Στην λαϊκη αγορά!

από την Φωτεινή Χούτου & την Μαριάννα Τζιοβάρα

Συνδυάζοντας τις ιδέες και τις εμπειρίες που ακούγονται καθημερινα στον κύκλο με τις επερχόμενες δράσεις του σχολείου, τα προνήπια της Βερόνικα εξέφρασαν πολύ σοβαρά την επιθυμία να επισκεφτούν ένα μέρος όπου οι άνθρωποι πουλάνε φρούτα και λαχανικά.

Κάθε Τρίτη γίνεται λαϊκή αγορά πολύ κοντά στο σχολείο μας, αποφασίσαμε λοιπόν να την επισκεφτούμε! Υποθέσεις σχετικά με φρούτα και λαχανικά που πολύ πιθανόν να βλέπαμε καθώς και πιθανές ερωτήσεις προς τους πωλητές, όπως «τα φρούτα είναι της εποχής;», «πόσο κάνουν;» κλπ, ακούστηκαν από τα παιδιά και γράφτηκαν σε ένα φύλλο χαρτί.

Τα παιδιά σε ρόλο καταναλωτή αποφάσισαν να ξεχυθούν ανάμεσα στους πάγκους της λαϊκής αγοράς, έχοντας πάρει και 15 ευρώ από το σχολείο για τις αγορές τους! Κατάλαβαν ότι έφτασαν στην λαϊκη όταν είδαν ένα φορτηγό με ανοιχτό το πορτ – παγκάζ που από μέσα του έβγαιναν χαλιά!

Ο πρώτος πάγκος με τα πορτοκάλια δεν άργησε να φανεί και σταθήκαμε να τον παρατηρήσουμε. Δύο ερωτήσεις έλαβαν χώρα: «πώς ξέρουμε ποια πορτοκάλια είναι για να τα φάμε και ποια είναι για στύψιμο;» & «γιατί κάποια έχουν χοντρή φλούδα και άλλα έχουν πιο λεπτή;». Ο μανάβης μας έδωσε τις αντίστοιχες απαντήσεις, αγοράσαμε τα πρώτα μας φρούτα κι αφού πήραμε τα ρέστα (νέα λέξη προστέθηκε στο λεξικό μας!) προχωρήσαμε στον αμέσως επόμενο πάγκο.

Εκεί τα παιδιά αναγνώρισαν τους λωτούς, τα κυδώνια και τα ακτινίδια, κάποια  από αυτά τα μύρισαν και άλλα τα άγγιξαν κι αφού αγοράσαμε κι από εκεί κάποια, ο μανάβης μας κέρασε μανταρίνια, τα ξεφλουδίσαμε και τα φάγαμε επιτόπου!

Λίγο πιο κάτω βρήκαμε έναν πάγο μόνο με λαχανικά και δίπλα ακριβώς στέκονταν η κ. Ελένη, κάτοικος της Κυψέλης, η οποία απάντησε στην ερώτηση των παιδιών «γιατί οι ντομάτες είναι πράσινες;» δίνοντάς μας πράλληλα την πιο εύκολη συνταγή για να φτιάξουμε τουρσί!

Κάπως έτσι κύλησε η πρώτη βόλτα των παιδιών στην λαϊκή αγορά της Κυψέλης. Τα παιδιά εξέφρασαν μεγάλη χαρά κι ενθουσιασμό και την επιθυμία να ξαναπάμε. Πίσω όμως από την ενθουσιώδη αυτή επαφή με τον κόσμο της λαϊκής, κρύβεται ένας θησαυρός γνώσεων που εισέρχονται στον ψυχισμό αλλά και στη νόηση τους.

Ενισχύεται η ευχέρεια τους στην επικοινωνία, μέσα από τον διάλογο και την ανταλλαγή πληροφοριών με τους πωλητές και τους αγοραστές.

Μαθαίνουν βασικές μαθηματικές έννοιες μέσα από την ανταλλαγή των χρημάτων, τα ρέστα, την απόδειξη, το ολόκληρο, το μισό και το μισό του μισού. Πληροφορούνται σημαντικά χαρακτηριστικά για τα φρούτα, όπως π.χ ότι  το καφέ χρώμα στην φλούδα των αχλαδιών οφείλεται στο ότι δεν ψεκάστηκαν!

Μαθαίνουν επίσης πολλά και ενδιαφέροντα πράγματα, όπως π.χ. ότι τα λιγότερο όμορφα φρούτα και λαχανικά είναι περισσότερο θρεπτικά και υγιεινα, καθώς δεν έχουν ψεκαστεί. Τα παιδιά ρώτησαν ακόμη «γιατί υπάρχουν φράουλες τώρα αφού βγαίνουν το καλοκαίρι;» και ο μανάβης τους πρόσφερε μια σημαντική γνώση μιλώντας τους για τα φρούτα του θερμοκηπίου, σε αντιδιαστολή με τα φρούτα που μεγαλώνουν στο ύπαιθρο.

Μέσα από όλη αυτή τη διαδικασία σύνδεσης με την πραγματική ζωή, τα παιδιά κατακτούν πολύ σπουδαίες εμπειρίες, δυναμώνουν την προσωπικότητα και τον χαρακτήρα τους και παράλληλα προσθέτουν σημαντικά κομμάτια στο παζλ της γνώσης που αφορά την σωστή διαχείριση της τροφής και του περιβάλλοντος, γνώσης που θα τα ακολουθεί σε όλη τους την ζωή.

Για αυτό λοιπόν χρειαζόμαστε την Γκρέτα

H Greta Thunberg είναι σαφώς το Πρόσωπο του 2019. Ισως κάποιοι ήδη την θεωρούν και το σπουδαιότερο πρόσωπο του 21ου αιώνα. Δεν θα με εκπλήξει αν σε δέκα χρόνια γινει πρωθυπουργός της Σουηδίας ή Πρόεδρος των ΗΠΑ. Η πρώτη ακτιβίστρια & γυναίκα Πρόεδρος, κάτω των τριάντα, που θα ανήκει και στο φάσμα.

Οτι καλό και ότι κακό έχει ήδη γραφεί για την Γκρέτα. Στην Αυστραλία και στις ΗΠΑ καταφέρνει και βγάζει στους δρόμους εκατομμύρια άλλα παιδιά που διαμαρτύρονται για την καταστροφή του πλανήτη. Στην Ελλάδα όχι ακόμη – αλλά εμείς πάντοτε ακολουθούμε από απόσταση τις εξελίξεις.

Οι επικριτές της, την κατηγορούν πως με κάθε δημόσια δράση για το κλίμα παράγει ακόμη περισσότερη καταστροφή. Πόση ενέργεια καταναλώθηκε και πόσες χιλιάδες τόνοι απορριμάτων παρήχθησαν παγκοσμίως την Παρασκευή 20/9, στις διαδηλώσεις ανά τον κόσμο? Πόσες φυσικές πρώτες ύλες σπαταλήθηκαν για να κατασκευαστεί το σκάφος μηδενικών ρύπων με το οποίο διέσχισε τον Ατλαντικό? Και ο κατάλογος δεν έχει τέλος.

Από την άλλη, μια σοβαρή έρευνα στο διαδίκτυο και μια συζήτηση με κάποιον αξιόπιστο γνώστη των περιβαλλοντικών θεμάτων είναι αρκετές για να καταδείξουν το αυτονόητο: ότι με τα σημερινά δεδομένα, ο πλανήτης δεν σώζεται. Σκεφτείτε π.χ. ότι σε έναν πίνακα που δείχνει τις χώρες που μολύνουν περισσότερο τους ωκεανούς, οι πρώτες πέντε ειναι Ασιατικές – Κίνα, Ινδονησία, Φιλιππίνες, Βιετνάμ, Σρι Λάνκα – και επιβαρύνουν συνολικά τον πλανήτη 60 φορές περισσότερο απ’ ότι ολόκληρες οι ΗΠΑ.

Το αβίαστο συμπέρασμα λοιπόν είναι ότι όσο και να προσπαθήσουμε στην Δύση (Ευρώπη, Αμερική, Ωκεανία), όσο και αν ανακυκλώσουμε, όσο και αν διαδηλώσουμε, το πρόβλημα βρίσκεται στην Ασία και στην ατελείωτη, φθηνή και ανεξέλεγκτη βιομηχανική παραγωγή που λαμβάνει χώρα εκεί.

Θα αναγκάσει η Γκρέτα, με τις διαμαρτυρίες και τις διαδηλώσεις της, τις Ασιατικές χώρες να αλλάξουν τρόπο παραγωγής? Θα αναγκάσει η Γκρέτα τον μέσο Ευρωπαίο ή Αμερικάνο πολίτη να αλλάξει καταναλωτικές συνήθειες και να σταματήσει να αγοράζει φθηνά αγαθά, φτιαγμένα στην Ασία? Και ακόμη περισσότερο, επιθυμεί κάτι τέτοιο το παγκόσμιο χρήμα? Οχι  βέβαια, είναι η δική μου απάντηση σε όλα τα παραπάνω.

Τότε λοιπόν, γιατί είναι τόσο σπουδαίο το έργο της Γκρέτα?

Διότι η Γκρέτα, σήμερα, είναι μια ασύλληπτα επιδραστική προσωπικότητα για τα παιδιά μας. Ενα τρίλεπτο βιντεάκι της στο youtube με τον Ομπάμα έχει πολύ μεγαλύτερη επιρροή στα δεκαπεντάχρονα από κάθε άλλη πανάκριβη παγκόσμια καμπάνια ευαισθητοποίησης που κοστίζει εκατομμύρια και απαιτεί χρόνια για να υλοποιηθεί.

Και όπως έχουμε ξαναπεί, τα παιδιά μας βασικά χρειάζονται καλές ιστορίες και σπουδαία παραδείγματα που θα τα εμπνεύσουν να αλλάξουν τον κόσμο. Η Γκρέτα εξελίσεται στο σπουδαιότερο από αυτά.

Η Γκρέτα μπορεί να κάνει τα σημερινά δεκάχρονα και δεκαπεντάχρονα να καταναλώνουν λιγότερο, να καταναλώνουν σωστότερα και να ανακυκλώνουν πολύ. Να κάνουν σκοπό της ζωής τους την σωτηρία του πλανήτη και την βελτίωση του σημερινού τρόπου ζωής. Να παθιαστούν με αυτό το όραμα, να εφορμήσουν στην επιστημονική γνώση και να πειραματιστούν εμμονικά στα εργαστήρια για την εξεύρεση νέων λύσεων και την υλοποίηση καινοτόμων ιδεών.

Μέσα από αυτά τα σημερινά δεκάχρονα και δεκαπεντάχρονα είναι που θα ξεπηδήσουν οι αυριανοί επιστήμονες και ακτιβιστές, αυτοί και αυτές που θα εξελίξουν την σημερινή γνώση και τεχνολογία και θα βρουν τους τρόπους να διατηρήσουν τον πλανήτη βιώσιμο. Διότι στην τεχνολογία βρίσκεται η μόνη μας ελπίδα για το κλίμα.

Για αυτό λοιπόν χρειαζόμαστε την Γκρέτα και για αυτό πρέπει, ειδικά οι άνθρωποι της εκπαίδευσης, να είμαστε ευγνώμονες και ταπεινοί απέναντι της. Διότι, σαν άλλος Απόστολος Παύλος, η Γκρέτα είναι ο νέος ευαγγελιστής που ήλθε από το πουθενά για να κηρύξει στα παιδιά μας την θρησκεία της μελλοντικής τους Επιβίωσης.

Γιάννης Γιαννούδης

Οι καλές συνήθειες αφομοιώνονται πολύ νωρίς

από την Ελένη Τριανταφυλλοπούλου

Τα προνήπια του τμήματος Βερόνικα επισκέφθηκαν δύο φορές φέτος τον Διεθνή Οργανισμό Ανακύκλωσης Υλικών Συσκευασίας «Δ.Ο.Α.Ν.Υ.Σ.» με σκοπό να παραδώσουν τις σακούλες με τα χαρτιά που συγκεντρώνουμε στο σχολείο μας από την αρχή της χρονιάς, εμπνευσμένοι από το project “πώς γίνεται το χαρτί;

Από την πρώτη φορά, τα παιδια παρατήρησαν τις σχετικά λίγες μπάλες χαρτιού που υπήρχαν στον χώρο, κάτι που μας επιβεβαίωσαν και οι υπεύθυνοι του οργανισμού.  Συζητήσαμε αρκετά με τα παιδιά για το γεγονός αυτό και αποφασίσαμε ότι τελικά οι περισσότεροι μάλλον δεν ανακυκλώνουμε.

Τα παιδιά αποφάσισαν λοιπόν να βρουν τρόπους να τονίσουν, μέσα και έξω από το σχολείο, την σπουδαιότητα της ανακύκλωσης χαρτιού ώστε να εξασφαλίζουμε όλοι το χαρτί  που χρειαζόμαστε καθημερινά, χωρίς να επιβαρύνουμε τον πλανήτη συνέχεια με το κόψιμο όλο και περισσότερο δέντρων.

Μέσα από αυτό το project που τα ίδια τα παιδιά ξεκίνησαν, τα φετινά προνήπια της Βερόνικα απέκτησαν την απαραίτητη γνώση και όρεξη ώστε να συνεχίσουν για πάντα αυτη την καλή συνήθεια που ξεκίνησαν στα τέσσερα χρόνια τους και να κάνουν την ανακύκλωση και την επαναχρησιμοποίηση υλικών, τρόπο ζωής.

Αναλαμβάνοντας την ευθύνη

από τις Σύρμω Καζάκου & Ειρήνη Λιθοξοπούλου

Καθημερινά, τα παιδιά καλούνται στο σχολείο να επεξεργαστούν διάφορα συλλογικά προβλήματα και να βρουν λύση. Οταν τους επιτρέπουμε να διαχειρίζονται μόνα τους τις καταστάσεις που βάζουν εμπόδια στην εύρυθμη λειτουργία της ομάδας, τα παιδια γίνονται αυτόνομα και ανεξάρτητα από νωρίς.

Ένα τέτοιο πρόβλημα ήταν φέτος για τα προ-προνήπια η κακή χρήση των βιβλίων της τάξης που οδηγούσε σε σκίσιμο σελίδων, γεγονός που συνέβαινε ανά τακτά χρονικά διαστήματα και προκαλούσε την δυσαρέσκεια των παιδιών.

Προβληματισμός

Έφτασε, λοιπόν, η μέρα που ένα παιδί είπε στον κύκλο:
« Κουράστηκα να βλέπω τις σελίδες να σκίζονται»

Έτσι τα παιδιά πήραν την κατάσταση στα χέρια τους. Σκέφτηκαν να κάνουν έναν κύκλο για να αποφασίσουν τι θα γίνει με τα βιβλία. Συζήτησαν όλοι μαζί και πρότειναν ιδέες για να μην σκίζονται πια τα βιβλία!

Έχοντας λοιπόν πρώτα καταθέσει τις ιδέες τους, στην συνέχεια προχώρησαν σε  ψηφοφορία και αποφάσισαν να γίνεται ένα από τα παρακάτω σε περίπτωση κακής χρήσης ενός βιβλίου:

1. «Εάν κάποιος σκίσει μια σελίδα, να την κολλήσει αμέσως στο σχολείο»

2. «Εάν κάποιος σκίσει μια σελίδα, να φέρει ένα δικό του βιβλίο από το σπίτι του»

 

Αμέσως ανέλαβαν δράση για να υλοποιήσουν τις ιδέες τους…

Συμφώνησαν επίσης να  τηρούν τους κανόνες που έβαλαν και να τους θυμούνται κάθε φορά που θα διαβάζουν ένα βιβλίο!

Μέσα από αυτή την διαδικασία τα παιδιά απέκτησαν την πλήρη ευθύνη για την διαχείριση των βιβλίων της τάξης και απολαμβάνουν πλέον περισσότερο την ανάγνωση, εφόσον έχουν λάβει τις δικές τους αποφάσεις…

Διαπολιτισμική εκπαίδευση & life-derived learning

από την Χρύσα Βαϊτση

Στην συλλογική μας συνείδηση υπάρχει η αίσθηση πως σε ένα ιδιωτικό σχολείο δεν δίνονται τόσες ευκαιρίες για διαπολιτισμική και κριτική εκπαίδευση. Κι αυτό δεν είναι απαραίτητα λάθος, αφού η πλειονότητα των παιδιών προέρχονται από την Ελλάδα ή από άλλες χώρες με υψηλό κοινωνικοοικονομικό status.

Κοιτώντας όμως πιο προσεκτικά, και με πρόθεση πάντα τα παιδιά να προβληματιστούν και να διαχειριστούν θέματα που άπτονται της σύγχρονης πραγματικότητας (και όχι να δημιουργήσουμε μία γυάλα γι αυτά) τα ερεθίσματα ξαφνικά είναι παντού:

Η περιοχή μας και οι κάτοικοί της (Κυψέλη), ο Νdioba –δάσκαλος κρουστών (Αφρικανός), η κούκλα της μεταμφίεσης που έχει σκούρο δέρμα, το memory της τάξης, το Άσυλο Ανιάτων που πάμε για να φωνάξουμε δυνατά και να ξυπνήσουμε όλους τους κατοίκους του με την πιο δυνατή μας καλημέρα.

Κι έτσι, χωρίς πολλά λόγια, η διαφορετικότητα μπαίνει ενεργά στη ζωή μας, τόσο φυσιολογικά όσο το αυθόρμητο χαμόγελο των παιδιών.

Ολοκληρώνοντας το project της γραφής

από την Ελένη Τριανταφυλλοπούλου

Στην προσπάθειά μας να ολοκληρώσουμε το πρότζεκτ της γραφής με το οποίο ασχολιόμασταν το προηγούμενο διάστημα στο τμήμα των προνηπίων, δημιουργήσαμε ως συνολική αποτίμηση όλων των δραστηριοτήτων μας ένα βιβλίο το οποίο συνοψίζει τα βασικά στοιχεία της ιστορικής εξέλιξης της γραφής που ερευνήσαμε.

Στην τάξη μας ήρθε η μαμά του Ορέστη, Τερέζα για να μας δείξει ένα νέο τρόπο αποτυπώματος με το υλικό gelli plate, το οποίο είχε κατασκευάσει για εμάς.

Απλώσαμε λοιπόν τέμπερα πάνω σε αυτό το ζελέ, βάλαμε πάνω διάφορα διακοσμητικά σχέδια, στρώσαμε το χαρτί και σηκώνοντάς το αποκαλύφθηκε το αποτύπωμα που είχαμε δημιουργήσει.

Στη συνέχεια κάθε παιδί διάλεξε το τύπωμα που του άρεσε πιο πολύ και αυτό έγινε το εξώφυλλο του βιβλίου,   στο οποίο τα παιδιά έγραψαν τον τίτλο του, έκοψαν και κόλλησαν τις επικεφαλίδες από την κάθε εξελικτική περίοδο και τέλος το δέσαμε.

Τι κάνει ένας δύτης;

Mε αφορμη κάποιο ερώτημα που προέκυψε μέσα στην τάξη των προνηπίων, ήλθε στο σχολειο ο μπαμπάς της Διώνης και της Ηούς και εξήγησε στα παιδια τι ακριβώς κάνει ένας δύτης.

Ο Αρης έφερε φυσικά μαζί και τον εξοπλισμό του!

Οπως μπορείτε να δειτε, τα παιδια ενθουσιάστηκαν με όλα αυτα τα φοβερά εξαρτήματα και για αρκετές μερες μετα την επίσκεψη, μιλούσαν με ενθουσιασμό για την εμπειρία τους.

Σε ένα play-based learning περιβάλλον, τα παιδια ενθαρρύνονται διαρκώς ώστε να μεταφέρουν το παιχνίδι τους σε συνθήκες πραγματικής ζωής.

Κάθε ερώτημα λοιπόν, κάθε διαφωνία που προκύπτει μέσα στην τάξη είναι αφορμή για μια νέα σύνδεση με την πραγματικότητα. Και κάθε στιγμή  που επιτρέπουμε στα παιδιά να διαδράσουν ισότιμα και ελεύθερα με τον αληθινό κόσμο, παίζοντας, ειναι για αυτά μια μαγική στιγμή ενδυνάμωσης και ανακάλυψης.

Αρη, σε ευχαριστούμε πολύ! Οπως φυσικά και όλους τους γονείς της Dorothy Snot που κάθε λίγο και λιγάκι, αφήνουν τις δουλειές τους και έρχονται στο σχολειο για να συμμετάσχουν σε δράσεις που σκέφτονται τα ίδια τους τα παιδιά….