Ήτανε στραβός ο γιαλός, ή στραβά αρμενίζαμε; (ΙΙ)

kaisariani-3Σε συνέχεια του πρώτου μέρους, επανερχόμαστε για να γράψουμε (πολύ συνοπτικά) την άποψη μας γύρω από το τι θα μπορούσε ίσως να έχει ιδωθεί διαφορετικά κατά την διάρκεια της διαπραγμάτευσης των Ελληνικών κυβερνήσεων με την Ευρωπαϊκή Ενωση, τα προηγούμενα χρόνια:

  1. Σήμερα βέβαια, εν έτει 2013, δείχνει μάλλον αδύνατη η αλλαγή κάποιων βασικών δεδομένων που διαμορφώθηκαν το 2009 και το 2010. Και για να είμαστε δίκαιοι, θα πρέπει να πούμε ότι κατά την γνώμη μας, ο τρόπος κατά τον οποίο διαχειρίζεται την διαμορφωθείσα κατάσταση η υπάρχουσα κυβέρνηση, δείχνει αποτελεσματικός. Πέρα όμως από την βραχυπρόθεσμη, μικρο-οικονομική διαχείριση, υπάρχει και η μακροπρόθεσμη στρατηγική. Και εκεί, μάλλον θα πρέπει να γίνουν άμεσες διορθώσεις.
  2. Είναι γεγονός ότι έως και το τέλος της κυβέρνησης Σημίτη, το 2003 (και παρ΄ όλο που ήταν η περίοδος κατά την οποία η εσωτερική διαφθορά γιγαντώθηκε), η Ελλάδα απολάμβανε την εμπιστοσύνη και της Ευρώπης – αλλά και των αγορών. Αυτό φυσικά δεν ήταν και τόσο δύσκολο, έχοντας στο τραπέζι τα μεγάλα έργα των Ολυμπιακών Αγώνων και την παγκόσμια χρηματοοικονομική ευφορία. Σίγουρα όμως στην χώρα υπήρχε μία (σπάνια για τα ελληνικά δεδομένα) πολιτική εξωστρέφεια, κάτι που σαφώς θα πρέπει να πιστωθεί στα συν εκείνης της εποχής.
  3. Με το ξεκίνημα όμως την διακυβέρνησης Καραμανλή, το 2004, η πολιτική της χώρας άρχισε να γίνεται ανεξήγητα εσωστρεφής. Τόσο οι στρατηγικές επιλογές που έγιναν, όσο και οι επιλογές των προσώπων, αποδείχθηκαν εντελώς λανθασμένες, με αποτέλεσμα να φτάσουμε στην πρωτόγνωρη «απόδραση δια των εκλογών» από την εξουσία του Κ. Καραμανλή, τον Οκτώβριο του 2009. Και δυστυχώς, η κυβέρνηση Παπανδρέου που τον διαδέχθηκε, υπό την πίεση ολόκληρης της οικουμένης που ξαφνικά ανακάλυψε ότι η Ελλάδα ευθύνεται για όλα τα κακά της ανθρωπότητας, αποδείχθηκε ανίκανη να διαπραγματευτεί μία μακροπρόθεσμα βιώσιμη λύση για το ελληνικό χρέος.
  4. Προφανώς, κανείς δεν μπορεί να ισχυριστεί ότι κάτι τέτοιο ήταν εύκολο. Άλλωστε, όντας έξω από τον χορό μπορούμε να λέμε πολλά τραγούδια! Σίγουρα όμως, και κάτω από οποιοδήποτε οικονομικό πρίσμα, εάν κάποιος θέλει να βοηθήσει πραγματικά μία χώρα (ή μία επιχείρηση) να ανακάμψει, πρέπει κατ’ αρχήν να μεριμνήσει για το πώς αυτή θα γίνει το γρηγορότερο δυνατό ανταγωνιστική και ικανή να γεννήσει καινούριο πλούτο. Αυτό, σε προφανή συνδυασμό με περικοπές σε όλα τα περιττά έξοδα και με αυστηρό έλεγχο στην διαχείριση των εσόδων, είναι η απλή συνταγή που ακόμη και ένα φοιτητής οικονομικών θα πρότεινε ώστε ένας οργανισμός να ανακάμψει. Στην περίπτωση της Ελλάδας όμως, η λύση που προκρίθηκε επικεντρώθηκε μόνο στα δύο τελευταία, αγνοώντας επιδεικτικά τον παράγοντα της ανάπτυξης.
  5. Δεν θέλουμε να εξετάσουμε εδώ περισσότερο το γιατί και το πώς επιλέχθηκε κάτι τέτοιο. Ούτε έχει κανένα νόημα να «κλαίμε πάνω από γάλα που χύθηκε» – που λένε και οι Κινέζοι. Μία παρατήρηση μόνο οφείλουμε να κάνουμε: το σύγχρονο ελληνικό κράτος, από την ίδρυση του το 1830, δεν είχε και δεν διεκδίκησε ποτέ πρωτεία οικονομικής ανάπτυξης. Όπως έγραφε και ο Εντμοντ Αμπού το 1850 στο περίφημο  βιβλίο του «Η Ελλάδα του Όθωνος» (εκδ. Αδελφών Τολίδη) , «η σύγχρονη Ελλάς είναι ένα κράτος χρεωκοπημένο από την ημέρα που γεννήθηκε και δεν υπάρχει καμία πιθανότητα να αποπληρώσει τα δάνεια που έλαβε». Ο μόνος λόγος για τον οποίο το σύγχρονο ελληνικό κράτος ιδρύθηκε, ανδρώθηκε και βοηθήθηκε να ζήσει ήταν η γεωγραφική του θέση και η πολιτική σημασία αυτής.
  6. Όντας το νοτιοανατολικό σύνορο της Ευρώπης, η Ελλάδα είναι αφ’ ενός πύλη εισόδου προς την ήπειρο για σχεδόν οτιδήποτε προέρχεται από την Ασία, την Ανατολική Αφρική και την Μέση Ανατολή και αφ’ ετέρου σημείο ελέγχου και αμύνης του Δυτικού κόσμου απέναντι σε ένα ιδιότυπο «μουσουλμανικό τόξο» (Βουλγαρία, Τουρκία, Μέση Ανατολή, Αίγυπτος) το οποίο η Ευρώπη άλλοτε προσεταιρίζεται και άλλοτε εχθρεύεται – ανάλογα με τα εκάστοτε συμφέροντα της. Να θυμίσουμε επίσης ότι εδώ και πολλούς αιώνες, η Ελλάδα είναι σημαντικό πιόνι στην σκακιέρα που παίζεται ο διακαής πόθος της Ρωσίας για (εμπορική και στρατιωτική) έξοδο στην Μεσόγειο.
  7. Τα παραπάνω είναι συνοπτικά οι λόγοι για τους οποίους οι μεγάλες δυνάμεις της εποχής βοήθησαν  τόσο πολύ την σύγχρονη Ελλάδα να γίνει αυτόνομο κράτος (το 1830), ο Βενιζέλος κατόρθωσε να φτάσει έως την too-good-to-be-true συνθήκη των Σεβρών (του 1920) και ο Τσώρτσιλ «το πήρε εντελώς προσωπικά» και διασφάλισε με θεμιτά και αθέμιτα μέσα την παραμονή της Ελλάδα στο Δυτικό μπλοκ (το 1944-45). Διότι, για να θυμίσουμε εδώ τα λόγια του Ελευθερίου Βενιζέλου, στον σύγχρονο κόσμο «δεν υπάρχουν εθνικά δίκαια. Υπάρχουν εθνικά συμφέροντα».
  8. Όσο δύσκολη λοιπόν και αν ήταν η διαπραγμάτευση με τους Ευρωπαίους ετέρους μας το 2009-2010, οι ελληνικές κυβερνήσεις όφειλαν να έχουν ρίξει στο τραπέζι όλα τα χαρτιά που πιθανόν απέρρεαν από την γεωπολιτική σημασία της χώρας – ιδίως σε μία χρονική στιγμή όπου κάτι μεγάλο ετοιμάζεται να ξεσπάσει στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής, με φόντο τον ενεργειακό πόλεμο ΗΠΑ-Κίνας (και Ρωσίας;). Άλλωστε, κάθε σοβαρή διαπραγμάτευση που σέβεται τον εαυτό της οφείλει να είναι σαν ένα παιχνίδι με χαρτιά: και άσους στο μανίκι πρέπει να έχεις, και μπλόφες (και μπλόφες-στις-μπλόφες) πρέπει να κάνεις….

Και επειδή οι σκέψεις μας τελικά τραβάνε σε μάκρος, σταματάμε εδώ και επιφυλασσόμαστε για ένα τελευταίο το τρίτο μέρος στο οποίο θα γράψουμε την άποψη μας για το τι νομίζουμε ότι πρέπει να γίνει, από εδώ και πέρα…

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s