Η δημιουργία ενός ισχυρού πλαισίου αξιών στο σχολείο ως εργαλείο ενάντια στον σχολικό εκφοβισμό

από την Ντανιέλα Κράλλη *

Ξεκινώντας μια συζήτηση για τον σχολικό εκφοβισμό (bullying), ας κάνουμε κάποιες συμφωνίες:

  • Υπάρχει bullying στα σχολεια;  Ναι
  • Γινεται το bullying αντιληπτό; Πάντοτε, αργά ή γρήγορα
  • Απο ποιους; Απο τα παιδιά, πρώτα απ’ όλα. Και μετά φυσικά από τους ενήλικες
  • Γιατί το κάνει ο θύτης; από την ανάγκη του  για αποδοχή και ενίσχυση του αυτοσεβασμού του
  • Γιατι το δέχεται το θύμα; λόγω χαμηλής αυτοεκτίμησης και της αδυναμίας του να βάλει όρια στους γύρω.
  • Και οι δύο: δεν έχουν ξεκάθαρες και ισχυρές προσωπικές αξίες, απλώς επιβεβαιώνουν προσδοκίες τρίτων και διακατέχονται από φόβο απόρριψης / αποδοχής
  • Υπήρχε και παλιά εκφοβισμός; Ναι
  • Γιατι δεν έπαιρνε διαστάσεις κοινωνικού φαινομένου; Διότι οι ανοχές της κοινωνίας έχουν αλλάξει και πλέον και στον δυτικό τουλάχιστο κόσμο, έχουμε κατακτήσει πολυ υψηλά επίπεδα πολιτισμού. Παλαιότερα, η ανάγκη για επιβίωση σε σκληροτράχηλες κοινωνικές συνθήκες μας έκανε να θεωρούμε σχετικά φυσιολογικό γεγονός την συχνή εμπλοκή μας σε ηπίως βίαιες καταστάσεις.

Το σημαντικό είναι να συνειδητοποιήσουμε ότι σήμερα, το αξιακό μας σύστημα, ατομικά και συλλογικά, εχει αλλάξει.

img_1283

από την ομιλία για τον σχολικό εκφοβισμό που έγινε στο Hilton, την Κυριακή 8 Ιανουαρίου 2017, στα πλαισια του Money Show (πατήστε στην φωτογραφία για να δείτε το σχετικό βίντεο)

Ο εκφοβισμός  εμφανίζεται οταν δημιουργούνται οι πρώτες σχέσεις. Και η πρώτη εμπειρία σχέσεων του παιδιού είναι πάντοτε μεσα στην οικογένεια και τον ευρύτερο περίγυρο αυτής.

Εκεί, υπάρχει η πιθανότητα ένα παιδί να βιώνει ψήγματα βίας:

  • ως τροπο επικονωνίας, μεταξύ ενηλίκων
  • ως επιβολή εξουσίας
  • ως επιβεβαίωση ανωτερότητας  και δύναμης

Η δεύτερη εμπειρία σχέσεων για ένα παιδί είναι συνήθως το σχολικό του περιβάλλον, ιδίως για τα παιδιά που έρχονται από πολύ νωρίς στα κέντρα προσχολικής αγωγής. Τι συμβαίνει λοιπόν σε αυτό το περιβάλλον;

Να συμφωνήσουμε εδώ ότι καθε σχολείο, ανεξαρτήτως βαθμίδας, θα πρέπει να αναπτύσσεται ισότιμα σε δύο άξονες εκπαίδευσης:

  • στην παροχή γνώσης
  • στο πολιτισμική και κοινωνική διαπαιδαγώγηση

Η σωστή αναπτυξη ενός ισχυρού πλαισίου πολιτισμού μέσα στην σχολική κοινότητα, ίσως είναι μακροπρόθεσμα η λύση για τον δραστικό περιορισμό του σχολικού εκφοβισμού.

Και αυτο φυσικά σημαίνει την ανάπτυξη ενός ισχυρού πλέγματος αξιών που να ορίζουν ζητήματα συμπεριφοράς, ηθικής, αισθητικής, δικαιοσύνης, σεβασμού στην διαφορετικότητα και εν τέλει να προσδιορίζουν την ελευθερία του ατόμου μέσα στο σύνολο.

Πως όμως μπορεί ένα σχολείο να αναπτύξει έναν τέτοιο ισχυρό αξιακό κώδικα, ο οποίος θα διαπαιδαγωγήσει και θα εμπνεύσει τα παιδιά για την αναγκαιότητα και την εφαρμογή του;. Και κυρίως, πως το σχολείο θα καταφέρει να κερδίσει την εμπιστοσύνη τους;

Αυτό που χρειάζεται είναι να αναπτυχθεί και επικοινωνηθεί σωστά ενα ξεκάθαρο πλαίσιο κανόνων και όρων διαβίωσης, μέσα στην σχολική κοινότητα. Για την επιτυχία του αποτελέσματος, το πλαίσιο αυτό θα πρέπει:

  1. Να αφορά ολα τα μέλη, παιδιά και ενήλικες και να εφαρμόζεται με τον ίδιο δίκαιο τρόπο σε όλους, ανεξαρτήτως ηλικίας και επιπέδου ευθύνης ή εξουσίας.
  2. Να κάνει απολύτως ξεκάθαρο και σαφές ποιες συμπεριφορές είναι αποδεκτές και ποιές όχι.
  3. Να εχει δημιουργηθεί με την ενεργό συμμετοχή όλων των εμπλεκομένων, και προπαντός των παιδιών. Η εμπειρία μου δείχνει πως μόνο έναν κανόνα που διαμορφώνουν τα ίδια τα παιδιά, μέσα απο την αναγνώριση των δικών τους αναγκών, τον ακολουθούν και τον σέβονται. Έτσι δημιουργείται “δέσμευση” από την πλευρά τους. Και η δέσμευση, είναι το πρώτο ουσιαστικό βήμα συμμετοχής του ατόμου στην επιλυση των δικών του προβλημάτων. Αντιθέτως, έναν κανόνα που αποφασίζει και επιβάλλει η διεύθυνση αφ’ υψηλού, όλοι τείνουν να τον παραβούν.
  4. Να βασίζεται σε απολύτως αξιοκρατικά κριτήρια και να μην επιτρέπει επιρροές απο εξωτερικούς παράγοντες.
  5. Να επικοινωνείται αποτελεσματικά προς τα κάτω και να εφαρμόζεται παραδειγματικά, πρώτα απ’ όλα από την διεύθυνση του σχολείου. Μην ξεχνάμε ότι στην εκπαίδευση, είναι πάντοτε περισσοτερο επιδραστικό το πρότυπο του εκπαιδευτικού, το ήθος και η συμπεριφορά του και λιγότερο το τι αυτός διδάσκει. Με την ενεργή συμμετοχή και συμμόρφωση ημών των ενηλίκων στο δυναμικά διμορφωμένο αξιακό πλαίσιο του σχολείου,  δείχνουμε στα παιδιά εμπράκτως την πίστη μας στην λειτουργία του και στην αποτελεσματικότητα του και κερδίζουμε ουσιαστικά την εμπιστοσύνη τους.

Εάν λοιπόν το σχολείο καταφέρει να δημιουργήσει ένα αξιακό πλαίσιο, μέσα στο οποίο τα παιδιά νιώθουν σταθερότητα, αντιμετωπίζονται με δικαιοσύνη και διαφάνεια και ταυτίζονται με θετικά πρότυπα επιβεβαίωσης,

τότε,

οι συμπεριφορές βίας  και εκφοβισμού περιθωριοποιούνται απο τα ίδια τα παιδια. Διότι, σε ένα ισχυρό και δίκαιο αξιακό πλαίσιο, η βία γίνεται ενα ενοχλητικό και άχρηστο εργαλείο κοινωνικοποίησης και αποδοχής, εντελώς ανώριμο και καθόλου αντάξιο μιας ελεύθερης και ισότιμης κοινότητας παιδιών και ενηλίκων.

——————————

* στο κείμενο αυτό βασίστηκε η ομιλία της Ντανιέλας Κράλλη, διευθύντριας και δημιουργού της Dorothy Snot, στην συζήτηση για τον σχολικό εκφοβισμό που έγινε στα πλαίσια του Money Show, στο Hilton, την Κυριακή 8 Ιανουαρίου 2017

Advertisements

So many questions to be asked

Στις αρχες Σεπτεμβρίου μιλούσα με τον φίλο μου τον Meynell που έκανε ένα απο τα συνηθισμενα του road trips ανά την Ευρώπη. Δεν είχε συγκεκριμένους  προορισμούς και έτσι του πρότεινα να έλθει και απο την Ελλάδα, να τα πούμε από κοντά και να σχεδιάσουμε τίποτα καινούριο.

Για να τον δελεάσω, και επειδή ξέρω πόσο μεγάλη συζήτηση γίνεται τα τελευταία χρόνια στον χώρο των play professionals γύρω από το θέμα “Play in situations of crisis”, του είπα ότι θα μπορούσα να του κανονίσω και ένα play session σε κάποιον χώρο που φιλοξενούνται πρόσφυγες.

Νομίζω ότι αυτό ήταν που τον έψησε τελικά να έλθει! Και βέβαια, ο άλλος καλός φίλος Σπύρος Κασιμάτης, που μέσω της Ελιξ έχει ενεργό ρόλο στο camp του Ελαιώνα, σε χρόνο dt κανόνισε την επίσκεψη  – και τον ευχαριστούμε για αυτό.

img_9997

Ο Meynell έγραψε για αυτή την εμπειρία στο διαδικτυακό του newsletter, to IP-DIP, το οποίο το διαβαζουν καθε εβδομάδα καμια δεκαριά χιλιάδες play professionals ανα τον κόσμο. Για όποιον ενδιαφερεται, παραθέτω εδώ το κείμενο του….

screen-shot-2016-10-01-at-1-20-28-pm

screen-shot-2016-10-01-at-1-21-03-pm

img_0133

Και επιτρέψτε μου και μένα να μεταφράσω ένα κομμάτι:

“Τα παιδιά των προσφύγων έπαιζαν, σαν να ήταν η τελευταία τους ευκαιρία για παιχνίδι σε αυτή την ζωή – το ίδιο όμως έκαναν και τα παιδιά της πατρίδας μου το καλοκαίρι που μας πέρασε, όταν ήμουν στο παρκο της Bognor (στμ. παραθαλάσσιο αγγλικό θέρετρο στα νότια της Βρετανίας).

Ανακάλυψαν και εφηύραν δικούς τους τρόπους για παιχνίδι, ακριβώς όπως και τα παιδια στην Bognor. Παρέες φίλων τσακώθηκαν και δημιουργήθηκαν μικροεντάσεις, ακριβώς όπως και στην Bognor.  Και όταν άρχισα να ξεφουσκώνω τα παιχνίδια, προσπάθησαν απελπισμένα με τα χέρια τους να εμποδίσουν τον αέρα να βγεί από την βαλβίδα, ακριβώς όπως συνέβη και στην Bognor!”

img_0127

Ο Μeynell, ένας άνθρωπος με τεράστια εμπειρία και γνώση επάνω στο παιχνίδι, το μόνο που κάνει μέσα απο τα κείμενα του είναι να θέτει ερωτήματα και προβληματισμούς. Και να αποδεικνύει διαρκώς και εμπειρικά ότι το ακηδεμόνευτο παιχνίδι, χωρίς παρεμβάσεις και κατευθύνσεις από τους ενήλικες, είναι η απολύτως φυσιολογική κατάσταση για κάθε παιδί, σε κάθε μέρος του κόσμου, υπό τις οποιεσδήποτε συνθήκες.

Γιατί λοιπόν στο σχολείο να είναι αλλιώς?

Οι εκδόσεις ΠΟΥΛΙ παρουσιάζουν….

από την Χρύσα Βαίτση

Μία αγαπημένη “απαίτηση” των παιδιών στο σχολικό είναι να διαβάζουμε βιβλία, και συγκεκριμένα βιβλία που επιλέγουν εκείνα να φέρουν από το σπίτι.

WP_20160215_16_03_34_Pro

Προ ημερών όμως, υπήρξε μία ωραία ανατροπή: Το βιβλίο έφθασε στο σχολικό με την συνοδεία της ίδιας τη συγγραφέως! Η Στεφανία έγραψε, εικονογράφησε και συνεργάστηκε με τις πρωτοπόρες εκδόσεις “ΠΟΥΛΙ” για να έχουμε εμείς την ευκαιρία να την δούμε αποκλειστικά να μας παρουσιάζει με περηφάνια το έργο της.

WP_20160215_16_03_46_Pro

Μέσα στον ενθουσιασμό που υπήρξε, άρχισα να διαβάζω στα παιδιά το παραμύθι της…  Αλλά, ποιός μπορεί να επικοινωνήσει καλύτερα ένα βιβλίο από τον ίδιο τον συγγραφέα του;

WP_20160215_16_00_29_Pro (1)

Έτσι, με ιδιαίτερο επαγγελματισμό, διάβασε δυνατά και καθαρά στους ακροατές της την ιστορία, χωρίς να παραλείπει να δείχνει και την ιδιαίτερη εικονογράφησή του!

WP_20160215_16_00_59_Pro

Όταν τελείωσε, τα παιδιά ζήτησαν να το επεξεργαστούν ατομικά. Η ίδια η Στεφανία, έχοντας οικειοποιηθεί πλήρως τις εκπαιδευτικές ρουτίνες, έδωσε σε κάθε παιδί που ζήτησε το βιβλίο, με σειρά προτεραιότητα, αναλογικά με το πότε αποβιβάζονταν, ώστε να μη δυσαρεστήσει κανέναν αναγνώστη!!

WP_20160215_16_03_53_Pro

Στεφανία, περιμένουμε περισσότερα αντίτυπα, ώστε να έχουμε την ευκαιρία να τα πάρουμε με την αφιέρωση και την υπογραφή σου!

Οχι, δεν είναι καλό. Αλλά θα δουλέψουμε σκληρά, μέχρι να το κάνουμε τέλειο…

Μέσα σε δέκα μέρες είδαμε δυο μουσικές παραστάσεις απεθυνόμενες κατά μείζονα λόγο στο παιδικό κοινό: το Lion King στο Λονδίνο και τους Καρμενσίτας στην Λυρική, στην Αθήνα.

TheLionKingUnbeatableUnmissableUnforgettable

Το Lion King ανέβηκε στο Lyceum Theater του Λονδίνου το 1999 και παίζεται συνεχώς από τοτε, για 16 συνεχόμενα χρόνια. Οι Καρμενσίτας ανέβηκαν φέτος τα  χριστούγεννα στην Λυρικη, για 30 περιπου παραστάσεις.

karmensitas_kathimerini_03-thumb-large

Το  Lion King, στην αγγλική γλώσσα, απευθύνεται στο κοινό όλου του κόσμου, που επισκέπτεται το Λονδίνο (και) για να δει κορυφαία musicals. Οι ελληνόγλωσσοι Καρμενσίτας απευθύνονται στο κοινό της Αθήνας κατά κύριο λόγο, άντε και στους χριστουγεννιάτικους επισκέπτες της πόλης από την επαρχία.

Το Lion King παίζεται σε ένα ιστορικό θεάτρο, που δεχθηκε επένδυση 15 εκατ. λιρών πριν το φιλοξενήσει και στο οποίο όλα είναι κομμένα και ραμμένα για τις ανάγκες της παράστασης. Οι Καρμενσίτας παίζονται στην γνωστή αίθουσα Ολύμπια, στην οποία οποιοσδήποτε θεατής με ύψος πάνω από 1.80 υποφέρει μετά την πρώτη ώρα, λόγω του πολύ περιορισμένου χώρου για τα πόδια.

Το Lion King, με ώρα εναρξης 2.30 μμ, ξεκίνησε στις 2.33 μμ. Οι Καρμενσίτας, με ώρα έναρξης 11.00 πμ ξεκίνησαν στις 11.25 πμ. – και αυτό μετά την έντονη δυσφορία του κοινού.

Το Lion King τελείωσε μετά από δυόμιση ώρες και πιστέψτε με, όλοι θα το ξαναβλέπαμε στο καπάκι, με χαρά. Οι Καρμενσίτας διήρκησαν μία ώρα, και ήδη από το πρώτο τέταρτο το πεντάχρονο δίπλα μου έλεγε στην μαμά του “βαρέθηκα”…

Το Lion King, ήταν με μια λέξη αυτό που περιμένει κάποιος: Τέλειο. Σε ολα. Οι Καρμενσίτας, ήταν μια παράσταση με ωραία μουσική, αξιοπρεπή ορχήστρα, πολύχρωμα σκηνικά και αστεία κουστούμια (στα όρια του γελοίου), μέτριους χορευτές και τραγουδιστές (τουλάχιστο στην διανομή που είδαμε), αδιάφορο έως κακό λιμπρέτο και σκηνοθεσία που, στην καλή περίπτωση, θα την έλεγα “παρωδία όπερας”.

Φαντάζομαι, μετά από όλα όσα έγραψα, πολλοί θα λέτε μέσα σας: “καλά, είναι σοβαρός αυτός τώρα; συγκρίνει το Λονδίνο με την Αθήνα, το West End με την Λυρική;”

Αυτό αγαπητοί μου φίλοι, αν το λέτε, είναι η ρίζα όλων των προβλημάτων μας.

Φυσικά και τα συγκρίνω. Φυσικά και πρέπει όλοι να τα συγκρίνουμε. Φυσικά και απαιτώ το καλύτερο απο οποιονδήποτε, στον τομέα που επιλέγει να δραστηριοποιηθεί και με τα μέσα που μπορεί να διαθέσει. Φυσικά και δεν θα ανέχθώ μια μέτρια παιδική παράσταση από τον κορυφαίο, κατά τεκμήριο, οργανισμό σοβαρής μουσικής της χώρας. Εαν δεν μπορούν να την παράξουν, ο διευθυντής και οι υπεύθυνοι να παραιτηθούν. Ή, εάν δεν τους ενδιαφέρει να δημιουργήσουν κάτι εξαιρετικό για το παιδικό κοινό και απευθύνονται σε αυτό μόνο για εμπορικούς λόγους, να μας το πουν.

Εχω κουραστεί πραγματικά στην χώρα μας από την έλλειψη σεβασμού προς τα παιδιά και από την διαρκή υποτίμηση των αναγκών και της νοημοσύνης τους. Προσφέρονται κάθε μέρα εκατοντάδες υπηρεσίες για παιδιά στην πόλη, κάθε είδους. Οι περισσότερες κινούνται απλά στα όρια του αποδεκτού. Λίγες είναι πολύ κακές και ελάχιστες εξέχουν – έως καμία.

Και όμως. Εαν κάποιος δικαιούται το καλύτερο, είναι τα παιδιά. Είναι η ελπίδα της κοινωνίας, πληρώνουμε από το υστέρημα μας για να τους προσφέρουμε την καλύτερη δυνατή παιδεία, ακουμπάμε πάνω τους να διορθώσουν τα δικά μας λάθη. Είναι ακόμη-ακόμη οι καταναλωτές του μέλλοντος.

Εμείς, στην Dorothy Snot, λέμε πως για να είμαστε καλο σχολείο για την Ελλάδα, πρέπει να είμαστε καλό σχολείο και για την Αγγλία, την Αμερική, την Φινλανδία, για παντού. Και προσπαθούμε να το κάνουμε αυτό πρώτα για εμάς τους ίδιους, για την ικανοποίηση του ατομικού μας εγωισμού. Και κατά δεύτερον, φυσικά, γιατί πιστεύουμε ότι τα παιδιά αυτό δικαιούνται και αυτό αξίζουν.

Θα ήθελα κάποια στιγμή λοιπόν, σύσσωμη η ελληνική κοινωνία να απαιτήσει το ίδιο, από κάθε φορέα παροχής υπηρεσιών και παραγωγής προϊόντων. Στο δημόσιο και στον ιδιωτικό χώρο. Να σταματήσουμε τις συνεχείς εκπτώσεις.

Να βάλουμε επιτέλους στην άκρη την λογική που έχει κυριαρχήσει παντού τα τελευταία χρόνια: “εντάξει μωρέ, για τα ελληνικά δεδομένα καλό είναι…”.

Οχι, δεν είναι καλό. Αλλά θα δουλέψουμε σκληρά, μέχρι να το κάνουμε τέλειο…

Ι.Κ. Γιαννούδης

Επίσκεψη στο Κέντρο Πολιτισμού Ιδρυμα Σταύρος Νιάρχος

site-5Μιά πολύ όμορφη εξερέυνηση κάναμε την πρώτη εβδομάδα του φετινού Ιουλίου, επισκεπτόμενοι το Κέντρο Πολιτισμού που δημιουργεί το Ιδρυμα Σταυρος Νιάρχος στο πρώην δέλτα Φαλήρου.

Για όσους τυχόν δεν έχουν αντιληφθεί τι συμβαίνει εκεί, να πούμε ότι το Ιδρυμα Σταύρος Νιάρχος δημιουργεί μια από τις μεγαλύτερες αναπλάσεις που έχουν γίνει ποτέ στην πόλη μας και η οποία, δυνητικά, μπορεί να αλλάξει ριζικά τον τρόπο που ζούμε την Αθήνα.

Με την ευγενική πρωτοβουλία της καλής μας φίλης Ελίνας, σχεδιάσαμε μαζί με τους ανθρώπους του Κέντρου Πολιτισμού δύο διαφορετικά προγράμματα επίσκεψης, ένα για τα παιδιά του προνηπίου και ένα για τα μεγαλύτερα παιδιά του summer camp.

Να πούμε εδώ ενα μεγάλο μπραβο στο Ιδρυμα Νιάρχου γιατί, ανάμεσα στα άλλα σπουδαία, κάνει αυτό που θα έπρεπε να κάνει κάθε μουσείο ή χώρος πολιτισμού:site-33 ανοίγεται από πολύ νωρίς απέναντι στην κοινωνία και “συνομιλεί” μαζί της, πολύ πριν ανοίξει επίσημα τις πόρτες του. Και ειδικά όταν αυτό γίνεται με άξονα τα παιδιά, έχει πολλαπλή αξία. Γιατί αυτά θα είναι οι μελλοντικοί χρήστες του έργου και όσο νωρίτερα το γνωρίσουν και το αισθανθούν δικό τους, τόσο το καλύτερο.

Επισκεφθήκαμε λοιπόν το έργο και γνωρίσαμε τους τομείς που το σηματοδοτούν σήμερα: το εντυπωσιακό εργοτάξιο, την ανασκαφή που τρέχει παράλληλα, το υπέροχο πάρκο που δημιουργείται και φυσικά, μαθαμε για τον σχεδιασμό των δύο μεγάλων χώρων πολιτισμού που θα στεγάζονται εκεί: την Λυρική και την Εθνική Βιβλιοθήκη των εκατομμυρίων βιβλίων!

Αφορμή και σύνδεση για τα παιδιά μας βέβαια ήταν και η ενασχόληση τους με τους δεινόσαυρους και την παλαιοντολογία, μέσα από την οποία μάθαμε για τις ανασκαφές και για τα ευρήματα που κρύβει η γη. Πήγαμε λοιπόν και για να δούμε πως, ένα μέρος που κρύβει αρχαιολογικούς θησαυρούς, μας τους αποκαλύπτει και παράλληλα εξελίσεται σε κάτι καινούριο.

site-2

Φτάσαμε και ανεβήκαμε στην μεγάλη αερογέφυρα, ίσως το τμήμα του έργου που μας εντυπωσίασε περισσότερο!

site-2

Εξερευνήσαμε το πάρκο με τα αρωματικά φυτά…
site-1
είδαμε την εντυπωσιακή μακέτα…
site-4δημιουργήσαμε καλλιτεχνικά με βάση τα όσα γίνονται εκεί…
SAM_2021
αποτυπώσαμε το κτίριο υπό κατασκευή…
SAM_2024
γίναμε μέρος του εργοταξίου…
site-3

και ατενίσαμε το μέλλον!

Ενα μεγάλο ευχαριστώ σε όλους τους ανθρώπους του Κέντρου Πολιτισμού και του Ιδρύματος Νιάρχου, που μας υποδέχθηκαν τόσο πρόθυμα, αλλά και που αντιστέκονται στην μιζέρια της εποχής δημιουργώντας μια τόσο μεγάλη κυψέλη πολιτισμού.

Καλά να είμαστε, τα παιδιά του προνηπίου που θα έιναι του χρόνου στο νηπιαγωγείο μας, θα επισκεφθούν άλλες δύο φορές το έργο και θα καταγράψουν την πρόοδο και την εξέλιξη του.

Ειμαστε σίγουροι δε ότι τα επόμενα χρόνια, πολλά όμορφα πράγματα θα κάνουμε και θα ζήσουμε εκεί!

Οφείλουμε

siteαπό την Ιφιγένεια Γρινιαράκη

——————————————

Στα σκαλιά καθρεπτίζεται  το φως πού μπαίνει μέσα από τα τζάμια. Η σκιά από τις κουρτίνες φέρνει μέσα στις αίθουσες τον ήχο τις πόλεις και όλη αυτήν την ανησυχία και την νοσταλγία των παιδιών. Οι φωνές τους αγκαλιάζουν και συνδυάζουν όμορφες εικόνες (π.χ. με τον μπαμπά μου έκανα ποδήλατο, με την μαμά μου πήγα σ ένα μουσείο) όπου τις μοιράζονται με τις δασκάλες τους.

Κλείνω τα μάτια μου και προσπαθώ να γευτώ την χαρά τους , ακολουθώ τα βήματα τους και ξαναδοκιμάζω να τους απαντήσω όλα αυτά τα γιατί; και τελικά το βλέμμα τους καθρεπτίζεται πάνω στον ήχο της φωνής μου, αυτές οι λέξεις που βγαίνουν από τα χείλια μας πού τα παιδιά τις πιο πολλές φορές τις αντιλαμβάνονται σαν μουσική σαν απλό ήχο, αλλά από τον τόνο της φωνής αντιλαμβάνονται την σιγουριά και την επιβράβευση τους.

Έτσι λειτουργούν, έτσι συνδυάζουν το παιχνίδι τους, την κίνηση τους, την ανεμελιά τους, την ανάμνηση της μυρωδιάς από την μαμά τούς, να προσπαθήσουν να συγκρίνουν μια μοναδική στιγμή αυτή της χαράς, της αγάπης και της μοναδικότητας που έχει το κάθε παιδί. Το κάθε παιδί έχει ένα χρώμα – και εμείς ΟΦΕΙΛΟΥΜΕ να τα γνωρίσουμε αυτά τα χρώματα και να τους δείξουμε πως μπορούν να τα συνδυάσουν και να τα παντρέψουν μεταξύ τους, για να γνωρίσουν τον εαυτό τους και για να μπορούν αργότερα να πάρουν τα ίδια το πινέλο και να ζωγραφίσουν την ζωή που τα εκφράζει και τα γοητεύει.