η συζήτηση συνέχισε σε αυτό το μοτίβο μέχρι να γυρίσουμε στο σπίτι. Εγώ προσπαθούσα να της εξηγήσω γιατί η πράξη της προκάλεσε την τιμωρία, ενώ αυτή το μόνο για το οποίο μιλούσε ήταν για τις τρείς ημέρες χωρίς τσίχλα. Προφανώς, της ήταν εντελώς αδύνατο να κατανοήσει την σύνδεση των δύο.

Γνωρίζω ότι κατάλαβε γιατί δεν πρέπει να μιλάς σε μια συναυλία και ότι κατάλαβε για ποιο λόγο φύγαμε. Δεν την ενδιέφεραν όμως αυτά, την ενδιέφερε μόνο ότι δεν θα μασήσει τσίχλα για τρεις ημέρες. Σήμερα, ξέρω ότι της ήταν αδύνατο να κατανοήσει γιατί η πράξη της, να μιλάει δηλ. κατά την διάρκεια της συναυλίας, είχε οδηγήσει σε αυτή την εντελώς άσχετη επίπτωση.

Ευτυχώς, ήταν η πρώτη και η τελευταία φορά που στην οικογένεια μας καταφύγαμε στην λύση της τιμωρίας. Εγώ βέβαια έμαθα πολύ καλά το μάθημα μου: δεν αγοράζεις ακριβά εισιτήρια για να πας σε συναυλία με ένα παιδί τριών χρονών! Το να μπορεί να καθίσει ήσυχα για πολύ ώρα στην μπροστινή σειρά της αίθουσας, δεν είναι μια ικανότητα που οφείλει να έχει ένα τρίχρονο.

Επιμείναμε όμως τότε στη εφαρμογή της τιμωρίας, για τρεις ημέρες. Δεν ξέραμε και τι άλλο να κάνουμε. Κάθε περεταίρω συζήτηση που προσπαθήσαμε, πάντοτε κατέληγε στο ερώτημα «γιατί όχι τσίχλα».

Και σίγουρα δεν είναι τυχαίο που ακόμη και σήμερα που είναι 17, η κόρη μου δεν θυμάται τίποτε άλλο γύρω από το επεισόδιο παρά μόνο ότι της επέβαλα τριήμερη τιμωρία…

Ο Σεπτέμβρης του τρύγου

trygosΚάθε Σεπτέμβρη, κατακλυζόμαστε από emails που μας προτείνουν να επισκεφθούν τα παιδιά μας κάποιο αμπέλι στα Μεσόγεια, όπου θα μάθουν για τον τρύγο.

Δηλαδή, να πάμε τα παιδιά να κόψουν μερικά σταφύλια απ’ το αμπέλι, να τα μεταφέρουν μετά στο πατητήρι (καμιά φορά και με γαιδουράκια!), να τα πατήσουν για να βγάλουν τον μούστο – και μετά να ψήσουν με αυτόν μουστοκούλουρα ή σταφιδόψωμα, κλπ.

Δεν υπάρχει καμιά αμφιβολία ότι τα παιδιά διασκεδάζουν πολύ με κάτι τέτοιο. Δεν υπάρχει επίσης καμιά αμφιβολία ότι τα παιδιά αποκτούν έτσι μια εμπειρία. Υπάρχει όμως μεγάλη αμφιβολία στο κατά πόσο όλα αυτά αφορούν τα ίδια τα παιδιά….

Για να το κάνουμε πιο συγκεκριμένο: λέμε και γράφουμε όλοι ότι στο κέντρο κάθε σύγχρονης εκπαιδευτικής μεθόδου πρέπει να είναι τα ενδιαφέροντα και οι ανάγκες των παιδιών.  Ότι πρέπει να σεβόμαστε τις επιθυμίες τους, να παρατηρούμε πολύ προσεκτικά το παιχνίδι τους για να κατανοήσουμε τι τα ενδιαφέρει και να τους δώσουμε μετά τα κατάλληλα ερεθίσματα, ώστε μόνα τους να βρουν τις απαντήσεις στα ερωτήματα τους. Ετσι, τα παιδιά ανακαλύπτουν τον κόσμο με ενθουσιασμό και αγαπούν την μάθηση και την ζωή.

Που είναι λοιπόν αυτά τα παιδιά που ζουν σε μια πόλη όπως είναι η Αθήνα και που ΔΙΚΗ ΤΟΥΣ επιθυμία, ανάγκη και ερώτημα είναι να μάθουν για τον τρυγο;

Η απάντηση είναι εύκολη: μάλλον πουθενά! Η ενασχόληση όμως με τον τρύγο είναι μια φανταιζί δραστηριότητα, εντυπωσιάζει τους γονείς, διασκεδάζει τα παιδιά – και κυρίως, απαλλάσει τις δασκάλες από τη  ευθύνη να ασχοληθούν πραγματικά με την τάξη τους και να σχεδιάσουν μαζί με τα ίδια τα παιδιά κάτι που τα ενδιαφέρει!

(Δεν μιλάμε φυσικά για παιδιά της επαρχίας όπου μπορεί πραγματικά το αμπέλι και ο τρύγος να είναι μέρος της ζωής τους, από πολύ μικρή ηλικία. Εκεί όμως δεν χρειάζεται να παρέμβει το σχολείο, εκεί αναλαμβάνει δράση η ίδια η ζωή!)

Για να το κλείσουμε λοιπόν: πριν αποφασίσετε φίλοι εκπαιδευτικοί να πάτε τα παιδιά της Αθήνας  στον τρύγο ή στο μάζεμα της ελιάς, ρωτήστε τα καλύτερα με τι θα ήθελαν τα ίδια να ασχοληθούν…. Μάλλον θα εκπλαγείτε με ότι ακούσετε!

Για μένα αυτό είναι εκπαίδευση…

site-1από την Τζένη Διαμαντοπούλου

Με αφορμή την κουβέντα ενός φίλου που με προβλημάτισε ιδιαιτέρως…

«Ρε συ Τζένη όλο για τη δουλειά σου μιλάς. Αποφεύγεις να συμμετέχεις σε κοινωνικές ή πολιτικές κουβέντες και να παίρνεις θέση», μου είπε.

Αναρωτιέμαι λοιπόν αν επιλέγοντας κάποιος να κάνει αυτή τη δουλειά και βρίσκοντας τη δύναμη να έρθει αντιμέτωπος και να ακούσει ουσιαστικά και πραγματικά τα θέλω, τις ανάγκες και τις σκέψεις των παιδιών, δεν παίρνει αυτομάτως θέση κοινωνική και πολιτική απέναντι στα πράγματα και στην κατάσταση που επικρατεί σε αυτό τον κόσμο.

Είναι σπουδαίο να κάνεις ότι μπορείς με το δικό σου τρόπο για να νιώσουν και να βιώσουν τα παιδιά τι είναι ο σεβασμός προς τον εαυτό τους και κατ’ επέκταση προς τους άλλους, τι σημαίνει μοιράζομαι, συνεργάζομαι, διεκδικώ, μπορώ, θέλω, σκέφτομαι, νοιάζομαι, αισθάνομαι, εκφράζομαι, ονειρεύομαι, παίζω.

Και είναι μαγικό να βλέπεις όλα αυτά τα ρήματα να ζωντανεύουν στη ζωή τους μέρα με τη μέρα και να ξέρεις ότι παρόλο που μπορεί μετά από κάποια χρόνια τα μικρά αυτά πλάσματα να έχουν ξεχάσει το πρόσωπό σου, αυτό που δεν θα έχουν ξεχάσει σίγουρα είναι ότι θα ξέρουν τον τρόπο να μη φοβούνται να ζήσουν αυτό που τους συμβαίνει κάθε στιγμή. Να μην κρύβονται, να μην παραιτούνται. Να ξέρουν ότι μπορούν. Και να ξέρεις ότι έχεις βάλει και εσύ ένα λιθαράκι σε όλο αυτό….

Ένας από τους βασικούς λόγους λοιπόν που κάνω αυτό που κάνω είναι γιατί αυτός είναι ο τρόπος που επιλέγω να υπάρχω μέσα σε αυτό τον κόσμο. Με σεβασμό προς τον εαυτό μου και προς τους άλλους. Παίρνοντας θέση. Και ταυτόχρονα μαθαίνοντας συνεχώς… από τα παιδιά.

Πρόταση για να αλλάξουμε την (προσχολική) εκπαίδευση

του Ι.Κ.Γιαννούδη

Υφιστάμενη κατάσταση
Στην χώρα μας, η προσχολική αγωγή είναι από τα πλέον υποτιμημένα εκπαιδευτικά πεδία.

???????????????????????????????Στο συλλογικό υποσυνείδητο της πλειοψηφίας, καλή προσχολική εκπαίδευση = φυσικός περιορισμός των παιδιών σε χώρο με φανταχτερά χρώματα και πολλά ακίνδυνα παιχνίδια, όπου τα παιδιά παρακολουθούν μια σειρά από κατευθυνόμενες δράσεις με κύριο στόχο την διαφύλαξη της σωματικής τους ακεραιότητας και τον εύκολο εντυπωσιασμό των γονέων (εξ’ ου και ο τραγικός όρος «παιδικός σταθμός»).

Αυτό δυστυχώς, έρχεται σήμερα να συνδυασθεί με την παγκόσμια αναδυόμενη τάση για περιορισμό του ελεύθερου παιχνιδιού στην παιδική ηλικία, μια τάση εξυπηρετούμενη από τα μεγάλα οικονομικά συμφέροντα των εταιρειών (κυρίως) υψηλής τεχνολογίας, που θέλουν τα παιδιά πίσω από μια οθόνη από πολύ μικρή ηλικία, αλλά και από κάθε είδους big money (π.χ. δείτε τί συμβαίνει πίσω από το περίφημο common core του Obama).

Ο συνδυασμός λοιπόν αυτών των πραγμάτων οδηγεί σε (προσχολική) εκπαίδευση που:

1. Ολοένα και λιγότερο βασίζεται στο ελεύθερο παιχνίδι και στις ανάγκες των παιδιών
2. Δεν βοηθά τα παιδιά να αγαπήσουν την μάθηση και να γίνουν δυνατοί χαρακτήρες με αυτοπεποίθηση και αυτονομία.

Αντίθετα, οδηγεί σε μια (προσχολική) εκπαίδευση, που:

1. Ωθεί τα παιδιά, όλο και νωρίτερα στην επίπονη κατάκτηση της δομημένης γνώσης
2. Τα μαθαίνει την αξία της υπακοής σε κάθε είδους εξωτερικό σύστημα, με διαδικασίες καθορισμένες από τρίτους
3. Υποτιμά τις αξίες της ανεξαρτησίας και της ελευθερίας. Και αυτό την στιγμή που είναι επιστημονικά αποδεδειγμένο πλέον ότι, έως την ηλικία των 6-7 ετών, το μόνο που χρειάζεται είναι να βοηθήσουμε τα παιδιά να αναπτύξουν ολόπλευρα την προσωπικότητα τους και να δυναμώσουν.

Η καλή πρακτική

Παρακάμπτοντας τα παραπάνω, υπάρχουν παραδείγματα σχολείων που προσφέρουν υψηλού επιπέδου προσχολική εκπαίδευση και καταφέρνουν να φτιάξουν παιδιά με δυνατό και ανεξάρτητο χαρακτήρα, ακολουθώντας εναλλακτικές προσεγγίσεις βασισμένες σε παιδοκεντρικά συστήματα (Montessori, Reggio, Steiner, Waldorf κλπ).

Το κοινό χαρακτηριστικό πίσω από όλα αυτά τα συστήματα είναι ο σεβασμός στις ανάγκες των παιδιών και η διασφάλιση του δικαιώματος τους να παίζουν ελεύθερα, χωρίς παρεμβάσεις, ακολουθώντας τις δικές τους επιθυμίες και επιλέγοντας μόνα τους με τι θα ασχοληθούν.

Όταν μιλάμε φυσικά για ελεύθερο παιχνίδι, εννοούμε παιχνίδι συνδεδεμένο με δραστηριότητες της πραγματικής ζωής, το οποίο πάντοτε προέρχεται από τα ερεθίσματα και τις επιθυμίες που έχουν τα ίδια τα παιδιά. Γιατί;

Διότι, βασικός στόχος της προσχολικής εκπαίδευσης είναι να παράγει δυνατές προσωπικότητες, με εμπιστοσύνη στον εαυτό τους και έτοιμες να εξερευνήσουν με χαρά και ενθουσιασμό την ζωή που ανοίγεται μπροστά τους. Ο στόχος αυτός επιτυγχάνεται όταν τα παιδιά αισθάνονται ότι σεβόμαστε και ακούμε την ανάγκη τους και δημιουργούμε τις απαραίτητες προϋποθέσεις για την υλοποιήσουν. Και ανάγκη τους είναι απλούστατα να ανακαλύψουν, παίζοντας, τον πραγματικό κοσμο.

Τα παιδιά εξελίσσονται λοιπόν όταν τα προτρέπουμε να κατακτήσουν μόνα τις λύσεις για τις δικές τους ανάγκες και τα βοηθάμε να πάρουν την ζωή στα χέρια τους, επιτρέποντας τους να δράσουν σε συνθήκες πραγματικής ζωής με την ελάχιστη δυνατή παρέμβαση και προστασία. (1)

Η πρόταση

Εάν θέλουμε λοιπόν να αναβαθμίσουμε πραγματικά την παιδεία, θα πρέπει να λάβουμε δραστικές αποφάσεις που θα δημιουργήσουν τομές –με ότι αυτό συνεπάγεται. Και σίγουρα θα πρέπει να ξεκινήσουμε από την αρχή.

Δεν υπάρχει αμφιβολία πλέον ότι η προσχολική ηλικία είναι η πιο σημαντική περίοδος για την δημιουργία ενός νέου πολίτη με ισχυρή προσωπικότητα και κριτική ικανότητα. Για αυτό ακριβώς είναι μια ηλικία που όλοι πλέον θέλουν να «ελέγξουν» και να επηρεάσουν (“Νo kid behind” διατείνεται ο Ομπάμα, με την ευγενική χρηματοδότηση του Bill Gates).

Θα ήταν τραγικό φυσικά, σε μια δημοκρατία όπως την ονειρευόμαστε, να απαιτήσουμε να αντικατασταθεί η σημερινή (απαράδεκτη για εμάς) ομοιομορφία στην εκπαίδευση, με κάποια άλλη.

Είναι όμως θεμελιώδες να απαιτήσουμε να αποκτήσει, ο κάθε Έλληνας πολίτης, την δυνατότητα για ελεύθερη επιλογή εκπαιδευτικού πλαισίου μέσα το οποίο θα γαλουχηθεί το παιδί του, έξω από κεντρικά σχεδιασμένες αποφάσεις που απαγορεύουν την διαφορετικότητα στην επιλογή.

Μιλώντας λοιπόν πιο συγκεκριμένα, ένα πλάνο προτεινόμενων ενεργειών για την (προσχολική) εκπαίδευση θα μπορούσε να είναι:

1. Κατ’ αρχήν, να ξεκινήσει μια συστηματική προσπάθεια επιμόρφωσης της κοινωνίας γύρω από την σημαντικότητα της εκπαίδευσης στην προσχολική ηλικία και για το ποιες είναι οι σύγχρονες τάσεις. Αυτό είναι κάτι που προφανώς θα πάρει χρόνια, είναι απαραίτητο όμως να γίνει βάσει συγκεκριμένου σχεδίου που ιδεατά θα οδηγήσει στην αλλαγή της συλλογικής μας συνείδησης.

2. Να αλλάξει ριζικά ο τρόπος εκπαίδευσης των παιδαγωγών προσχολικής αγωγής (και όχι μόνο), μειώνοντας και τροποποιώντας την θεωρητική γνώση που διδάσκεται στα πανεπιστήμια, μεγάλο μέρος της οποίας είναι πεπαλαιωμένο και ξεπερασμένο από τις εξελίξεις.

Αυτό είναι κάτι που δεν θα πρέπει να αποφασίζεται κεντρικά, αλλά θα πρέπει το κάθε πανεπιστημιακό ίδρυμα να αφεθεί ελεύθερο να διαμορφώσει το δικό του μοναδικό εκπαιδευτικό περιβάλλον, που θα του επιτρέψει να προσελκύσει, με όρους ανταγωνισμού, τους κατά το δυνατόν ικανότερους φοιτητές οι οποίοι επιθυμούν πραγματικά να σπουδάσουν το αντικείμενο που αγαπούν.

Διότι, το σπουδαιότερο χαρακτηριστικό του καλού δασκάλου δεν είναι η στείρα παιδαγωγική γνώση.  Είναι η αγάπη για τα ίδια τα παιδιά και η επιθυμία να τους ανάψει την φλόγα της μάθησης.

Από την άλλη, θα πρέπει να αυξηθεί σημαντικά η πρακτική εξάσκηση των παιδαγωγών. Αυτό θα επιτευχθεί συνδέοντας πραγματικά τα πανεπιστήμια με τους φορείς της αγοράς και δίνοντας, σε όλες τις πλευρές, κίνητρα για εξωστρέφεια και διαφορετικότητα.

Μια ιδέα θα μπορούσε να είναι ο περιορισμός της θεωρητικής επιμόρφωσης σε δύο χρόνια και η αύξηση της πρακτικής εξάσκησης, πριν την λήψη του πτυχίου, σε επίσης δύο χρόνια, δίνοντας παράλληλα ουσιαστικά κίνητρα στους νέους παιδαγωγούς για εργασιακή μετεκπαίδευση και εμπειρία σε διεθνή περιβάλλοντα.

Αυτό φυσικά θα πρέπει να συνδυαστεί με διαρκή και ουσιαστική αξιολόγηση των εκκολαπτόμενων δασκάλων, όχι τόσο από το εκπαιδευτικό προσωπικό των πανεπιστημίων, αλλά κυρίως από τους λήπτες της εκπαίδευσης – που φυσικά δεν είναι άλλοι από τα ίδια παιδιά και τις οικογένειες τους.

3. Να σταματήσει το δομημένο κράτος, υπό οποιαδήποτε ιδιότητα και μορφή, να εμπλέκεται στον σχεδιασμό ενός κεντρικά κατευθυνόμενου εκπαιδευτικού πλαισίου.(2)

Η μόνη υποχρέωση της πολιτείας είναι να δημιουργήσει ένα σύγχρονο ελεγκτικό πλαίσιο, μέσα από το οποίο θα αξιολογείται ουσιαστικά κάθε φορέας που παρέχει εκπαίδευση (ιδιωτικός και δημόσιος) με βάση τις αρχές και τις αξίες που ο φορέας αυτός πρεσβεύει, και πάντοτε κρίνοντας εκ τους αποτελέσματος όπως αυτό το εκφράζουν οι λήπτες της υπηρεσίας (γονείς και παιδιά).

Να δημιουργηθεί δηλ. ένα ελεύθερο πλαίσιο, μέσα στο οποίο κάθε πολίτης να μπορεί να επιλέξει το μοντέλο προσχολικής (και όχι μόνο) εκπαίδευσης που πιστεύει ότι ταιριάζει στις οικογενειακές του αξίες και ανάγκες.

4. Να αντιμετωπίσει το κράτος όλα τα σχολεία προσχολικής αγωγής, δημόσια και ιδιωτικά, ως φορείς εν δυνάμει ανταγωνιστικούς μεταξύ τους. Από την ένταση αυτού του ανταγωνισμού θα ανέβει ο πήχης της ποιότητας και θα επιτευχθεί η ζητούμενη πολυμορφία, κάτι που σε τελική ανάγνωση θα ωφελήσει το σύνολο.

Πιο συγκεκριμένα: μπορούν να δοθούν κίνητρα στο προσωπικό κάθε δημόσιου σχολείου ώστε να διαφοροποιήσει το σχολείο του από τον ανταγωνισμό, προσφέροντας παραμετροποιημένα και εξειδικευμένα μοντέλα εκπαίδευσης στην τοπική κοινωνία (μετατρέποντας έτσι κάθε εκπαιδευτικό ίδρυμα σε μια μικρή δημόσια επιχείρηση, η επιτυχία της οποίας θα μπορεί να αλλάξει προς το καλύτερο την ποιότητα ζωής στην τοπική κοινωνία και φυσικά τους όρους διαβίωσης των ανθρώπων που την λειτουργούν)

Με αυτόν τον τρόπο, οι λειτουργοί κάθε δημόσιου φορέα θα μπορούν να ανταγωνιστούν επί ίσοις όροις τον οποιοδήποτε ιδιωτικό, προσφέροντας τις υπηρεσίες όπως αυτοί καλύτερα πιστεύουν – και οπωσδήποτε με διάθεση εξωστρέφειας και όχι εσωτερικότητας.

Κάτι τέτοιο φυσικά θα πρέπει να συνδυαστεί με ουσιαστική αξιολόγηση του υπάρχοντος διδακτικού προσωπικού, έτσι ώστε την ευθύνη διοίκησης και λειτουργίας κάθε δημόσιου σχολείου θα την αναλάβει, όχι ο ιεραρχικά διορισμένος παιδαγωγός, αλλά αυτός που πραγματικά το θέλει και που έχει εκπαιδευτικό όραμα. (3)

Έτσι, κάθε δημόσιο σχολείο για πολύ μικρά παιδιά, θα μπορεί να προσελκύσει τις οικογένειες εκείνες που οι αξίες τους ταιριάζουν με την δική του φιλοσοφία. Ο ανταγωνισμός και η πολυμορφία που θα επιτευχθεί θα βοηθήσει στην εξέλιξη της ποιότητας της προσχολικής εκπαίδευσης, ενώ παράλληλα θα υποχρεώσει και τα αντίστοιχα ιδιωτικά σχολεία να ανεβάσουν το επίπεδο λειτουργίας τους μέσα σε ένα πλαίσιο υγιούς ανταγωνισμού, σε ποιοτικό επίπεδο (4)

Σε μια (ακόμη) ενδεχόμενη εκπαιδευτική μεταρρύθμιση, το ζητούμενο δεν είναι να αντικατασταθεί το σημερινό ομοιόμορφο σύστημα παιδείας με κάποιο άλλο επίσης ομοιόμορφο – αλλά να δοθεί η δυνατότητα να ανθίσουν όλες οι διαφορετικές παιδαγωγικές προσεγγίσεις, ώστε να μπορεί κάθε οικογένεια να επιλέγει ελεύθερα και συνειδητά, το σχολείο που ταιριάζει στις αξίες και τις ανάγκες της.

———————

Σημειώσεις

1. Παραδείγματα λειτουργίας ενός τέτοιου, παιδοκεντρικού σχολείου:
Κάθε περιοδος (ας πουμε τριμηνο) ξεκιναει με την ερωτηση προς τα παιδιά «με τι θέλετε να ασχοληθουμε;» Τα παιδιά, καταγράφουν τις προτασεις τους και μετά ψηφιζουν. Και η προταση με τις περισσοτερες ψηφους, είναι και αυτή που υλοποιειται.

Στην συνέχεια, κάθε project εξελίσσεται, όχι όπως θελουν οι δασκάλες, αλλά όπως επιθυμούν τα ίδια τα παιδια. Για αυτό και μπορεί να αλλάξει 2 και 3 φορες κατεύθυνση.

Τα παιδια ενός νηπιαγωγείου, πχ. μπορεί να αποφασίσουν να ασχοληθούν με την πόλη και μέσα από αυτή την διαδικασία να αρχισουν να αναρωτιουνται πως χτιζονται τα σπιτια. Τότε λοιπον θα έλθει στο σχολειο μια μηχανικός και θα χτίσει μαζί τους, με τουβλα και τσιμεντο, έναν τοίχο μεσα στην ταξη.

Κάποια μικρότερα παιδιά μπορεί να αποφασίσουν να ασχοληθούν με τα τρένα και να θελήσουν να φτιάξουν το δικό τους τρένο. Πως θα το φτιάξουν όμως εάν δεν ξέρουν πως μοιάζει; Μπορούν λοιπον να πάνε μια βολτα με το τρενο (Αθηνα-Πειραια-Αθηνα), να παίξουν τους μηχανοδηγούς και τους σταθμάρχες, και μετά να γυρίσουν στο σχολειο και να φτιάξουν το δικό τους τρένο. Και πολλά άλλα παραδείγματα είναι διαθέσιμα, αν ζητηθούν.

2. Οι λύσεις για την αναβάθμιση της εκπαίδευσης φυσικά είναι ίδιες στην βάση τους, είτε μιλάμε για προσχολική αγωγή, είτε για ανώτατη εκπαίδευση

3. Εννοείται ότι το μεγαλύτερο πρόβλημα για την εφαρμογή όλων αυτών θα είναι η λυσσαλέα αντίσταση της συνδικαλιστικής τάξης των εκπαιδευτικών. Είτε μας αρέσει όμως είτε όχι, οι μεγαλύτεροι αναμορφωτές της εκπαίδευσης παγκοσμίως σήμερα δεν είναι εκπαιδευτικοί!

4. Όλα αυτά μπορούν να συμβούν χωρίς να αλλάξει ο “δωρεάν” χαρακτήρας της σημερινής δημόσιας εκπαίδευσης (που φυσικά μόνο δωρεάν δεν είναι, ιδίως στην προσχολική εκπαίδευση). Για όποιον ενδιαφέρεται, μπορούμε να εξηγήσουμε αναλυτικά το πως.

Να θεωρούμε κάθε “κακή” στιγμή του παιδιού ως ευκαιρία για επικοινωνία μαζί του

photo-iriniαπό την Ειρήνη Λιθοξοπούλου

Η ουσία δεν είναι να επικεντρώσουμε την προσοχή μας στην κακή συμπεριφορά του παιδιού. Είναι να του δείξουμε την αγάπη μας στις δύσκολες στιγμές του, να αναγνωρίσουμε τα συναισθήματα του, να το καταλάβουμε και να το βοηθήσουμε να βρει λύσεις στα προβλήματα που το απασχολούν” – John Gottman

Έτσι μπορούμε να οδηγήσουμε το παιδί μέσα από τον δύσκολο δρόμο των συναισθημάτων και να καλλιεργήσουμε την συναισθηματική του νοημοσύνη. Την νοημοσύνη την έχουμε απ ‘ όταν γεννιόμαστε, την συναισθηματική νοημοσύνη την μαθαίνουμε. Είναι ένα χάρισμα που αποκτάται και αναπτύσεται, καλλιεργώντας στο παιδί αυτοπεποίθηση. Με επιμονή, υπομονή, αποδοχή και πολύ αγάπη, που όλοι οι γονείς διαθέτουν.

Δεν αρκεί να παρέχουμε στο παιδί όλα τα υλικά αγαθά που χρειάζεται και
θέλει. Πιο σημαντικό είναι να καλύπτονται οι συνασθηματικές του ανάγκες. Αυτό που χρειάζεται είναι να του αφιερώνουμε χρόνο! Χρόνο για συζήτηση για τα δικά του και δικά μας συναισθήματα. Ενθάρυνση να τα εκφράζει, όποτε του δίνεται η ευκαιρία.

Τα παιδιά συνήθως δεν είναι σε θέση να εκφράσουν λεκτικά τα προβλήματα τους. Η απάντηση για το τι τους συμβαίνει κρύβεται στην συμπεριφορά τους. Πίσω από δυσκολίες στις σχέσεις, στον ύπνο, στη διατροφή, την επιθετικότητα, τα ψέματα, την προκλητική συμπεριφορά, ίσως κρύβεται η ανάγκη του για περισσότερη προσοχή και  φροντίδα. Αν ενα παιδί “κρύβει” ένα κομμάτι του εαυτού του, του λείπει αυτοπεποίθηση. Ας κατανοήσουμε τη συμπεριφορά του. Ας αναρωτηθούμε τι έχει αλλάξει, τι δεν του χαρίζουμε απλόχερα. Χρόνος, κατανόηση, αποδοχή, συνήθως κάπου εκεί κρύβεται η απάντηση.

Έχουμε την υποχρέωση να ενθαρύνουμε το παιδί σε κάθε πτυχή της καθημερινότητας του. Να θεωρούμε κάθε “κακή” στιγμή του ως ευκαιρία για επικοινωνία, εκδήλωση και γνωριμία μ’ ένα συναίσθημα. Πρέπει να ακούμε ουσιαστικά τα παιδιά, να τα ενθαρύνουμε να εκφράζουν αυτό που αισθάνονται, να αναγνωρίζουμε το συναίσθημα και να το διατυπώνουμε με λόγο, ανάλογα με την ηλικία τους. Να τα βοηθάμε να κατανοήσουν και να κατανομάσουν το συναίσθημα τους και ταυτόχρονα να θέτουμε όρια ως προς την έκφρασή αυτών.

Τα παιδιά έχουν ανάγκη την αγάπη, την αποδοχή και τα όρια από τους γονείς, πρώτα απ’ όλα, και από τους δασκάλους τους. Χρειάζεται να τους δείχνουμε την εκτίμηση και την προσοχή μας, να τα βοηθήσουμε να πιστέψουν στις δυνάμεις τους. Να τα αφήσουμε να κάνουν λάθη, να αναγνωρίζουμε κάθε προσπάθεια.

Να τους δίνουμε πληροφορίες για τη ζωή τους, τη ζωή μας, να γνωρίζουν το περιβάλλον τους, να είναι ενεργό κομμάτι μέσα σ’ αυτό. Στην νηπιακή ηλικία οι συμπεριφορές αλλάζουν με πολύ γρήγορο ρυθμό, ας σταθούμε δίπλα τους σε κάθε προσπάθεια να γνωρίσουν και να είναι σε θέση να ελέγχουν τα συναισθήματα τους!

Και όπως λέει και η συνάδελφος μου Χαριτίνη, “Ας δώσουμε στα παιδιά χώρο και χρόνο για να εκφραστούν και εμείς με τη σειρά μας να τα αφουγκραστούμε”.

Οι ζωές μας αλλάζουν, η εκπαίδευση προσαρμόζεται;

magnhtiko dentroΕνα απο τα καλά του να έχεις σχολείο στο κέντρο της πόλης, είναι ότι έχεις να διαχειριστείς ένα ανομοιογενές μείγμα οικογενειών. Υποθέτω, ότι σε ένα μακρινό προάστειο π.χ. κατοικούν κυρίως οικογένειες με λίγο-πολύ τακτοποιημένη ζωή (δυο παιδιά, σκύλος και εξοχικό τα σαββατοκύριακα). Στο κέντρο της Αθήνας όμως, μαζί με τις πιο πάνω οικογένειες συν-υπάρχουν και (πολλές) single moms, οικογένειες σε (φιλική ή εχθρική) διάσταση, ζευγάρια που ζουν χωριστά για επαγγελματικούς ή άλλους λόγους, καλλιτέχνες με ωράρια και ζωές ανακατωμένες, κλπ. κλπ.

Στην ίδια τάξη  λοιπόν, βρίσκονται παιδιά με εντελώς διαφορετικό τρόπο ζωής και εντελώς διαφορετικές οικογενειακές αξίες. Στην καθημερινότητα, οι διακριτές καταβολές των παιδιών φαίνονται ξεκάθαρα στις μοναδικές συμπεριφορές που αυτά αναπτυσσουν απέναντι στα πράγματα, στον ιδιαίτερο τρόπο που χειρίζονται ανθρώπους και σχέσεις. Μέσα στο ίδιο σχολείο όμως, εκεί που καλούνται να λειτουργήσουν ως μέλη της ίδιας ομάδας, να συνεργαστούν και να αναπτύξουν κοινούς κώδικες επικοινωνίας, τι γίνεται;

Τα παραδοσιακά, “διδακτικά” μοντέλα εκπαίδευσης, λύνουν το πιο πάνω πρόβλημα με “σταλινικό”τρόπο: όλοι πρέπει να προσαρμοστούν στο σύστημα που έχει σχεδιάσει το σχολείο (ή το Υπουργείο, ή δεν-ξέρω-γω-ποιος). Οποιο παιδί αρνείται ή δεν μπορεί να συμβιβαστεί και βγαίνει έστω και λίγο έξω από τις νόρμες, χαρακτηρίζεται προβληματικό, αυτιστικό, υπερκινητικό, ή απλώς παλιόπαιδο. Περιθωριοποιείται, στιγματίζεται, σταδιακά απορρίπτεται, η δε οικογένεια του αρχίζει να ακούει νουθεσίες και κατηχήσεις, οι γονείς να “ενοχοποιούνται” για τα πάντα – και στο τέλος χάνεται η μπάλα…

Στα “βιωματικά” μοντέλα όμως, εδώ που το ζητούμενο (ανάμεσα σε άλλα) είναι η προσαρμογή της εκπαιδευτικής διαδικασίας στις ανάγκες του κάθε παιδιού, γίνεται το σχολείο να ράψει ένα κουστούμι στα μέτρα όλων των παιδιών; όχι φυσικά, δεν μπορεί και δεν πρέπει να το κάνει.

Τι πρέπει λοιπόν να κάνει το σχολείο; να βρει τρόπους να επιτύχει τους στόχους του, βάζοντας με την δουλειά του αξία στην διαφορετική κοσμοθεωρία κάθε οικογένειας. Να μπορέσει να προσαρμόσει την εκπαίδευση στις ιδιαίτερες ανάγκες του κάθε παιδιού – και όχι να απαιτήσει να μετατραπούν όλοι οι μαθητές και οι δικοί τους σε ομοιόμορφα πρόβατα….

Αυτή η πρόκληση λοιπόν, που για ένα παραδοσιακό σχολείο ακούγεται (φαντάζομαι) ανέφικτη και εφιαλτική, για εμάς είναι ο καλύτερος λόγος να ξυπνάμε το πρωί!

Οφείλουμε

siteαπό την Ιφιγένεια Γρινιαράκη

——————————————

Στα σκαλιά καθρεπτίζεται  το φως πού μπαίνει μέσα από τα τζάμια. Η σκιά από τις κουρτίνες φέρνει μέσα στις αίθουσες τον ήχο τις πόλεις και όλη αυτήν την ανησυχία και την νοσταλγία των παιδιών. Οι φωνές τους αγκαλιάζουν και συνδυάζουν όμορφες εικόνες (π.χ. με τον μπαμπά μου έκανα ποδήλατο, με την μαμά μου πήγα σ ένα μουσείο) όπου τις μοιράζονται με τις δασκάλες τους.

Κλείνω τα μάτια μου και προσπαθώ να γευτώ την χαρά τους , ακολουθώ τα βήματα τους και ξαναδοκιμάζω να τους απαντήσω όλα αυτά τα γιατί; και τελικά το βλέμμα τους καθρεπτίζεται πάνω στον ήχο της φωνής μου, αυτές οι λέξεις που βγαίνουν από τα χείλια μας πού τα παιδιά τις πιο πολλές φορές τις αντιλαμβάνονται σαν μουσική σαν απλό ήχο, αλλά από τον τόνο της φωνής αντιλαμβάνονται την σιγουριά και την επιβράβευση τους.

Έτσι λειτουργούν, έτσι συνδυάζουν το παιχνίδι τους, την κίνηση τους, την ανεμελιά τους, την ανάμνηση της μυρωδιάς από την μαμά τούς, να προσπαθήσουν να συγκρίνουν μια μοναδική στιγμή αυτή της χαράς, της αγάπης και της μοναδικότητας που έχει το κάθε παιδί. Το κάθε παιδί έχει ένα χρώμα – και εμείς ΟΦΕΙΛΟΥΜΕ να τα γνωρίσουμε αυτά τα χρώματα και να τους δείξουμε πως μπορούν να τα συνδυάσουν και να τα παντρέψουν μεταξύ τους, για να γνωρίσουν τον εαυτό τους και για να μπορούν αργότερα να πάρουν τα ίδια το πινέλο και να ζωγραφίσουν την ζωή που τα εκφράζει και τα γοητεύει.

Χαμογελώ. Και παίρνω δύναμη….

ifigeneia-1

της Τζένης Διαμαντοπούλου

———————————-

Πέμπτη, 23 Ιανουαρίου 2014
10.30 π.μ.

…. Ήρθε η ώρα να κατέβουμε στην αυλή. Κλείνουμε τα φώτα της τάξης, βάζουμε τα μπουφάν μας και κατεβαίνουμε τις σκάλες.

Στα τελευταία σκαλοπάτια πριν την αυλή ακούμε τον ήχο μιας κιθάρας… Βγαίνουμε. Σε έναν κύκλο η Ιφιγένεια με την κιθάρα της, η Αναστασία και τα παιδιά. Η Κωνσταντίνα, η Ελεάννα, η Φοίβη, ο Χρήστος, ο Μάθιου τραγουδούν   «Ήταν ένας γάιδαρος με μεγάλα αυτιά»…

Χωρίς καμία σκέψη η Ελισάβετ, ο Δημήτρης, η Αρτεμις, η Φοίβη, ο Φίλιππος, ο Διονύσης κάθονται γύρω από τη Ιφιγένεια. Και το ένα τραγούδι φέρνει το άλλο… Ήταν ένα μικρό καράβι, Βγαίνει η βαρκούλα, και ύστερα… Η Συννεφούλα, Τα παιδιά ζωγραφίζουν στο τοίχο, Ο Παλιάτσος. Τα παιδιά είναι εκεί. Ακούν με όλο τους το σώμα. Τραγουδούν με όλο τους το σώμα και ας μην ξέρουν τις λέξεις των τραγουδιών… χορεύουν!

Νιώθω αυτή τη στιγμή τόσο όμορφη… όπως τις φορές που συναντιέμαι με φίλους και καταλήγουμε να τραγουδάμε τα «δικά μας τραγούδια»… Και τότε συμβαίνει κάτι ακόμη πιο όμορφο. Η Φοίβη, σηκώνεται από τον κύκλο και πηγαίνει προς τον Κωνσταντίνο που όλη αυτή την ώρα έχει αποφασίσει να κάτσει πιο μακριά και να παρακολουθεί. Τον πιάνει από το χέρι και τον φέρνει κοντά μας. Κάθονται …ο ένας πλάι στον άλλο.

Χαμογελώ. Και παίρνω δύναμη….

τι προσέχουμε όταν επιλέγουμε preschool

???????????????????????????????Επισκεπτόμαστε λοιπόν, για πρώτη φορά, ένα σχολείο για πολύ μικρά παιδιά.

Τι πρέπει να προσέξουμε, πέρα από τα γνωστά και τετριμμένα;

Ποια είναι κάποια από τα διαφορετικά στοιχεία που χαρακτηρίζουν ένα σχολείο που εστιάζει, όχι στο φαίνεσθαι, αλλά στην ουσία της εκπαίδευσης;

Οι άνθρωποι που θα δούμε, αυτοί που είναι υπέυθυνοι για την λειτουργία του χώρου, θα πρέπει:

1.    Να μην μιλάνε για «παιδικό σταθμό», να μιλάνε για σχολείο.

Εντάξει, παιδικοί σταθμοί θεωρούνται όλα τα preschools στην συλλογική μας κοινωνική συνείδηση, αλλά εάν οι άνθρωποι που λειτουργούν το σχολείο το αντιλαμβάνονται και οι ίδιοι ως «σταθμό», ως parking δηλαδή, τότε μην περιμένετε και πολλά στο εκπαιδευτικό κομμάτι…

2.    Να μας επιτρέπουν με χαρά να συμμετέχουμε, όποτε θέλουμε, στην εκπαιδευτική διαδικασία.

Ρωτήστε αν μπορείτε να κάνετε μια δραστηριότητα με τα παιδιά, να τους διαβάσετε π.χ. ένα παραμύθι (αν δεν πιστεύετε ότι μπορείτε κάτι περισσότερο). Σε ένα καλό preschool, όχι μόνο θα το αποδεχθούν αυτό αλλά θα σας το προτείνουν κιόλας οι ίδιοι. Η ενεργός συμμετοχή των γονέων στην εκπαιδευτική διαδικασία, ειδικά σε αυτές τις ηλικίες, βοηθάει πολύ τα παιδιά να αποκτήσουν αυτοπεποίθηση και χαρά για την διαδικασία της μάθησης. Αρνήσεις του στυλ «δεν γίνεται, δεν το επιτρέπει το πρόγραμμα μας /η ασφάλεια του χώρου /οι γονείς των υπολοίπων παιδιών, κλπ» είναι απλώς φθηνές δικαιολογίες.

3.    Να χαίρονται όταν μπλεκόμαστε στην καθημερινή ζωή του σχολείου.

Ζητείστε π.χ. να φάτε μια μέρα μαζί με τα παιδιά, απροειδοποίητα (και πάλι σε ένα καλό σχολείο θα σας το προτείνουν μόνοι τους). Δεν είναι μόνο για να διαπιστώσετε οι ίδιοι την ποιότητα, είναι και γιατί η διαδικασία του φαγητού σε ένα preschool αποκαλύπτει πολλά για την συνοχή της ομάδας, για την δουλειά που γίνεται σε επίπεδο ορίων κοινωνικής συμπεριφοράς και για την σχέση των παιδιών με τις δασκάλες τους.

4.    Να «οργίζονται» και να το δείχνουν, όταν ακούν πράγματα με τα οποία διαφωνούν!

Πείτε φράσεις tricky, π.χ. «καλά τώρα, τι εκπαίδευση χρειάζονται τα παιδιά των 2 ετών, δεν καταλαβαίνουν και πολλά».  Ή, «εντάξει μωρέ, θα τον φέρνω 2-3 φορές την εβδομάδα. Σιγά μη χάσει και το μάθημα!». Σε ένα preschool που σέβεται τον εαυτό του, οι άνθρωποι που θα ακούσουν κάτι τέτοια θα βγάλουν σπυράκια και θα σας το δείξουν!

5.    Να μπορούν πάντοτε να εξηγήσουν το «γιατί» πίσω από κάθε δραστηριότητα.

Είναι εύκολο κάποιος να σχεδιάζει εντυπωσιακές δραστηριότητες, ερήμην των παιδιών, και μετά να τις υλοποιεί βάζοντας τα παιδιά να συμμετέχουν σαν μαϊμουδάκια και βγάζοντας όμορφες φωτογραφίες. Το δύσκολο είναι να σχεδιάζει πράγματα ΜΑΖΙ με τα παιδιά, δραστηριότητες που καλύπτουν συγκεκριμένες ανάγκες των παιδιών και που απαντούν στα δικά τους γιατί. Τα παιδιά, μόνο όταν υπάρχει σκοπός που τα ίδια κατανοούν, συμμετέχουν, χαίρονται και εξελίσσονται!

6.    Να έχουν φτιάξει ένα σχολείο γεμάτο «προκλήσεις» για τα παιδιά!

Μην στραβομουτσουνιάζετε απαραίτητα βλέποντας σκάλες, γωνίες ή ριψοκίνδυνα παιχνίδια στην αυλή. Όλα αυτά είναι στοιχεία τρομερά βοηθητικά για να μπορέσουν τα παιδιά να αυξήσουν την υπευθυνότητα και την εμπιστοσύνη στον εαυτό τους. Αυτό που πρέπει να παρατηρήσετε πολύ προσεχτικά είναι το ΠΩΣ οι δασκάλες τα αξιοποιούν εκπαιδευτικά όλα αυτά, ώστε τα παιδιά να προχωρούν και να εξελίσσουν την προσωπικότητα τους. Θυμηθείτε ότι στόχος της προσχολικής εκπαίδευσης δεν είναι να παράγει υπερ-προστατευμένους μπόμπιρες, είναι να δημιουργεί προσωπικότητες αυτόνομες και ανεξάρτητες, παιδιά με πίστη στον εαυτό και στις δυνατότητες τους!

7.    Να έχουν επιλέξει δασκάλες με προσωπικότητα και άποψη.

Προφανώς, η διεύθυνση ενός σχολείου είναι αυτή που δίνει τον χαρακτήρα και την εκπαιδευτική γραμμή. Οι δασκάλες όμως είναι αυτές που θα είναι καθημερινά μαζί με το παιδί σας, αυτές είναι που θα πρέπει να εμπιστευθείτε και να μπορέσετε να επικοινωνήσετε. Μιλήστε μαζί τους και δείτε αν ταιριάζουν οι αντιλήψεις σας. Αξιολογήστε επίσης πως αντιμετωπίζουν το παιδί σας στην πρώτη επαφή μαζί του, πριν ακόμη το γράψετε στο σχολείο.  Μείνετε μακριά από τις περιπτώσεις όπου η προσωπικότητα των δασκάλων, με το που βλέπουν την διευθύντρια, εξαφανίζεται!

8.    Να έχουν φανατικούς φίλους και φανατικούς εχθρούς…

Κρατηθείτε μακριά από την μετριότητα και την χλιαρότητα (σε όλα τα πράγματα στην ζωή, να εξηγούμαστε!). Τα καλά σχολεία, που έχουν συγκεκριμένη εκπαιδευτική άποψη και που είναι υπερήφανα για την δουλειά που κάνουν, δεν προσπαθούν να ικανοποιήσουν όλον τον κόσμο. Κρατάνε τα standard τους ψηλά και δεν κάνουν κωλοτούμπες για να μην χάσουν έναν πελάτη. Μορφώστε οι ίδιοι προσωπική γνώμη και μετά επιλέξτε το σχολείο που ταιριάζει στις ΔΙΚΕΣ ΣΑΣ οικογενειακές αξίες.

9.    Να γουστάρουν και να παθιάζονται πρώτα οι ίδιοι με το σχολείο που έχουν και με την δουλειά που κάνουν.

Αυτονόητο, δεν χρειάζεται εξήγηση….

“Ρε συ, αυτά δεν τα καταλαβαίνουν οι μεγάλοι, θα τα καταλάβουν τα παιδιά;”

IMG_3213Εχθές, Τετάρτη 29 Μαίου, έγινε το τελευταίο για εφέτος μάθημα μουσικής στο νηπιαγωγείο μας με τον αγαπημένο μας Χρίστο Παπαγεωργίου. Εγινε απόγευμα, στον κήπο του σχολείου και με παρουσία των γονέων των παιδιών.

Είμαστε πολύ χαρούμενοι και πολύ υπερήφανοι για τα όσα ζήσαμε φέτος με τον Χρίστο. Η ιδέα να κάνει μουσική στα παιδιά του νηπιαγωγείου ήταν ένα εκπαιδευτικό “πείραμα” που αποφασίσαμε από κοινού στην αρχή της χρονιάς, όχι χωρίς τον φόβο της αποτυχίας. Θυμάμαι χαρακτηριστικά τα λόγια του, τον περασμένο Σεπτέμβριο: “Ρε συ, αυτά δεν τα καταλαβαίνουν οι μεγάλοι, θα τα καταλάβουν τα παιδιά;”

Και όμως, τα κατάλαβαν υπέροχα! Η αρχική ιδέα ήταν να γίνεται ένα “μάθημα” στο οποίο η μουσική να συνδέεται με την ζωγραφική, τον κινηματογράφο, τον χορό και όλες τις υπόλοιπες τέχνες και κατά την διάρκεια του οποίου τα παιδιά, μαζί με τον Χρίστο, να δημιουργούν τις δικές τους ιστορίες. Στην πράξη, αυτό που έγινε ξεπέρασε τις προσδοκίες μας! Continue reading